T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1068 Esas
KARAR NO: 2021/818
DAVA: Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/09/2018
KARAR TARİHİ: 21/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin---- numaralı hesabın sahibi olduğunu, müvekkili şirket yetkilisinin hesaplardan fazla para çekildiğine ilişkin tespiti neticesinde banka hesaplarını inceleme gereği duyduğunu, yapılan inceleme neticesinde davalı bankanın müvekkili şirket yetkililerinin herhangi bir onay almaksızın hesaplardan bir takım ödemeler kestiği tespit edildiğini, yapılan araştırma neticesinde müvekkilimin hesabından ipotek fek bedeli adı altında bir takım kesintiler yapıldığı tespit edildiğini, --- tarihinde müvekkilinin --- hesabından --- çevrilmek suretiyle ipotek fek bedeli adı altında ----kesinti yapıldığını, yapılan tespite dayalı olarak davalı bankaya ----yevmiye numaralı ihtarı keşide edildiğini, davalı bankaya keşide edilen işbu ihtamame banka yetkililerine ----- tarihinde tebliğ edildiğini, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi herhangi bir açıklayıcı cevapta verilmediğini, bu nedenlerle müvekkilinin hesabından onun onayı olmaksızın ipotek fek bedeli adı altında alınan ---- müvekkilinin hesabından rıza dışında kesim tarihi --- tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı tarafından müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili banka arasında --- limitli--- imzalanmış olup ---- limiti çerçevesinde davacı şirket müvekkili bankadan pek çok ---kullandığını, davacı taraf güncel risk bakiyesine karşılık ---- nakit teminat olarak yatırdığı ve müvekkili banka da davacıya ait ---- ----ipoteği kaldırdığını, bu sebeple --- tarihinde davacıdan ----tutarında ipotek fek ücreti tahsil edildiğini, alınan fek ücretinin usul ve yasaya uygun olduğunu, ---- gerekse de kar payı dışında sağlanacak menfaatlerin niteliklerini ve sınırlarını tamamen kredi veren banka ile müşterisinin inisiyatifine bıraktığını, bu kapsamda diğer tüm bankalar gibi müvekkili banka da ---- kar payı dışında alınacak ücret, komisyon ve masrafları bildirdiğini, bu tarifeye göre müvekkili bankanın her bir taşınmaza ilişkin ipotek fek ücreti olarak azami ---- alma hakkı bulunduğunu, bu husus ---- uygun olup davacı ile imzalanan --- de açıkça belirtildiğini, kaldı ki davacıdan çok sayıdaki taşınmaz ------ tahsil etmiş olup bu tutar azami tutarın altında olduğunu, müvekkili banka, davacı ile ----- imzalanan ---- hükümleri çerçevesinde iade talep edilen ipotek fek ücretini aldığını, yapılan tüm işlemler usule ve ---- teamüllere uygun olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı usul ve yasaya aykırı işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi kapsamında tahsil edilen ipotek fek ücretinin iadesi istemine ilişkindir.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, icra dosyası celp edilerek incelenmiş, ----- ve ilgili belgeler, tebliğ şerhine havi ihtarname örneği ile dava dışı bir kısım bankalardan ipotek fek ücretine ilişkin alınan komisyon oran ve tutarlarına ilişkin belgeler celp edilmiş, bilirkişi kök ve ek raporu alınmıştır.
Taraflarca bildirilen deliller toplanmasından sonra mahkememizce ihtilaf noktalarında rapor tanzimi için bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, bu kapsamda emekli bankacı bilirkişiye banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yetkisi de verilerek rapor tanzim edilmesi istenmiş, bilirkişi tarafından ----- tarihli rapor düzenlenmiştir. Düzenlenen ---- tarihli bilirkişi raporunda özetle,'' Davalı banka ile davacı şirket arasında ----- imzalandığı ve sözleşmeye dayalı olarak kullandırılan kredilerin teminatı olarak, ------ tarihinde ipotek tesis edildiği ve tarafların mutabakatı ile ipoteklerin fekki sırasında, ---- tahsil edildiği, davacı firmanın davalı banka nezdinde bulunan ---- hesabının tetkikinde, ---- numaralı hesaptan ----yapıldığı ve bu hesaptan da, ------- tarihinden itibaren geçerli olacağı belirtilen kredi işlemlerinde kar payı dışında sağlanacak ücret, komisyon ve masraflar ile bankacılık hizmetleri komisyonları listesinde; ---- Olarak belirtildiğinin görüldüğü ve alınan ücretlerin sınırlar kapsamında kaldığı, diğer bankalardan gelen yazı cevaplarında ---- ipotek fek bedeli komisyon, ücret tarife listesinde bulunmadığı, ----ipotek fek bedeli komisyon, ücret tarife listesinde herhangi bir ücret bulunmadığı, ------- ücret tarifesi olduğunun belirtildiğinin görüldüğü, ----uygulamalarında teamül olarak. müşterinin bankaya sağladığı faiz, ücret ve komisyon kazanci ile kredi risk ortalaması dikkate alınarak ve müşteri bazında ve her bir İşlem için ---- yönetiminin takdiri ile alınmadığı, davalı bankanın aldığı ücretler her ne kadar ---sınırlar içinde kalmakla beraber, her bir işlem için ---- arasında değiştiği, diğer bankalar ile kıyaslandığında ve teamüllere göre, dava konusu ----alınan ücretlerin, davalı bankanın daha önce işlemlerde almış olduğu ortalama ücretlerin de çok üzerinde olduğu, tespit edilen ücretler ile emsal bankaların aldığı ücretler göz önüne alındığında her bir işlem için ------- günün koşullarına uygun olacağı, ancak davalı bankanın aldığı farklı ipotek fek ücreti tutarları konusunda dikkate alınarak, tespitin ---- takdirlerinde kalacağı, Mahkemenin takdirleri ile tespit edeceği ---- için, tarafların tacir olmaları nedeniyle tahsil tarihinden dava tarihine kadar ----yönünde tespit ve değerlendirme yapılmıştır.
Bilirkişi raporu her iki taraf vekiline de tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuş, taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirmesi ve mahkememizin ----- tarihli ara kararları doğrultusunda inceleme yapılması için aynı bilirkişiden ek rapor alınmış, bilirkişi tarafından düzenlenen --- tarihli ek raporda özetle, ---- tarihli tahsilatın davacı firmanın davalı nezdinde bulunan ---- numaralı hesabından aynı tarihte aynı tarihte ---- yatırıldığı ve ---- adı altında, bu meblağdan karşılandığı,------ olduğunun tespit edildiği, hesabın incelenmesi neticesinde yapılan döviz işleminin salt ----- için yapılmadığı kanaatine varıldığı, kök rapordaki tespit ve görüşlerin aynen korunduğu ve tespit edilen ücretler ile emsal bankaların aldığı ücretler göz önüne alındığında her bir işlem için ----günün koşullarına uygun olacağı, davalı bankanın ---- tahsil ettiği ücretin ---- bildirdiği işlem ücretleri sınırı içinde kaldığı ancak ---- işlemlerinden alınan ücretlerin, davalı bankanın daha önce işlemlerde almış olduğu ortalama ücretlerin de çok üzerinde olduğu ve ----- uygun olacağı, dava konusu ---- adet fek işleminden dolayı fazla tahsil edildiği kanaatine varılan tutarın ------- olduğu, bu bedelin tarafların tacir olmaları nedeniyle tahsil tarihinden dava tarihine kadar ----- yönünde tespit ve değerlendirme yapılmıştır.
Bilirkişi ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili rapor ve dava dilekçesindeki talepler doğrultusunda davanın kabulüne ilişkin beyan ve talepte bulunmuş, davalı vekili ise alınan ücretlerin ---- bildirilen tarifeye uygun olduğu ve tarife ile ---- gereği davanın reddine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
Toplanan tüm deliller, taraf iddia ve savunmaları ile alınan bilirkişi kök ve ek raporu birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında -----limitli ----- imzalandığı, davalı banka tarafından davacı firmaya kullandırılan kredilere ilişkin olarak iki ayrı olmak üzere toplam ---- ipotek tesis edildiği, taşınmazlar üzerine tesis edilen ipoteklerden davacı firmanın davalı nezdinde bulunan hesabından ----- -------davalı bankanın tahsilat sağladığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın anılan tahsilatların geri iadesi noktasında toplandığı anlaşılmıştır. ------ her tacirin, ------ faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi ve aynı yasanın ----- ise tacir olan veya olmayan bir kişiye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin uygun bir ücret isteyebileceği ayrıca, tacirin, verdiği avanslar ve yaptığı giderler için, ödeme tarihinden itibaren faize hak kazanacağı düzenlenmiştir. Taraflar arasında imzalanan ----- imzalanacak sözleşmelere istinaden kullandırılan kredilere ilişkin doğmuş ve doğacak komisyonlar protesto haberleşme nakliye depo ardiye ve muhafaza tahlil ekspertiz ipotek fek ücretleri ile sair ücret ve masraf da müşteriye ait olup, banka bunları müşteri hesabına resen borç kaydedebilecektir. Müşteri tüm bu alacakları talepte bankaya ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir.'' hükmünün düzenlendiği ancak alınacak ipotek fek ücretlerine ilişkin bir oran yahut tutarın sözleşmede belirtilmediği görülmüştür. Davacı firma tarafından alınan ipotek fek ücretlerine itirazda bulunulmakla, davalı banka ise alınan tutarların ----- bildirilen tutarların arasında kaldığını savunmaktadır. Her ne kadar davalı vekili tarafından alınan ücretlerin belirtilen tutarlar arasında kaldığından banka uygulamasının yerinde olduğu savunulmuş ise de emsal dosyalara ilişkin ------- göz önüne alındığında taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü için davaya konu kredi yönünden emsal banka uygulamalarına göre uyuşmazlık konusu bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair teamül ve diğer bankalarca uygulanan oranlara göre davalı banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunun ----- denetlenmesinin gerektiği, nitekim ------- talep edilen ücretlerin işin niteliğine uygun ve makul olup olmadığının mahkemece, diğer bankalardan benzer türdeki kredi sözleşmelerinden kaynaklanan ipotek fek ücreti oranları sorulmak, kredinin teminatı olan ipoteğin fekki için banka tarafından yapılması gereken giderler araştırılmak ve ------- göz önünde bulundurulmak suretiyle davalı banka tarafından tahsil edilen ücretin fahiş olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi'' gerektiği belirtilmiştir. Bu doğrultuda yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde de davalı banka tarafından ----- tüzel kişiler yönünden ipotek fek ücreti için minumum ----- olarak bildirdiği, davacı firmaya yönelik olarak alınan ipotek fek ücretinin ------ arası değiştiği, diğer bankalara yazılan müzekkerelere ------ tarafından verilen cevaplarda ipotek fek ücretinin tarifede yer almadığının belirtildiği, ------ tarafından verilen cevapta ise tüzel kişiler yönünden minumum -----ücret alındığının belirtildiği görülmüş, dava konusu -----tahsilatın gerek davalı bankanın ----- bildirdiği sınırlar gerek diğer bankaların uygulamaları göz önüne alındığında yerinde olduğu ancak ----- ------ olarak yapılan tahsilatın yerinde olmadığı, işlem başına----- ücret tahsil edildiği ancak yapılan tahsilatın gerek -----tarafından bildirilen ücret gerekse davalı bankanın aynı yıl içinde davacı firmaya yönelik tahsil ettiği ücretlerin çok üzerinde olduğu-----bilirkişi tarafından teamüller ve diğer bankalar ile kıyaslandığında ------ipotek fek ücretinin mahkememizce de benimsendiği ve bu doğrultuda yapılan hesaplamada ----- hesaplandığı, davacı firmadan --- adet bağımsız bölüm için---- tahsil edilmekle davalı bankanın fazladan tahsil ettiği ------ davacı firmaya iadesi gerektiği, her ne kadar davacı vekili tarafından ---- için tahsil edilen ipotek fek ücretleri yönünden ----- talepte bulunulmuş ise de hesap ekstreleri ve dekontlar incelendiğinde davacı şirketin davalı nezdinde bulunan hesabından --- tarihinde davacı şirket yetkilisinin talebi üzerine hesapta bulunan meblağın ---- çevrildiği, nitekim bu hususa ilişkin davacı tarafın da itirazının olmadığı, yapılan işlemin salt ipotek fek ücreti için de yapılmadığı göz önüne alındığında davacı vekilinin talebi yerinde görülmemiş, her ne kadar ---- tarihinden itibaren yasal faiz talep edilmiş ise de davacı tarafından dava öncesinde davalı bankaya ----- yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiği, ihtarnamede davalı bankaya ---- gün mehil verildiği, ihtarnamenin ----- tarihinde tebliğ edildiği göz önüne alındığında davacının ihtarname keşide ederek ve davalıya süre vererek temerrüte düşürme yoluna seçtiği göz önüne alındığında temerrütün--- günlük süre sonunda ----- tarihinde oluştuğu kanaatine varılmıştır. Açıklanan gerekçeler ile açılan davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile ---- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi----- birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile,
----- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken karar harcı --- davacı tarafça peşin olarak yatırılan --- harcın mahsubu ile bakiye ---- harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan --- peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından tarafından yapılan 35,90-TL başvuru harcı, 162,50-TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.250,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.448,40-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 657,59-TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım yönünden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 4.536,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden red edilen kısım yönünden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 5.454,98-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
İlişkin olarak; taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ---- Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/09/2021