T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/652 Esas
KARAR NO: 2018/1058
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/12/2012
İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET
MAHKEMESİNİN 2014/636 ESAS SAYILI
DOSYASI
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/01/2013
KARAR TARİHİ: 07/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin----- bulunan gaz türbininin, davalılara ------ sigorta süresi ve --------- nolu "Geniş Kapsamlı Yangın, Hırsızlık, makine Kırılması Poliçeleri" ve ---------- sigorta süresi olan "Yangın ve Makine Kırılmasına Bağlı Kar Kaybı Poliçeleri" ile müşterek sigorta ile sigorta örtüsü altına alındığını, her iki poliçenin de teminat süresi içerisinde gaz türbininde hasar meydana geldiğini vc ----- sigorta firmasına hasar ihbarı yapıldığını, ancak ------- sigorta şirketinin müvekkiline gönderdiği 06/06/2011 tarihli yazıda, yanma odasının servis ömrünü tamamladığından yanma odasında meydana gelen hasarın poliçe teminatı kapsamında olmadığı ve --------- meydana gelen hasarın ise muafiyet altında kaldığından talebin dikkate alınmayacağının bildirildiğini, gaz türbininde meydana gelen hasarın, makine kırılması sigortası genel şartlarının 1.maddesi uyarınca teminat kapsamında olduğunu, bu nedenle müvekkilinin uğradığı zararın tazmin edilmesi gerektiğini, hasar nedeniyle iş yerinde faaliyetin durması nedeniyle müvekkilinin kar kaybına uğradığını, poliçelerde müşterek sigorta oranları belirlendiğinden her bir davalının sigorta ettiği bedel oranında sorumlu olduğunu, müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen davalılar tarafından ödeme yapılmadığını bildirmiş,328.209,07 USD tamir bedeli, 13.605.00 TL işçilik kaybı şimdilik 50.000,00 TL kar kaybı bedelinin davalıların temerrüte düştüğü 04/10/2010 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ----------- bulunan gaz türbininin, davalılara ------ sigorta süresi ve------------ nolu "Geniş Kapsamlı Yangın, Hırsızlık, makine Kırılması Poliçeleri" ve ---------- sigorta süresi olan "Yangın ve Makine Kırılmasına Bağlı Kar Kaybı Poliçeleri" ile müşterek sigorta ile sigorta örtüsü altına alındığını, her iki poliçenin de teminat süresi içerisinde gaz türbininde hasar meydana geldiğini vc ------------- sigorta firmasına hasar ihbarı yapıldığını, ancak ------ sigorta şirketinin müvekkiline gönderdiği 19.12.2011 tarihli yazıda, yakıt nozüllerinin servis ömrünü tamamladığı, yakıt nozüllerinde görülen aşınma ve çatlakların tribün işletmesiyle ilgili herhangi bir olumsuzluktan kaynaklanan hasar olmadığı, makine kırılması hasarının normal çalışma esnasında yanma odasındaki ortam şartlarının nozüllerin yıpranmasına, aşınmasına, ısısal genleşmeler sonucu deformasyona uğramasına ve çatlakların oluşmasına sebebiyet verdiği, bu durumun poliçe teminat kapsamında olmadığı gerekçesiyle teminat kapsamında değerlendilemeyeceğinin bildirildiğini, gaz türbininde meydana gelen hasarın, makine kırılması sigortası genel şartlarının 1.maddesi uyarınca teminat kapsamında olduğunu, bu nedenle müvekkilinin uğradığı zararın tazmin edilmesi gerektiğini, hasar nedeniyle iş yerinde faaliyetin durması nedeniyle müvekkilinin kar kaybına uğradığını, poliçelerde müşterek sigorta oranları belirlendiğinden her bir davalının sigorta ettiği bedel oranında sorumlu olduğunu, müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen davalılar tarafından ödeme yapılmadığını bildirmiş, 355.917,08 USD ile 12.955,24 TL tamir bedeli, 9.984,00 TL işçilik kaybı, şimdilik 50.000,00 TL kar kaybının davalıların temerrüte düştükleri 30/01/2011 tarihinden itibaren yabancı para alacağı için 3095 sayılı yasının 4/a maddesinde ön görülen en yüksek faiz oranı ile ve Türk Lirası alacağının avans faiziyle birlikte davalılardan sigorta ettikleri bedel oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Asıl davada davalılar vekili cevap dilekçesinde; Davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, müşterek poliçe ile davaya konu işletmenin sigortalı olduğunun çekişmesiz olup davacının işletmesinin doğal gaz yakıt kullanarak elektrik enerjisi üreten ve ürettiği elektrik enerjisini piyasaya ve devletin enerji kurumlarına satan bir elektrik santrali olduğunu, hasar tazminatının makine kırılması genel şartları icabı teminat dışında kaldığını, yanma odası nözüllerinin işletme nedenleri ve mutat kullanım sonucu zaman içinde ömrünü tamamladığı, ilgili hasar çatlakları türbinin normal işlemesinden ve mutad kullanımından doğan aşınma ve yıpranma, paslanma ve oksidasyondan mütevellit oluştuğu ve ani ve beklenmedik bir nedene dayanmadığının net şekilde tespit edilmesi nedeniyle hasar tazmininin talep edilemeyeceğini, poliçede yer alan özel şart icabı hasar tazminatının teminat dışında kaldığını, davacı tarafın kar kaybı ile işçilik kaybı talebininde teminat dışında bulunduğunu, davacı tarafın delil olarak sunduğu 11/04/2012 tarihli raporun dava konusu olmayan başka bir türbine ait rapor olması nedeniyle kabul etmediklerini, temerrüt tarihine ilişkin iddianın da haklı olmadığını, ancak 28/01/2011 tarihinden itibaren temerrüt faizi talep edilebileceğini, davacı tarafça genel şartlara aykırı olarak rizikonun gerçekleştiğini on gün sonra bildirildiğini, ihbarın zamanında ve iyi niyetle yerine getirilmediğini, bu nedenle ispat mükellefiyetininde yer değiştirdiğini ve davacı tarafın buna bağlı olarak rizikonun teminat kapsamında olduğunu ispatlaması gerektiğini, tazminat miktarının fahiş olduğunu bildirmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın, 6762 sayılı TTK'nun 1268.maddesi uyarınca, "sigorta sözleşmesinden doğan bütün talepler 2 yılda zamanaşımına uğrar" hükmü gereğince zamanaşımına uğraması nedeniyle reddinin gerektiğini, müşterek poliçe ile davaya konu işletmenin sigortalı olduğunun çekişmesiz olup davacının işletmesinin doğal gaz yakıt kullanarak elektrik enerjisi üreten ve ürettiği elektrik enerjisini piyasaya ve devletin enerji kurumlarına satan bir elektrik santrali olduğunu, hasar tazminatının makine kırılması genel şartları icabı teminat dışında kaldığını, ünitenin herhangi bir dış etki ya da ünite içindeki bir nedenden dolayı hasarlanmadığını, yanma odası nözüllerinin işletme nedenleri ve mutat kullanım sonucu zaman içinde ömrünü tamamladığı, ilgili hasar çatlakları türbinin normal işlemesinden ve mutad kullanımından doğan aşınma ve yıpranma, paslanma ve oksidasyondan mütevellit oluştuğu ve ani ve beklenmedik bir nedene dayanmadığının net şekilde tespit edilmesi nedeniyle hasar tazmininin talep edilemeyeceğini, davacı tarafın kar kaybı ile işçilik kaybı talebininde teminat dışında bulunduğunu, davacı tarafın delil olarak sunduğu 11/04/2012 tarihli raporun dava konusu olmayan başka bir türbine ait rapor olması nedeniyle kabul etmediklerini, temerrüt tarihine ilişkin iddianın da haklı olmadığını, ancak 22/03/2011 tarihinden itibaren temerrüt faizi talep edilebileceğini, tazminat miktarının fahiş olduğunu bildirmiş, davanın zamanaşımı ve esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava ve birleşen dava, davalı ... şirketlerine "geniş kapsamlı yangın, hırsızlık, makine kırılması poliçesi " ve "yangın ve makine kırılmasına bağlı kar kaybı poliçesi' ile sigortalı olan davacıya ait işletmede gaz türbinindeki yanma odasında iki ayrı tarihte meydana gelen hasarın poliçe kapsamında ödeme koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile ödeme yapılmayan tamir bedeli, işçilik kaybı ve kar kaybı bedeli nedeniyle oluşan zararın poliçeler kapsamı içinde kaldığı iddiası ile tahsili istemine ilişkindir.
Taraflarca sunulan ve bildirilen tüm delillerin toplanmasından sonra mahkememizce usul, yasa ve dosya kapsamına uygun görülen gerekçeli, denetime ve hükme elverişli bilirkişi rapor ve ek raporları ile davacıya ait işletmenin davalı ... şirketleri tarafından "geniş kapsamlı yangın, hırsızlık, makine kırılması poliçesi" ve "yangın ve makine kırılmasına bağlı kar kaybı poliçesi" ile sigortalandığı, asıl davaya konu hasarın meydana gelmesinden sonra yine aynı yerde benzer nitelikte birleşen davaya konu hasarın meydana geldiği, her ne kadar davalı taraflarca talep edilen bedellerin teminat dışında kaldığı ve birleşen dosyadaki alacağın zamanaşımına uğradığı iddia edilmiş ise de hasarın 30/01/2011 tarihinde meydana geldiği davanın iki yıllık süre içinde açıldığı anlaşılmakla zamanaşımı itirazının haklı olmadığı gibi her ne kadar asıl davada alınan 07/07/2014 ve 05/10/2015 tarihli raporlarda hasarın üretici firmanın ilk ayar hatasından kaynaklandığı bildirilmiş ise de hükme esas alınan 08/06/2016, 03/10/2017 ve 27/02/2017 tarihli raporlarda gerekçeleri ayrıntılı ve açık şekilde gösterilen ve mahkememizce kabul gören nedenlerle hasarın poliçe kapsamında olduğu, buna göre davacının poliçe kapsamında hasar bedeli ile işçilik bedelini talep edebileceği, bilirkişilerce hesaplanan 327.809,92 USD tamir bedeli yönünden kısmen ve 13.605,00 TL işçilik bedeli alacağı yönünden tamamen davanın kabulünün gerektiği, ancak kar kaybı tazminatının tamirat süresinin yirmi bir günün altında kalması nedeniyle talep edilemeyeceği, yine birleşen dosyada her ne kadar 07/07/2014 tarihli raporda bilirkişi arızanın meydana gelmesi sebebinin fazla püskürtülen sudan kaynaklandığını bildirmiş ise de bu raporun keşif yapılmadan verilmesi nedeniyle hükme esas alınmasının mümkün olmadığı, keşif yapılarak düzenlenen 04/09/2015 tarihli raporda hasarın yakıt nozülünün ayıbından oluştuğunun belirlendiği, birleşen dosyaya ilişkin alınan 13/10/2016 tarihli raporda hasarın sigorta poliçesi kapsamında bulunmadığı bildirilmiş ise de mahkememizce hükme esas alınan asıl davadaki sigorta uzmanı bilirkişininde bulunduğu bilirkişi kurulundan alınan 08/06/2016 ve 03/10/2017 tarihli raporlarda hasarın poliçe kapsamı içinde kaldığının bildirilmesi karşısında birleşen davadaki hasarında poliçe kapsamı içinde kaldığının kabulü gerektiği, bilirkişi raporuna göre davanın tamir ve işçilik bedelleri yönünden talep edilen alacağın tamamının davacı tarafça davalılardan tahsilinin talep edilebileceği, yine tamir süresinin yirmi bir günün altında bulunması nedeniyle birleşen davada da kar kaybı talep edilemeyeceği, asıl dava yönünden yabancı para alacağı için 3095 sayılı yasının 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizin davalı şirketlerin temerrüde düşürüldüğü 14/01/2011 tarihinden itibaren talep edilebileceği, birleşen dosya yönünden ise yine davalı şirketlerin temerrüde düşürüldüğü 24/01/2014 tarihinden itibaren yabancı para alacağı için 3095 sayılı yasının 4/a maddesi gereği faiz talep edebileceği, tamir bedeli ile işçilik bedelleri yönünden her iki dosya yönünden temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-2014/652 esas sayılı asıl dava yönünden;
a-Davanın tamir bedeli istemi yönünden KISMEN KABULÜ İLE,
65.561,98 USD sinden davalı ------ Sigorta şirketi, 262.247,94 USD sinden davalı ... şirketi ayrı ayrı sorumlu olmak üzere toplam 327.809,92 USD tazminatın 14/01/2011 tarihinden tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte belirtilen miktarlarda davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
b-Davanın işçilik bedeli yönünden KABULÜ İLE,
13.605,00 TL işçilik bedelinden doğan alacağın 2.721,00 TL sinin davalı ------ Sigorta şirketi, 10.884,00 TL sinin davalı ... şirketinden 14/01/2011 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek avans faizi ile birlikte ayrı ayrı alınarak davacıya verilmesine,
c-Davanın kar kaybı bedeli istemi yönünden REDDİNE,
2-Birleştirilen İstanbul Anadolu 1 Asliye Ticaret Mahkemesinin ------- esas sayılı dosyası yönünden;
a-Tamir bedeli ve işçilik bedeli yönünden davanın KABULÜ İLE,
71.183,42 USD sinden davalı ---- Sigorta şirketi, 284.733,66 USD sinden davalı ... şirketi ayrı ayrı sorumlu olmak üzere toplam 355.917,08 USD tazminatın 24/11/2011 tarihinden tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte belirtilen miktarlarda davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
b-22.467,74 TL tamir bedeli ile 9.984,00 TL işçilik bedelinden oluşan toplam 32.451,74 TL alacağın 24/11/2011 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek avans faizi ile birlikte 6.490,35 TL sinden davalı ------- Sigorta şirketi, 25.961,39 TL sinden davalı ... şirketi ayrı ayrı sorumlu olmak üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davanın kar kaybı tazminatı istemi yönünden REDDİNE,
3-a-)Harçlar yasası uyarınca asıl dava yönünden alınması gereken 40.922,71 TL karar ve ilam harcından peşin yatırılan 9.649,35 TL harcın indirilmesi ile geriye kalan 31.273,36 TL harcın 6.254,67 TL'sinin davalı--------- Sigorta şirketi, 25.018,69 TL'sinin davalı ... şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
b-)Davacı şirket tarafından asıl dava için peşin yatırılan 9.649,35 TL harç bedelinin 1.929,87 TL'sinin davalı ---------- Sigorta Şirketinden, 7.719,48 TL'sinin davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
c-Harçlar yasası uyarınca birleşen dava yönünden alınması gereken 45.284,29 TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 15.037,65 TL harçtan indirilmesi ile geriye kalan 30.246,34 TL harcın 6.049,27 TL'sinin davalı --------- Sigorta şirketi, 24.197,07 TL'sinin davalı ... şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
d)-Davacı şirket tarafından birleşen dava için peşin yatırılan 15.037,65 TL harç bedelinin 3.007,53 TL'sinin davalı -------- Sigorta Şirketinden, 12.030,12 TL'sinin davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
4-a)Asıl dava yönünden davanın kabul edilen bölümü için davacı yararına AAÜT'nin 13(1) maddesi uyarınca takdir edilen 37.912,94 TL vekalet ücretinin 7.582,59 TL'sinin davalı -------- Sigorta Şirketinden, 30.330,35 TL'sinin davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
b)-Asıl dava yönünden davanın reddedilen bölümü için davalılar yararına AAÜT'nin 13(1) maddesi uyarınca takdir edilen 5.936,12 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak 1.187,22 TL'sinin davalı --------- Sigorta Şirketine, 4.748,90 TL'sinin davalı ... şirketine verilmesine,
c)-Birleşen dava yönünden davanın kabul edilen bölümü için davacı yararına AAÜT'nin 13(1) maddesi uyarınca takdir edilen 40.466,93 TL vekalet ücretinin 8.093,38 TL'sinin davalı ------ Sigorta Şirketinden, 32.373,55 TL'sinin davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
d)-Birleşen dava yönünden davanın reddedilen bölümü için davalılar yararına AAÜT'nin 13(1) maddesi uyarınca takdir edilen 5.850,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak 1.170,00 TL'sinin davalı -------- Sigorta Şirketine, 4.680,00 TL'sinin davalı ... şirketine verilmesine,
5-a)Asıl ve Birleşen dosya için; davacı tarafça yapılan 21,15 TL başvurma harcı, 24,30 TL başvurma harcı, 489,05 TL kırk iki adet tebligat gideri, 451,75 TL on iki adet müzekkere ve posta gideri ve 15,921,00 bilirkişi olmak üzere toplam 16.907,25 TL yargılama giderinden asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmesi nedeniyle 12/13'ünün karşılığı olan 15.606,69 TL yargılama giderinden 3.121,34 TL'sinin davalı --------- Sigorta Şirketinden, 12.485,34 TL'sinin davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine, 1/13'ünün karşılığı olan 1.300,56 yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
b)Asıl ve Birleşen dosya için; davalılar tarafından yapılan 47,00 TL beş adet tebligat gideri ve 5.000,00 TL bilirkişi olmak üzere toplam 5.047,00 TL yargılama giderinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi nedeniyle 1/13'ünün karşılığı olan 388.23 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak 77,65 TL'sinin davalı ------------ Sigorta Şirketine, 310,58 TL'sinin davalı ... şirketine verilmesine, 12/13'ünün karşılığı olan 4.658,77 TL yargılama giderinin davalılar üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca peşin olarak yatırılan gider avansından artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca kararın kesinleştiğinde yatarın tarafa iadesine,
Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı ile davalı vekilinin yüzüne oy birliği ile karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/11/2018