T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2013/364 Esas
KARAR NO: 2018/1087
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat, Cezai Şart Alacağı, Menkul Malların İadesi ( Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/06/2013
KARAR TARİHİ: 14/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Maddi ve Manevi Tazminat, Cezai Şart Alacağı, Menkul Malların İadesi (Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde: müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 07/09/2010 tarihli bayilik sözleşmesi düzenlendiğini, Büyükçekmece 1 ve 3 Sulh Hukuk Mahkemesi tespit dosyalarında davalı şirketin bayilik sıfatıyla yaptığı uygulamaların özensiz ve kusurlu olup tabelalarda davacı şirketin logosunun yer almayıp yalnız davalının unvanının bulunduğu ve sözleşmeye aykırı olarak şirket merkezinde imalat yapıldığı ve imal edilen kusurlu kapıların uygulamalarda kullanıldığının tespit edildiğini, müvekkili şirketin uluslararası alanda tanınmış bir marka olup altmış beş ülkeye ihracat yaptığını, davalının müvekkili firmanın itibarını zedelemeye hakkının bulunmadığını, fuar gibi etkinliklerde bu uygulamalardan şikayeti olanların şikayetlerini yazılı ve sözlü olarak dile getirdiklerini, davalının ayrıca yazılı raporlamaları eksik yaptığı, piyasa koşullarının çok üzerinde fiyatlar verdiği, yetkisi olmamasına rağmen bölgeleri dışında teklif verdiği gibi bir çok sözleşmeye aykırı olarak birçok işler yaptığının tespit edildiğini, davalının komisyon adı altında talepte bulunduğunu, bir kısım menkul malları tespit etmesine rağmen yaklaşık 29.727,25 TL +KDV değerindeki numuneleri teslim etmediğini, süresinde ödemelerini yapmadığını bildirmiş, 26.368,42 TL alacağının 04/01/2013 tarihinden aylık %3 faizi ile tahsiline, menkul malların aynen teslimine, mümkün olmadığı takdirde 29.727,25 TL +KDV tutarındaki bedelinin tahsiline, 04/01/2013 tarihine kadar yapılan geç ödemeler nedeniyle oluşan aylık %3 temerrüt faizi olmak üzere şimdilik 500,00 TL, faizi aşan zarara yönelik muzam zarar olarak 500,00 TL, maddi tazminat olarak 500,00 TL ile 50.000,00 USD cezai şartın ve 200.000,00 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; 2012 yılı son döneminde anlaşılamayan bir şekilde davacı tarafça olumsuz durum yaratıldığını, defalarca talep ve bildirimde bulunmalarına rağmen davacının çözümsüzlük yoluna gittiğini, sözleşmenin başlangıcından itibaren gerek ciro gerek ise müşteri portföyü ile pazar payını sürekli olarak artırdıklarını, hiçbir olumsuz durum veya sözleşmeye aykırılığın meydana gelmediğini, davacının kasıtlı tutum ve planlı davranışları ile sözleşmenin çekilmez hali getirildiğini, davacı tarafından sözleşmenin feshedilmesi üzerine İstanbul 43. Asliye Ticaret Mahkemesinin---------- esas sayılı dosyasında tazminat talepli olarak 14/06/2013 tarihinde dava açtıklarını, davacının eylemlerinin iyi niyetle bağdaşmadığını, iddiaların gerçeğe aykırı zorlama sebepler olup hiçbir iddiayı kabul etmediklerini bildirmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında varlığı ve içeriği tartışmaz konusu olmayan bayilik sözleşesinden kaynaklanan davalı tarafın sözleşme uyarınca aldığı menkul malları teslim etmediği, yapması gereken ödemeleri yapmadığı, bazı ödemeleri geç yaptığı, sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle davacının ticari itibarına zarar verdiği nedenlerine bağlı olarak doğduğu iddia edilen alacak, cezai şart ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Taraflarca toplanması talep edilen ve sunulan tüm deliller toplandıktan sonra tarafların defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, yapılan incelemeden sonra bilirkişi kurulu rapor ile itirazlar üzerine alınan ek raporlarında davacı şirketin sözleşmeyi haklı nedenli feshettiğini, dava tarihi itibariyle davalı şirketten 26.368,42 TL alacağının bulunduğunu, bu alacağa 29/03/2013 temerrüt tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi talep edilebileceğini, davacı tarafın geç ödemeler nedeniyle oluşan temerrüt faizi ile faizi aşan munzam zarar ve maddi tazminata yönelik taleplerinin kanıtlanamadığını, 29.727,25 TL +KDV değerindeki dava konusu edilen menkul malların isimlerinin birebir aynı olmaması, bazı ürünlerin set halinde olması, bazılarının setin içinde yer alan tamamlayıcı parça olması ve ihtimal durumunun varlığı nedenleri ile talep edilemeyeceğini bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, taraflar arasındaki sözleşme ile mahkememizce dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun görülen gerçekli, ayrıntılı, denetime ve hükme elverişli nitelikteki bilirkişi rapor ve ek raporları ile taraflar arasında 07/09/2010 tarihinde imzalanan sözleşme ile kurulan bayilik ilişkisi devam ederken davacı tarafın davalının sözleşmeye aykırı davrandığı gerekçesi ile Büyükçekmece 1 ve 3 Sulh Hukuk Mahkemelerine ait değişik iş dosyalarında yaptırdığı tespit işlemleri ile davalı tarafın sözleşmeye aykırı işlerinin tespit edildiği, davacının sözleşmeye aykırı fiillerinin sona erdirilmesi amacıyla davalıya 21/03/2013 tarihli ihtarname gönderdiği, ihtara rağmen davalının ihtarnamede belirtilen hiçbir hususu yerine getirmediği ve ödeme yapmadığı iddiası ile bu kez 03/04/2013 tarihli ihtarname ile bayilik sözleşmesini haklı nedenle ve tek taraflı olarak sözleşmenin 9.01 maddesi uyarınca feshettiğini, bilirkişi kurulunun rapor ve ek raporlarında da ayrıntılı olarak açıklandığı üzere değişik iş dosyalarında tespiti yapılan davalının kötü uygulamalarının her üç dosyada da tespitinin yapılmasına bağlı olarak süreklilik arz ettiği, davalıya ait iş yerinde sözleşme ile yasaklanmış olmasına rağmen davalının bayilik sözleşmesine konu ürünleri izinsiz ürettiği, davacıdan izin almaksızın bölgesi dışında ihaleye katıldığı, 2013 yılında hiç ürün almadığına ilişkin sözleşmeye aykırılıkların sözleşmenin haklı olarak feshedildiğinin kabulünü gerektirdiği, incelenen taraf, defter ve kayıtlarına göre davacının 29/03/2013 tarihi itibariyle 26.368,42 TL alacağının bulunduğu, buna karşılık davacı tarafın dava konusu ettiği 29.727,25 TL +KDV değerindeki menkul mallara ilişkin iddiasını davalının iş yerinde bulunan menkul mallarla isimlerinin birebir aynı olmaması, bazı ürünlerin set halinde olması, bazılarının setin içinde yer alan tamamlayıcı parça olması nedeniyle kanıtlamayamadığı, yine dava konusu edilen davacı tarafın geç ödemeler nedeniyle oluşan temerrüt faizi ile faizi aşan munzam zarar ve maddi tazminata yönelik taleplerinin kanıtlanamadığı, sözleşmenin 9. maddesinde düzenlenin fesih ve cezai şart başlıklı maddeye göre davalının sözleşmeye aykırı davranması halinde 50.000,00 Usd cezai şart ödeyeceğine ilişkin hüküm karşısında davalının ilgili maddedeki koşullara aykırı davrandığının kabul edilmesi ile birlikte davacının sözleşmede ön görülen miktarda cezai şartı talep etmekte haklı olduğu, mali müşavir bilirkişiden alınan ek raporla sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın davalı şirketin mahvına neden olacak miktarda olmadığı, buna göre ve dosya kapsamı itibariyle bu miktar üzerinden bir indirim yapılmasına gerek bulunmadığı, her ne kadar davacı tarafça manevi tazminat talep edilmiş ise de davalının eylemlerinin davacının itibarını zedeleyici kişilik haklarına saldırı niteliğinde ağır ve haksız eylemler niteliğinde bulunmadığı, maddi tazminat ve cezai şarta ilişkin sözleşme hükümleri ile maddi tazminat hükümlerine göre çözümlenebilir nitelik ve ağırlıkta bulunduğu, bu nedenlerle manevi tazminat talep edilmesi konusunda yasal koşulların oluşmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın maddi tazminat istemleri yönünden KISMEN KABULÜ İLE,
a-26.368,42 TL alacağın 29/03/2013 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-50.000,00 usd cezai şart alacağının dava tarihinden tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı tarafın dava konusu ettiği diğer maddi tazminat istemleri ile menkul malların aynen teslimi yada bedellerinin ödenmesine ilişkin istemlerinin REDDİNE,
2-Manevi tazminat istemi yönünden davanın REDDİNE,
3-a)-Harçlar yasası uyarınca maddi tazminat ve cezai şart istemi yönünden alınması gereken 8.256,52 TL karar ve ilam harcından peşin yatırılan 6.012,95 TL harçtan manevi tazminat için davacı taraftan alınması gereken 35,90 TL harcın indirilmesinden sonra geriye kalan 5.977,05 TL harcın alınması gereken karar ve ilam harcından indirilmesi ile geriye kalan 2.279,47 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
b)-Davacı tarafça peşin yatırılan 5.977,05 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-a)-Maddi tazminat ve cezai şart alacağı istemi yönünden; davanın kabul edilen bölümü için davacı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13(1) maddesi uyarınca takdir edilen 12.419,47 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b)-Maddi tazminat istemi yönünden; davanın reddedilen bölümü için davalı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13(1) maddesi uyarınca takdir edilen 3.747,27 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
c)-Manevi tazminat istemi yönünden; davalı yarına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10.(3) maddesi uyarınca takdir edilen 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-a)-Manevi tazminat istemi yönünden yapılan yargılama gideri düşüldükten sonra maddi tazminata ilişkin davanın kısmen kabulüne karar verilmesi nedeniyle bu istem yönünden davacı tarafça yapılan 24,30 TL başvurma harcı, 190,00 TL on yedi adet tebligat, 109,00 TL beş adet posta ve müzekkere gideri ve 4.750,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.073,30 TL yargılama giderinden 4/5'inin karşılığı olan 4.058,64 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 1/5'inin karşılığı olan 1.014,66 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
b)-Manevi tazminat istemi yönünden davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
c)-Davalı tarafça yapılan 13,00 TL bir adet tebligat giderinden oluşan toplam 11,00 TL yargılama giderinden 1/5'inin karşılığı olan 2,60 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4/5'inin karşılığı olan 10,40 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca peşin yatırılan gider avansından artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/11/2018