T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/247 Esas
KARAR NO: 2022/697
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ: 07/07/2020
KARAR TARİHİ: 04/10/2022
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- sıralarında sürücü--------, sevk ve idaresindeki -------- ------ istikametinde seyir halinde -------- ---yaklaştığında aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının ------ beklemekte olan sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı aracın sağ arka kısmına çarptığını, bu çarpma etkisi ile, sürücü ----sevk ve idaresindeki -----------sayılı aracın, sürücü ---- ve idaresindeki --------plaka sayılı aracın, sürücü ----- idaresindeki ---- plaka sayılı aracın birbirlerine çarpması neticesinde maddi hasarlı ve zincirleme trafik kazası meydana geldiğini,------ sayılı araç sürücüsünün ------- alkollü olduğunu ve kaza tespit tutanağına göre KTK Madde 56/l-c maddesini ihlal etmiş olduğunun belirlenmiş olduğunu, müvekkili tarafından ------------araç için toplam ----hasar ödemesi yapılmış olduğunu, bu kapsamda davalı borçlu aleyhine icra takibi başlatılmış olduğunu, ancak davalı borçlunun itirazı ile takibin durdurulmuş olduğunu, bu vs. nedenler ile itirazın iptal edilerek takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın husumet yokluğu nedeni ile reddedilmesi gerektiğini, dava konusu aracın --- itibariyle uzun süreli ----------- kiraya verilmiş olduğunu, bu nedenle müvekkilinin işleten sıfatının bulunmadığını, bu kapsamda davanın esastan reddedilmesi gerektiğini, ayrıca araç sürücüsünün alkollü olmasının asli ve tam kusurlu olduğu anlamına gelemeyeceğini, hasara ------- olup olmadığı, fatura tanzim edilip edilmediği vb. hususların tespit edilmesi gerektiğini beyan etmiş, bu nedenler ile davanın reddini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, davacı --- tarafından ---- kapsamında dava dışı --------- plakalı araç için ödenen bedelin kusurlu aracın işleteni olan davalıdan rücuen tahsil talebine ilişkindir.
Davacı, trafik kazası sebebiyle dava dışı------araçta hasar oluştuğunu, sigorta şirketi tarafından hasar bedelinin ödendiğini, kaza esnasında davalı şirketin sahibi olduğu---- plaka sayılı araç sürücüsü ----- alkollü olduğunu, kazanın münhasıran sürücünün alkollü olması sebebiyle meydana geldiğini, ------ davalının oluşan zarardan sorumlu olduğunu ve sigorta şirketinin rücu hakkı bulunduğunu beyan edip, trafik kazası sebebiyle ödenen hasar bedelinin rücuen tahsilini talep etmiştir.
Davalı; söz konusu --- plakalı aracın ----- ---kiralandığını, bu nedenle işleten sıfatının yer değiştirdiğini, öncelikle davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini; kazanın salt sürücünün alkollü olmasından meydana geldiğinin sabit olmadığını, hasarın belirlenme aşamasının kendilerine bildirilmediğini, sorumluluk şartlarının oluşmadığını beyan etmiş ve davanın reddini istemiştir.
Davalı vekili ----tarihli ihbar dilekçesi ile;--------- kiralandığını beyan ederek, davanın bu şirkete ihbar edilmesini talep etmiş, dava -------- ihbar edilmiştir.
İhbar edilen şirket vekili; dava dilekçesinde belirtilen araç ile veya sürücüsü ile hiçbir bağları olmadığını, kendileri açısından ---- yoluna da başvurulmadığını beyan etmiştir.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, Davacı--- hasar dosyası celp edilmiş,------- dava konusu---- celp edilmiş, davalı vekilinin cevap dilekçesi doğrultusunda sunduğu --- dosya içerisine alınmış, --- tarihli bilirkişi heyet raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.
--- tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;------ ---- tarihinde------- istikametine seyrederken aracın direksiyon hakimiyetini kaybedip aracının ön --- ile kırmızı ışıkta bekleyen sürücü--- sevk ve idaresindeki ------ plakalı araca çarpıp savrulduğu, sonrasında sürücü --- sevk ve idaresindeki --- çarptığı, bu çarpmanın etkisi ile ------- plakalı aracın da sürücü ----- sevk ve idaresindeki ----, bu aracın da ---- sevk ve idaresindeki ------ plakalı araca çarptığı, bu şekilde meydana gelen zincirleme trafik kazasında; --- araç sürücüsü --- ----- ihlal ederek asli ve tam kusurlu olduğu; diğer araç ve sürücülerinin kusursuz oldukları; kaza ile hasar durumunun uyumlu olduğu; dava konusu aracın---- piyasa rayiç değerinin yaklaşık --- olduğu, dava konusu araçta ---- hariç ve işçilik dahil hasar bedelinin ---- olduğu, bu kapsamda dava konusu aracın onarım maliyetinin piyasa rayiç değerinin %50'sini geçmiş olması ve onarımın ekonomik olmaması nedeniyle ------ olarak kabul edilmesi gerektiği, bu surumda ---- ---olan aracın gerçek zararının ----- olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
-----, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”; 85/1 maddesinde, ------- kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı --- bu teşebbüs tarafından kesilen --- işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” 85/son maddesinde ise, ---- teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, -----------sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı ----- göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, --- limitlerine kadar temin eder.------- sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.---- bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır.
Ayrıca------ maddesinde, alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.
-------maddesinde,------ güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı--- üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.
Öte yandan, ----- -------maddesinde, tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya ----hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı ---- yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.
O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü 6762 sayılı TTK'nun 1281. Maddesi (6102 sayılı TTK'nın 1409. maddesi) hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.
Somut olayda, --- plakalı araç sürücüsünün -----
tarihinde yaptığı kaza anında -------üzerinde alkollü olduğu, tespit edilen ----- dikkate alındığında sürücünün----- etkisiyle güvenli sürüş yeteneğini kesin olarak kaybettiği, kazanın oluş şekli dikkate alındığında kazanın meydana gelmesinde ------ dışında herhangi bir faktör rol oynamadığı, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana geldiği alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamındaki evraklar ile sabit olduğu anlaşılmıştır. TTK,---- Genel Şartları gereğince dava konusu kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana gelmesi sebebiyle eldeki davada davacının rücu hakkının bulunduğu, dava konusu kazanın münhasıran alkol etkisi altında meydana geldiği ve anılan hususun davacı sigorta şirketi tarafından mevcut dosya kapsamı itibariyle ispat ettiği anlaşılmıştır.
İncelenmesi gereken diğer bir husus ise; davalının -- plakalı araç için ihbar edilen ile uzun dönem kiralama sözleşmesi yaptığı ve bu kapsamda işleten sıfatının yer değiştirdiği iddiasıdır.
Bu kapsamda davalıdan iddiasına --- evraklarını sunması istenmiştir. sunulan belgelerin incelenmesinde; davalı vekilinin ---- sözleşmesi ---- tarihli --- plakalı aracın teslim edildiği, ancak bu kişi ile bir ---- sözleşmesi imzalanmadığı, davalı vekili ---------- ihbar olunan şirket çalışanı olduğunu iddia etmiş ise de; ihbar olunan şirket tarafından bu beyanın kabul edilmediği, dolayısıyla davalı tarafın söz konusu aracın uzun ---- sözleşmesine konu edilen bir araç olduğunu ve işleten sıfatının yer değiştirdiğini ispat edemediği anlaşılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: -------
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davanın KABULÜ İLE;
Davalının ------------- sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin asıl alacak olan--- kadar işleyen faiz olan--- olmak üzere toplam 9.951,94 TL üzerinden devamına; asıl alacağa takip tarihinden itibaren faiz işletilmesine,
Asıl alacağın %20'si olan 1.580,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Davacı tarafından bu dava sebebiyle masraf edilen 54,40 TL başvuru harcı, 120,20 TL peşin harç, 7,80 TL vekalet harcı ve 2.488,50 TL tebligat/müzekkere/bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.670,90-.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 679,82 TL karar harcından, davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 120,20 TL harç ve yine davacı tarafça icra dosyasına yatırılmış olan 679,82 TL peşin harcın mahsubu ile, bakiye 509,86 TL harcın davalıdan tahsil edilerek HAZİNEYE İRAD KAYDINA
4-------argılama giderlerinden olan 1.320,00-.TL zorunlu arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsil edilerek HAZİNEYE İRAD KAYDINA
5-Davacı vekille temsil edildiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan -------vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine
6-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiye kısmının, karar kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca taraflara iadesine
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzlerine karşı, ihbar olunan vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ----------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.