T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/302 Esas
KARAR NO: 2018/846
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 03/06/2015
KARAR TARİHİ: 18/09/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 06/12/2014 tarihinde ... yönetimindeki ... plaka sayılı aracın kaza yaptığını, araçta yolcu konumunda bulunan müvekkillerin murisi ...n vefat ettiğini, kaza tespit tutanağında araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkillerinin murisi ölümü sebebiyle destekten yoksun kaldığını, davalı ... şirketinin söz konusu aracınzorunlu karayolu taşımacılık mali mesuliyet sigorta poliçesiyle teminat altına aldığını ve oluşan zarardan sorumlu olduğunu belirterek adli yardım talebi ile her bir davacı yönünden 500,00-TL olmak üzere toplam 2.500,00-TL 'nin destekten yoksun kalma tazminatı olarak ve belirsiz alacağın alınacak raporla tespit edilmek üzere arttırılmak üzere davalıdan tazminini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ....... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 21/08/2014 - 2015 tarihleri arasında müvekkili şirket tarafından ............. numaralı zorunlu karayolu taşımacılık mali mesuliyet sigorta poliçesiyle teminat altına alındığını, kazadaki sorumluluğun söz konusu kazanın şehirler arası taşıması olmadığı, .......arasında yani..... sınırları içerisindeki güzergahta olması sebebiyle dolayısıyla sorumluluğun zorunlu trafik mali mesuliyet kapsamında kaldığını, öncelikle bu sebeple davanın reddine karar verilmesini, davacıdan yolcu biletinin ibrazının gerekli olduğu, aksi halde biletsiz yolcunun teminat kapsamı dışında olacağının kaldı ki dava konusu olayın ticari olmayan taşıma esnasında meydana geldiğini bu nedenle dava konusu talebin taşımacılık poliçesinin değil trafik poliçesinin teminatı kapsamında olduğunu, kabul anlamına gelmemekle beraber müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçedeki limitler kapsamında ve biletli yolcular nezdinde doğan işletenin kusuru ile sorumlu olduğu zararlarla sınırlı olduğunu, kusur durumunun açığa kavuşturulması için Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini ve aktüer hesabı yapılarak tazminat miktarının belirlenmesi gerektiğini, bunun yanında davacıların sosyal güvenlik kurumunda her hangi bir rücuya tabi ödeme alıp almadığının tespit edilmesi gerektiğinin yine davayı kabul etmemekle birlikte müvekkili şirketin kaza tarihinden değil kendisine başvuru yapılmasından itibaren 8 iş günü geçtikten sonra sorumluluğunun başladığını, taşımanın niteliğinin hatır taşıması olup olmadığı araştırılması gerektiğini ve hakkaniyete uygun bir oranda indirim yapılmasını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle, trafik kazasında ölen şahsın eşi ve çocukları tarafından, aracın zorunlu kara yolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısı aleyhine, destekten yoksunluk zararlarının tazmini istemiyle açılmış maddi tazminat davasıdır.
Dava yazılı yargılama usulüne tabi olup dilekçelerin teatisi tamamlanmış, yöntemine uygun duruşma açılıp uyuşmazlık noktaları tespit edilmiş, tahkikat aşamasında deliller toplanmak suretiyle bilirkişi incelemeleri yapılarak dava sonuçlandırılmıştır.
Hasar dosyası ve poliçe ile............Cumhuriyet Başsavcılığının 2014/4482 soruşturma dosyası ile Cizre ..... Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/302 esas sayılı dosyaları ve müteveffanın gelir durumuna ilişkin bilgiler ile davacılara yaşanan ölüm sebebiyle her hangi bir gelir bağlanıp bağlanmadığı hususundaki bilgilir ...Sosyal Güvenlik Müdürlüğü'nden celp edilmiş, taraflarca dosyaya sunulan mirasçılık belgesi, nüfus kayıt tablosu, fakirlik belgeleri, ölüm belgesi, adli raporlar dosya içerisine alınarak incelenmiştir.
Davacıların adli yardım talepleri gerekli bilgi ve belgelerin sunulmadığı gerekçesiyle HMK 334 ve devamı maddelerinde yer alan hükümler gereğince tensiben reddedilmiş, davacıların Tapu Müdürlüğü, Sosyal Sigortalar Kurumu hizmet dökümlerine ilişkin sunduğu belgeler kapsamında yeniden adli yardım talep etmeleri sebebiyle talep, mahkememizce 08/02/2016 tarihinde müstemir yetkili hakimi tarafından tebligat ve diğer yargılama masrafları kapsamı ile sınırlı olmak üzere kısmen kabul edilmiştir.
Davacı taraf destekten yoksunluk zararını zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesine dayandırmıştır. Söz konusu poliçe incelendiğinde dava dışı.... .............. malik olduğu .... plaka sayılı minibüs'ün davalı ... tarafından .... döneminde ........ nolu zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk poliçesi teminat altına alındığı, poliçe limitine göre davalının sorumluluğunun 268.000,00-TL olduğu anlaşılmıştır.
Tüm deliller toplandıktan sonra, olayın oluş şekli, tazminat talebinden davalının sorumlu olup olmadığı, murisin birlikte bir kusurunun bulunup bulunmadığı, hatır taşımasının söz konusu olup olmadığı, hususu dikkate alınarak ve ayrıca ölenin gerçek gelir durumu, davacıların yaşları, destek durumları dikkate alınmak suretiyle, davacıların mahrum kaldığı destekten yoksunluk zarar miktarlarının hesaplanması konusunda 14/10/2016 tarihli rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından yapılan tespitler Mahkememizce hüküm vermeye elverişli bulunmuş, denetlenerek hükme esas alınmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı tarafından dava konusu aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası ile teminat altına alındığı, aracın ticari olarak yolcu taşıması halinde oluşacak zarara ilişkin sorumluluğun ilk olarak bu sigortanın teminatı altında olduğu, Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Jandarma Komutanlığı ....... Merkezi tarafından düzenlenen 21/01/2015 tarihli .......sayılı tutanakta söz konusu araçta davacıların murisinin yolcu olarak bulunduğu ve kaza neticesinde öldüğünün tespit edildiği, bu kapsamda poliçe genel şartları gereği davalı ... şirketinin davacıların oluşan zararından ilk olarak sorumlu olan karayolları zorunlu taşıma sigorta poliçesini düzenlemekle sorumlu olduğu, davalı ... tarafından teminat altına alınan hususlar bakımından tazminat hukukunun ilkelerine uygun olarak yapıldığı belirlenen hesaplamaya göre davacılar ...'ın 94.216,86-TL, ...'ın 8.487,74-TL, ...'ın 13.197,58-TL, ...'ın 18.849,38-TL ve ...'ın ise 8.487,74-TL 'in destekten yoksun kaldığı ve toplam miktarın sigorta ile teminat altına alınan limit kapsamında olduğu, dava öncesinde davalı ... şirketine yapılan bir başvurunun bulunmaması sebebiyle davalının temerrüt tarihi olarak ancak dava tarihinden itibaren sorumlu tutulabileceğinin belirtildiği, yine raporda davalı ... tarafından dosyaya sunulan 30/06/2016 tarihli dilekçede davacı taraf ile varılan anlaşma gereği 8.500,00-TL tazminat ve fer'ileriyle yargılama giderleri toplamı 13.762,56-TL ödeme yapılarak sulh olunduğu bilgisi verilmiş ise de söz konusu hususun dosyaya dava dışı..........A.Ş. tarafından sehven sunulan dilekçe nedeniyle bu hususunun rapora yazıldığı anlaşılmış rapor yazılan bu husus dışında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.
Alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacı vekili tarafından 21/12/2016 tarihinde sunulan bedel arttırım dilekçesiyle davacıların talebi 2.500,00-TL'den 143.239,30-TL'ye yükseltilmiş, söz konusu bedel arttırım dilekçesi davalı vekiline tebliğ edilmiş ve davalı vekilince bedel arttırım ile yapılan ıslaha itirazda bulunulduğu görülmüş ancak itiraz dilekçesi hususları rapor ile karşılandığından yapılan itirazların yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Dosya kapsamına göre, davacıların murisi.........'ın, 16/12/2014 tarihinde .......... plakalı araçta yolcu olarak bulunduğu sırada aracın yaptığı kazada öldüğü, bu aracın dava dışı taşıyıcının zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesini davalı ... Şirketinin düzenlediği ihtilafsızdır. Davacılar, ekli veraset ilamına göre ölenin eş ve çocuklarıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yaşanan tek taraflı trafik kazası nedeniyle davacıların murisinin ölümüne bağlı olarak destekten yoksun kalıp kalmadığı, kaldılar ise miktarı, kazada birlikte sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, hatır taşımasının olup olmadığı, kazanın şehirler arası yolda gerçekleşip gerçekleşmediği, müteveffanın yolcu olarak taşınıp taşınmadığı, davalının zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası ile teminatı altında olan aracın kaza yapmasına bağlı olarak tazminat talebinin davalıdan talep edilip edilemeyeceği, temerrütün hangi tarihte oluştuğu hususlarında toplanmaktadır.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, 06/12/2014 tarihinde dava dışı......... yönetimindeki ... plakalı aracın....kara yolunda şehirler arası taşıma yaparken yaptığı kaza neticesinde araçta yolcu olarak bulunan davacıların murisi .....vefat ettiği, düzenlenen kaza tespit tutanağında araç sürücüsünün yaşanan tek taraflı trafik kazasında asli ve tam kusurlu olduğunun tespit edildiği, müteveffanın kazanın oluşumunda her hangi bir etkisinin bulunmadığı, dosyaya yansıyan deliller kapsamında hatır taşımasının söz konusu olmadığı, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası genel şartları b.8. ve karayolu taşıma kanunun 19. Maddesinin son fıkrasına göre yolcuların zararlarının öncelikle taşımacılık sigortasından karşılanması gerektiği, dolayısıyla davalının davacıların zararından bu kapsamda sorumlu olduğu, davacılar murisinin asgari ücret üzerinde geliri olduğuna dair bir hususun dosyaya yansımadığı dolayısıyla bilirkişi tarafından yapılan asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı, her bir davacı yönünden yapılan hesaplamanın anılan poliçe genel şartlarında belirtilen ilke ve esaslar ile Yargıtay içtihatlarına uygun olarak yapıldığı, kazadan önce davalı ... şirketine başvuru yapıldığına dair dosyaya yansıyan bir belgenin olmadığı, bu hususta bir delil sunulmadığı, aracın ticari nitelikte olduğu anlaşıldığından denetime elverişli görülerek bilirkişi raporuyla tespit edilen ve davacı yanca yapılan usulüne uygun yapılan bedel arttırımı doğrultusunda davacılardan ... için 94.216,86-TL, ... için 8.487,74-TL, ... için 13.197,58-TL, ... için 18.849,38-TL ve ... yönünden ise 8.487,74-TL olmak üzere toplam 143.239,30-TL'nin 03/06/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabülü ile, dava ve bedel arttırım dilekçeleri doğrultusunda, davacılardan ... için 94.216,86-TL, ... için 8.487,74-TL, ... için 13.197,58-TL, ... için 18.849,38-TL ve ... yönünden ise 8.487,74-TL olmak üzere toplam 143.239,30-TL'nin 03/06/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
2-Karar harcı 9.784,68-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Dosyada adli yardım talebi kabul olduğundan suç üstü ödeneğinden karşılanan 160,00-TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.200,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.360,00-TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli...... deki esaslara göre belirlenen 14.209,14-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde ilgili tarafa iadesine,
İlişkin olarak, davalı vekilinin yokluğunda davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.