T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/458 Esas
KARAR NO: 2021/790
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/04/2018
KARAR TARİHİ: 16/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; --- bulunan --- meydanında, kaza tarihinde mülkiyeti müvekkiline ait ve müvekkilinin sevk ve idaresindeki, --- ait diğer davalı ---- belirtilen kural ihlali ile müvekkili sevk ve idaresindeki araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkiline ait araçta oluşan hasar neticesinde aracın çekici marifetiyle, ----- çekildiğini, kaza nedeniyle ---hasar dosyası oluşturulduğunu, yapılan inceleme neticesinde meydana gelen kazada müvekkiline ait aracın tamir ve tadilatı amacıyla davalı ----ekspertiz tarafından ekspertiz raporu hazırlandığını, meydana gelen kazada müvekkilinin kusursuz(0) bulunarak, davalının maliki ve diğer davalı tarafından sigortalanan aracın kusurlu(%100) olduğunu, davalı ---süresinde yapıları başvuru neticesinde, davalı---- aracın çalındığı, kazanın çalıntı araç ile yapıldığı beyanlarına dayanarak davalı ----, konu hakkında detaylı inceleme yapmaksızın, aracın gerçekte çalıntı/çalınmadığı veya çalınmış olsa dahi burada sigortalı araç maliki davalının kusurunun bulunup/bulunmadığı konularında araştırma ve değerlendirme yapmaksızın davalı ---- meydana gelen kazada oluşan zararların tazmininden kaçınıldığını, meydana gelen kazada oluşan zarar ve kaşulların tespitinde geç kalınmaması adına ---- delil tespiti tatebinde bulunulduğunu, dosya sunuları ekspertiz raporu ve bilirkişi raporlarında da görüleceği üzere aracın tamir ve tadilatı için ortalama --- masraf gerekli olduğunun bilirkişi ----ait raporunun “Sonuç” kısmında yer alan ifadesi “Toplam zarar tutarının araç rayiç değerini aştığı görülmektedir. Bu durumda aracın onarımı ekonomik olmayıp pert total kabul edilmesi uygun olacaktır” Şeklinde görüş ve kanaatte bulunduğu, raporda aracın rayiç değerinin ----olduğu, kusurlu araç maliki ve sigortalı şirketin kusursuz, müvekkilinin taleplerini kabul etmediği, ağır hasarlı aracı ile çaresiz kalan müvekkilinin, aracım tamir ve tadilatını yaptıracak ortalama --- meblağı denkleştiremediği, denkleştirse dahi ---, rayiç değeri olan araca ortalama ---- masraf yapmanın da pek ekonomik ve mantıklı olmadığı kanaati ile aracım kazalı haliyle satmaya karar kılındığını, en yüksek fiyat teklifi veren şahsa --- bedel ile aracını salmak zorunda kaldığını beyan ile, --- gerçekleşen trafik kazası nedeniyle dava tarihi itibariyle --- müvekkili zararının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikle davalılardan tahsilini,----- yapılan tüm yargılama gider ve masrafları ile Avukatlık ücret-i vekaleti dahil olmak üzere tüm yargılama gider ve masraflarının karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
B) Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, --- tarihinde meydana gelen kazada müvekkil şirkette --- sayılı araç ile davacı tarafa ait ----- plaka sayılı aracın karıştığı kaza neticesinde davacı aracının meydana gelen hasar neticesinde müvekkili şirketten kaza sebebiyle oluşan zararlar işbu dava ile talebinin; haksız ve mesnetsiz olduğunu, bu talebin reddi gerektiğini, söz konusu kaza neticesinde, müvekkili sigorta şirketince ----tarihli ekspertiz raporu alındığını, sigortalı aracı kullanan sürücü ve yolcuların kaza sonrası olay yerini terk etmeleri sebebiyle konunun araştırmaya alındığını, yapıları araştırmada sigortalı aracın kaza anında çalıntı olduğu bilgisi şifai olarak edinildiğini, kanunun teyidi için ---- görüşüldüğünü, emniyetten temin edilen ekli------- incelendiğinde sigortalı aracın bahse konu kaza anında çalıntı olduğunun tespit edildiğini, kabul anlamına gelmemek manasıyla - ödeme yapılamamasının ve bu davanın açılmasının sorumlusunun müvekkili şirket olmadığını, söz konusu talep teminat dışında kalmış olması sebebi ile müvekkili şirket tarafından ödenmediğini beyan ile, aleyhe davanın reddini, davacının davasının ispatı halinde; müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı sorumlu tutulması ,faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep etmiştir.
Davalı -----usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap vermediği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında ---- tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle oluşan zararın tazmini talebine ilişkindir.
Davacı, -------- tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğranılan zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar, meydana gelen kazada davacının kusurlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, sigorta poliçesi, hasar dosyası celp edilmiş, bilirkişi raporları alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.
Bilirkişi heyetinin --- tarihli raporunda özetle,---- tarihinde meydana gelen kazada Davalının maliki olduğu------ plaka sayılı araç sürücüsünün---- %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, Davacı sürücü ---------- %25 (Yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, Dava konusu kazalı ---- park halinde bulunduğu ve olayın oluşumunda etkenliğinin bulunmadığı, ------ tarihinde meydana gelen kaza sonucu oluşan hasara ilişkin tespitlerin, ------ plakalı araçta meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, hasarın durumu kazanın oluş şekline alman darbelere uygun olduğu, Dava konusu ---- plaka sayılı araçta meydana gelen toplam hasar/zarar tutarının ---- olabileceği, firari sürücünün kusuruna isabet eden tutarın; -- olabileceği, Davalı---- tarihleri arasında geçerli olacak bir ------ sözleşmesi akdedildiği, Kaza olayı sonrası alınan ifadeler uyarınca, davalının işleteni olduğu------plakalı aracın çalınmış ve kaza anında işleten tarafından değil de, kimliği belirlenememiş kişilerce kullanılmış olduğu kanaati oluştuğu, aracın çalınmış olduğuna ilişkin kesin bir raporun heyetimizce dosya kapsamında tespit edilememişse de bu yöndeki takdirin Sayın Mahkemede olduğu, Sayın Mahkemenin kanaatinin aracın kesin olarak çalındığı yönünde olması halinde ----- alınmasının gerekeceği, buna göre aracı çalan kişinin işleten gibi sorumlu olacağı, dolayısıyla kullandığı aracın herhangi bir zarara sebep olması halinde bundan sorumlu olacağı ancak mevcut dava bakımından aracı çalan kişilerin kimliğinin tespit edilemediği, ------ uyarınca çalan kişinin işleten gibi sorumlu olmasına ek olarak, araç işleteninin sorumluluğunun devam ettiği, bununla birlikte madde hükmünde getirilen kurtuluş beyyinesi uyarınca işletenin aracın çalınmasında kusurunun olmadığımı ispatlaması halinde sorumlu tutulamayacağının düzenlendiği, mevcut dosya bakımından aracın çalınmasında işletene atfedilebilecek bir kusur olup olmadığının Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu; işletene kusur yüklenemeyeceği şeklinde değerlendirme yapılması halinde yalnızca aracı çalan kişinin işleten gibi sorumlu olmasının söz konusu olacağı, dolayısıyla bu halde işletenin sorumluluğuna gidilemeyeceği, aksi kabulde işletenin davacının aracındaki maddi zarardan çalan kişi ile birlikte sorumlu olacağı, ------çalınan veya gasp edilen oraçların sebep oldukları ve ----- sigortalının sorumlu olmadığı zararlar----- nedeniyle ileri sürülecek talepler'in teminat dışı olduğunun düzenlendiği, dolayısıyla aracın çalındığı konusunda herhangi bir tereddüt olmaması halinde sigortalı diğer davalının zarardan sorumlu olup olmadığının incelenmesinin gerektiği; eğer sigortalı işleten aracının çalınmasında kusurlu olmadığını ispatlamış ise, işleten bu zarardan sorumlu olmayacağından, bu halin sigorta teminatı dışında kalacağı, dolagyaşıyla takdir yine sayın Mahkemeye ait olmak üzere trafik sigortacısının sigorta tazminalı ödeme borcunun doğmayacağı, tüm bunlarla birlikte, eğer Sayın Mahkeme sigortacının ödeme borcunun doğduğu görüşünde ise, bu takdirde maddi zararda araç başına --- olmakla, heyetimizce kusur oranları dikkate alınarak belirlenen tutar sigorta bedeli olan ---- altında kaldığından sigortacının heyetimizce takdir edilen tazminatın tamamını ödemesinin gerekeceği, Sayın Mahkeme'nin kanaati davalının işleten olarak sorumlu olmadığı, dolayısıyla sigortacının da sorumluluğuna gidilemeyeceği yönünde ise, bu takdirde ---- sorumluluğuna bakılması gerektiği, ancak ------ çalınmış araçla yapılan kazalar bakımından işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde zarar gören kişinin yalnızca bedensel zararını karşılamakla yükümlü olduğu, dolayısıyla davacının maddi zararını karşılamasının söz konusu olmayacağı..." yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.
Kusur yönünden dosya --- bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor alınmıştır. ---tarihli raporda özetle, ---Dava konusu olayda; --- Plaka sayılı ----sürücüsünün 1. Derecede (%75) Kusurlu olduğu, ---- Plaka sayılı ----sürücüsü ---- 2. Derecede (%25) Kusurlu olduğu..." yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.
Araç işletinin sorumluluktan kurtulma hali ----- düzenlenmiş olup işleten kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerden birinin aracın çalınmasında veya gasp edilmesinde kusurlu olmadığını ispat ederse sorumlu tutulamaz. O halde kanıt yükü davalıda olup iddia edilen çalınma eyleminde somut olay yönünden aracı kullanan kişinin kusurlu olmadığını kanıtlamalıdır. ------ O halde eldeki dosya bakımından aracın çalınmış olduğunun ve araç çalınmış olsa bile aracın çalınmasında kusurunun bulunmadığının ispat yükü işleten/davalı taraftadır.
Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalılar tarafından dava konusu aracın çalındığının ve aracın çalınmasında davalı/işleten ----- kusurlu olmadığının ispatlanamadığı, bu yönde sunulmuş herhangi bir delilin bulunmadığı, davalı ---tarafından aracın çalınması ile ilgili açılan ----- soruşturma sayılı dosyasında karar tarihi itibariyle aracın çalınmasına ve davalı -----aracın çalınmasında kusuru olmadığına ilişkin yeterli delil bulunmadığı anlaşıldığından oluşan zarardan davalıların müştereken ve mütesesilen sorumlu oldukları anlaşılmış, davalıların ----- itiraz ve beyanlarına itibar edilmemiştir.
Başka bir deyişle eldeki dosya yönünden davalılar tarafından aracın çalındığı ve/veya çalınmış olsa bile aracın çalınmasında işletenin bir kusurunun bulunmadığı yöntemince ispatlanmadığı anlaşılmış,----- tarihli bilirkişi raporunda bu yöndeki tespitlerin dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamındaki kaza tespit tutanağı ile alınan bilirkişi raporundaki kusur oranları arasında çelişki bulunduğu anlaşılmış, davacı vekilinin bu yöndeki itirazı dikkate alınarak çelişkinin giderilmesi için dosya ----görevli ---- kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, alınan bilirkişi heyet raporunun dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmış, ---- tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınması gerektiğine kanaat getirilmiştir.
Dosya kapsamında alınan bilirkişi heyet raporları ve tarafların kusur oranı dikkate alınarak davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile ---araç hasar/pert bedelinin davalı--- temerrüt tarihinden, davalı ----- kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan-----müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Davalı tarafından cevap dilekçesi ile zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de; ---- soruşturma ----- dikkate alındığında eldeki dava yönünden uzatılmış ceza zamanaşımının uygulanması gerektiği anlaşılmış bu yöndeki davalı ---- itirazlarına itibar edilmemiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE;
1-Davacının maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile;
---- araç hasar/pert bedelinin davalı ---yönünden --- temerrüt tarihinden, davalı ---kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan --- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Karar harcı 1.460,13-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 486,71-TL harç ile 15,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 501,71-TL harcın mahsubu ile bakiye 958,42-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 486,71-TL peşin harç ile 15,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 501,71-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından tarafından yapılan 35,90-TL başvuru harcı, 5,20-TL vekalet harcı, 231,00-TL tebligat ve müzekkere gideri, 3.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.772,10-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 2.829,08-TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-----dosyasında yapılan 200,00-TL keşif masrafı, 221,80-TL keşif harcı, 14,50-TL başvurma harcı, 51,70-TL peşin harç, 4,60-TL vekalet harcı, 400,00-TL bilirkişi ücreti, 33,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 925,60-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 694,20-TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden ---- yayımlanan ve yürürlüğe giren/ karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13 maddesindeki esaslara göre belirlenen 4.080,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı ---- kendisini vekille temsil ettirdiğinden ------- yayımlanan ve yürürlüğe giren/ karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13 maddesindeki esaslara göre belirlenen 4.080,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ------- verilmesine,
9-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde --- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/09/2021