T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/202 Esas
KARAR NO: 2018/840
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/05/2015
KARAR TARİHİ: 18/09/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 28/06/2013 tarihli proje yapım sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme ile davalının ........ait arsada inşa edilecek ticaret ve konut konsept projesinin yapımının ve idari işlemlerinin takibini yüklendiğini, davalının üstlendiği işin avan proje, mimarı proje, statik proje, peyzaj proje, mimarı detay proje, elektrik tesisat projesi, mekanik tesisat projesi vs. Uygulama projelerini yürürlükte olan veya onay safhasında yürürlüğe girecek kanun, yönetmelik, genelge ve plan notlarına göre hazırlanması ve çizilmesiyle onaylattırılması, ruhsat ve iskan işlerinin yapılmasını kabul ettiğini, sözleşme gereği söz konusu işlerin yapılması için davalıya 120 günlük süre verildiğini, ancak davalının sözleşme tarihinden itibaren 17 aylık bir süre geçmesine rağmen işi tamamlamadığı gibi keşide edilen ihtar ile verilen 30 günlük ek sürede de işi tamamlayıp teslim etmediğini bu kez işin yapılmaması sebebiyle yine noter ihtarı ile sözleşmenin feshedildiğini, davalıya sözleşmenin imza edildiği tarihten sonra toplam 140.000,00-TL ödeme yapıldığını, bu bedelin işin yapılan kısmı olan avan projesinin hazırlanması ve tastik ettirilmesi aşamasına ilişkin sözleşmenin 3. maddesinin b bendine göre anılan işin %10'u nispetinde ödeme tutarı olan 25.000,00-TL'sini hak ettiğini kalan kısım olan 115.000,00-TL'nin geri verilmesi gerektiğini, yazılan bu hususların ...... Belediye Başkanlığından alınan yazı ve ekleri ile sabit olduğu anılan belediye ile yapılan anlaşmanın davalı tarafından müvekkilinden gizlendiğini, sözleşmenin 6. Maddesi gereği cezai şart hakkı saklı kalmak kaydıyla ödenen bedelin işin yapılmayan kısmına tekamül eden 115.000,00-TL'nin ticari faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 28/06/2013 tarihli bir proje yapım sözleşmesinin imzalandığını, 17/05/2013 tarihli imar durumuna göre 10 kat yapılması planlanan projeler imar durumunda yazılı ...... Havaalanı Mania kriterlerine uyulacaktır şerhi gereği müvekkili şirket tarafından ..... Belediyesi'ne yapılan başvuru sonrasında 5-6 katlı bir bina yapılabileceği gerçeğinin ortaya çıktığını, davacının taleplerinin mevcut imar durumuna aktarılmasını pek çok zorluğu beraberinde getirdiği, müvekkili tarafından 8-9 alternatif hazırlanması zorunda kalındığını, müvekkilinin bu süreçte tüm mühendislik projelerinin koordinasyonunu sağladığı ve mal sahibinin isteği üzerine onaylı projeye gerekli tadilatlarının yapıldığı, mescit planlaması bodrum katta kaya olması, kaloriferin çatıya taşınması gibi birçok çözümlemenin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini, trafo ihtiyacının kalkması nedeniyle bu alanların mağazalara katılmasının sağlandığının, binanın geleneksel bir yapı tasarımının dışına çıktığını, yine bu süreçte yapının doğalgazla ısıtma sistemi yerinde geri dönüşümlü ısıtma ve soğuma sistemine geçilmesine neden olduğunu, makine mühendisi ile yapılan görüşmelerde keşif özetlerinin e-posta ile davacıya gönderildiğini, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, ihtarname çekilmişse de belediye tarafından verilen cevabı yazıda müdürlüğe başvurulduğu takdirde yapı suretinin tanzim edileceğinin bildirildiğini, bu yazı cevabının da gösterdiği üzere ruhsata esas mimarı projenin 25/06/2014 tarihinde onaylandığı ve 26/06/2014 tarihinde davacı firmanın bilgilendirildiğini ve sonrasında statik ve makine, elektrik projelerinin ruhsat almaya hazır hale getirilmeye başlandığını, bu çerçevede diğer projelerin tamamlandığını ve davacı tarafından denetlendiğini, bu ihtarname sonrasında da davacı tarafından çeşitli tarihlerde toplamda 85.000,00-TL olmak üzere ödeme yapıldığını bu hususunda ihtarnameye rağmen taraflar arasında bir mutabakatının bulunduğunu göstereceğini, aynı şekilde betonerme projeleri de mimarı ve diğer mühendisliklere uygunluğunu müvekkili tarafından koordine edildiğini, bu hususunda davacı tarafa telefon ile bildirildiğinin, projenin onayı için Pendik Belediyesine dosyanın arşivden çıkması için dilekçe verildiğinde teslim safhasından projeler belediyece elektronik ortamda istendiğinden hazır olup verilecek iken itfaiye projesi bile onaylatılmışken mal sahibi statik projelerde fazla dilatasyon var diye itiraz edip projelerin belediyesine verilmesine muvafakat etmediğini, davacı firma ile statik projeyi hazırlamak üzere alt eser sözleşmesi çerçevesinde görevlendirilen Eke Mimarlık firması arasında sözleşme yapıldığı, her hususunun bu sözleşmede belirtildiği, sonrasında ise anılan firmanın ruhsat alınamayacağının belirterek başka bir çalışma yapmayacağını söylemesi üzerine davacının müvekkili ile yapmış olduğu sözleşmeyi feshettiğini bildirir ihtarname keşide ettiğinin, müvekkilinin işi yapmaya çalışken davacının bu ihtarı ve davacı tarafından açılan davalar ile karşı karşıya kaldığını, İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin .......esas sayılı dosyası ile hizmet bedeli tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptalinin talep edildiği, huzurdaki davanın kusuru müvekkiline atfedilecek ise bu kusura neden olduğu için Eke Mimarlığına rücu haklarının olduğunu belirterek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasında imza edilen bileşik (eser ve vekalet) sözleşme gereği üstlenilen yükümlülüklerinin davalı yüklenici tarafından yerine getirilmediği iddiasına dayalı olarak sözleşmeden dönme bozucu yenilik doğuran irade beyanı kapsamında ödenen bedelin işin yapılmayan kısmına karşılık gelen tutarının iadesine yönelik alacak davasıdır.
Dava yazılı yargılama usulüne tabi olup, dilekçeler teatisi tamamlandıktan sonra usulüne uygun olarak ön inceleme duruşması yapılarak hukuki ihtilaf noktaları belirlenmiş, tahkikat ile taraf delilleri toplanmış ve taraf iddia ve savunmalarının karşılandığı bilirkişi raporu alınmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflarca dosyaya sunulan 28/06/2013 tarihli proje yapım sözleşmesi sureti, .... Noterliği'nin .... tarih ve.... yevmiye numaralı ihtarı ile ... Noterliği'nin .... tarih ve.... nolu ihtarname suretleri, .... Belediye Başkanlığı tarafından yazılan yazılar ve yapılan ödemelere ilişkin havale dekontları dosya içerisine alınarak incelenmiştir.
Tarafların iddiaları ve savunmaları kapsamında belirlenen hukuki ihtilaf noktalarında konunun incelenmesi teknik bilirkişi incelemesi yapılması gerektirdiğinden dosya hukukçu bilirkişi Dr. .... ile Mimar bilirkişi ...... oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor alınmış, anılan bilirkişilerden oluşan heyet tarafından sunulan 05/05/2017 tarihli bilirkişi raporu HMK 282 maddesi uyarınca denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, imza edilen proje yapım sözleşmesi kapsamında davalının edimlerini yerine getirip getirmediği, davacının sözleşmeyi fesihte haklı olup olmadığı, davalıya yapılan ödemenin iadesinin talep şartlarının bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan tespitler kapsamında, taraflar arasında, .........sayılı yerde yapılması düşünülen ticaret ve konut inşaatı için 28/06/2013 tarihinde 6 maddeden ibaret eser ve vekalet sözleşmesine ilişkin hükümleri içeren proje yapım sözleşmesinin imzalandığı, bu sözleşme kapsamında davalı yüklenicinin proje müellifi avan proje, elektrik tesisat, makine tesisat projeleri ve zemin projesini hazırlayıp yetkili idareye onaylatarak inşaat yapım ruhsatı aldıktan sonra bitiminde iskan raporu alması karşılığında 250.000,00-TL + KDV ücret alacağının kararlaştırıldığı, davacı işverenin işlerin yapıldığı aşamalarda belirtilen meblayı ödemeyi kabul ettiğini, işin süresinin sözleşmenin 5. Maddesinde 120 gün olarak kararlaştırıldığı, toplanan deliller kapsamında ..... Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün 24/06/2014 tarih ve 5154 sayılı yazısında statik projenin elektrik tesisat projesinin ve makine tesisat projesi ile zemin projesinin hazırlanarak ruhsat belgesi alımı için müracaat edilmesinin istendiği, davalı tarafından sadece mimarı projenin hazırlanarak sorumlu idareye onaylattırıldığı hususunun da yine belediyece verilen söz konusu yazıdan anlaşıldığı, diğer projelerin dava dışı belediyeye onaylattırıldığı ve ruhsatın alındığına dair bir belgenin dosyaya sunulmadığı, bu kapsamda taraflar arasında imza edilen sözleşme ile davalının üstlendiği edimlerin sözleşmede kararlaştırılan tarihte yerine getirilmediği hususunda bir uyuşmazlığın bulunmadığı, davalının sözleşmede kararlaştırılan edimlerden sadece avan proje hazırlanması ve tasdik ettirilmesi işinin yerine getirildiği, davacı tarafından davalıya verilen ek süre içerisinde de eksikliklerin tamamlanmadığı, bu süre zarfında davacı tarafından yapılan ödemelerin taraflar arasında bir mutabakatın olduğu hususunu göstermeyeceği, sözleşmeden doğan borçlarda temerrüte düşen borçlunun iddia etmiş olduğu kusursuz olarak temerrüte düştüğü iddiasını ispat yükü taşıdığı, davalı taraf yanıt dilekçelerinde sözleşme ile üstlendiği diğer edimlerin yerine getirilmemesinde kusurunun bulunmadığını iddia etmiş ise de alınan teknik bilirkişi raporunda belirtildiği üzere bu yöndeki savunmasını doğrulayan bir delili dosyaya sunmadığı, davacının sözleşmenin feshine yönelik irade beyanının Borçlar Kanunun 19. Maddesi gereğince yorumlanması ile sözleşmeden dönme yönündeki irade beyanı olarak kabul edilerek söz konusu bozucu yenilik doğuran beyanının karşı tarafa varmakla hüküm ve sonuçların doğuracağı, bu kapsamda davacı tarafından davalı aleyhine keşide edilen ve tebliğ edildiği hususunda uyuşmazlık bulunmayan ... Noterliği'nin ...tarihli 39957 .... numaralı ihtarname ile davacının sözleşmeden dönme yönündeki irade beyanının tebliğ edildiği tarih itibariyle hüküm ve sonuçlarını doğurduğu, sözleşmeden dönme halinde Borçlar Kanunun 125/ son maddesi uyarınca tarafların edimleri iade ile yükümlü olduğu bu kapsamda davalı tarafından temerrüte düşmesinde kusursuz olduğu hususu ispatlanmadığından davacının haklı sebeple sözleşmeden döndüğü kabul edilerek ödenen bedelin işin ifa edilmeyen kısmına karşılık gelen 115.000,00-TL'sini isteyebileceği kanaatine varılarak davanın kabulü ile 115.000,00-TL 'nin 11/05/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulüne, 115.000,00-TL 'nin 11/05/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Karar harcı 7.855,65-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.963,92-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.891,73-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 1.991,62-TL ilk masraf, 80,00-TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.200,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.271,62-TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 11.950,50-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde ilgili tarafa iadesine,
İlişkin olarak taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/09/2018