T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/33 Esas
KARAR NO: 2019/615
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 23/01/2014
KARAR TARİHİ: 16/05/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalıların birbirini takip eden yıllarda müvekkili ----------güvenlik işi ile ilgili ihale almaları sonucu kendileri ile hizmet alım sözleşmeleri akdedilerek hizmet alımı yapıldığını, iş sözleşmesinin feshedilmesi üzerine davalılar çalışanı olan işçinin, müvekkili aleyhine açtığı davayı kazanarak Kartal 3, İş Mahkemesinin--------------- sayılı kararıyla kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma ücretinin ödenmesine hükmedilmesi üzerine, ilamlı icra takibi başlattığı için, müvekkilini Anadolu 21. İcra Müdürlüğünde-------------- Esas sayılı dosyasına toplam 26.096,40 TL ödemede bulunduğunu, oysaki yapılan ödemeler aslında davalı şirketlerin işçilerine olan borçlarından kaynaklandığım, hizmet alımı suretiyle gerçekleştirilen işte, müvekkili Belediyenin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, asıl sorumluluğun davalılara ait olduğunu beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 26.096,40 TL, alacağının, davalıların sorumlulukları oranında, ödeme tarihlerinde itibaren yasal faizleri ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Cevapta bulunan davalı vekilleri dilekçelerinde ayrı ayrı özetle, dava dışı işçinin başından beri asıl ve gerçek işvereni olması sebebiyle davacı Belediyenin rücuen tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, aksi düşünüldüğünde, müvekkillerinin işçi alacaklarından, işyeri devri esaslarına göre, sorumlu olabileceklerini, o halde, işçi alacaklarından son işverenin sorumlu olduğunu, kıdem tazminatı bakımından ise, ancak kendi dönemlerindeki kıdem tazminatı ile sınırlı sorumlu olabileceklerini ileri sürerek, davanın reddini talep etmişlerdir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, davalı şirketlerde çalışan -------- feshedilen iş akdine ilişkin, davacıyı hasım göstererek Kartal 3. İş mahkemesinin ---------- esas sayılı dava dosyası ile dava açtığı dava neticesinde ilamı icraya koyarak davacı --------tarafından mahkeme ilamı kapsamında yapılan ödemenin davalı şirketlerden rücu isteminden ibarettir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi rapor içeriğine göre,-----------kayıtlarına göre, dava dışı işçinin davacı -----------işyerinde çalıştığı tarihler ve nezdinde çalıştığı davalı işverenlikler;
----------- tarihleri arasında ---- sicil sayılı ----------- İşyerinde
-----tarihleri arasında ------ sicil sayılı---------işyerinde
----------------- tarihleri arasında ------- sicil sayılı -----------Yerinde
------------ tarihleri arasında ------- sicil sayılı--------
----------tarihleri arasında ---------sicil sayılı --------- yerinde,
------------ tarihleri arasında -------- sicil sayılı --------- işyerinde
----------- tarihleri arasında---------sicil sayılı ----------- İşyerinde
----------- tarihleri arasında ------- sicil sayılı -------. İşyerinde
------------ tarihleri arasında ------sicil sayılı --------- İşyerinde
----------- tarihleri arasında --------- sicil sayılı--------. İşyerinde
--------tarihleri arasında -------- sicil sayılı------- İşyerinde
------------tarihleri arasında ------- sicil sayılı ---------- İşyerinde
----------- tarihleri arasında ------- sicil sayılı ----------- yerinde
Kıdem Tazminatı Alacağı yönünde; işçinin hak kazandığı kıdem tazminatı tutarı bakımından İş Kanununda öngörülen koşullar bir yana, rücu ilişkisi bakımından mutlak surette pro rata temporis esasından (sürelerle orantılı) hareket edilmelidir. Dolayısıyla değişen alt işverenlerin işçiye karşı sorumlulukları bakımından her alt işveren kendisi ve önceki dönemden, kendi nezdindeki son ücretten sorumlu ise de, rücu ilişkisi bakımından esas olan tazminatın kaynağı hizmet süresidir. İşçi geçmişe dönük tüm çalışma süresi için son ücret düzeyinden tazminata hak kazandığı için, önceki alt işverenlerin sorumlu olduğu tutarların ayrıştırıl masında her bir alt işveren dönemindeki ücret düzeyi dikkate alınmaksızın, toplam tutar ve toplam çalışma süresine göre her bir alt işveren yanında geçen süre için orantı yoluna başvurulmalıdır. Nitekim Yargıtay da benzer bir yaklaşım ile rücu ilişkisini İş Hukukundaki kural ve ilkelerden bağımsız ele almaktadır. İşçinin yanında çalışması bir yıldan kısa olan alt işverenleri dahi kıdem tazminatından orantılı biçimde sorumlu kabul etmektedir.
İhbar Tazminatı Alacağı yönünde; İşçinin ihbar tazminatına hak kazanıp kazanmayacağı, son alt işverenin elindedir; şu halde, belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden son alt işveren, ihbar önellerine uyarak bu tazminata sebebiyet vermeyebilir. Kaldı ki, “Kanun veya sözleşme ile aksi belirlenmedikçe, borçlulardan biri kendi davranışıyla diğer borçluların durumunu ağırlaştıramaz” (TBK.md.165). Şu halde, İhbar tazminatının doğumuna neden olan son alt işverenin, bunu önceki alt işverenler ile paylaşması, onlara sorumluluk yüklemesi düşünülemez. Nitekim Yargıtay, ihbar tazminatının tümünden münhasıran son alt İşverenin sorumlu olduğunu kabul etmektedir.
Dava dışı işçinin--------------Şirketi dışında anılan davalı şirketler nezdinde fazla çalışması tespit edilmediğinden, davacı ------------ Başkanlığı, fazla çalışma ücreti alacağı için sadece --------- şirketine rücu edebilir.
Yargılama Gideri Alacağı yönünde, asıl işverenin alt işverenin işçilerinin işçilik atacaklarından müteselsil sorumluluğunun kaynağı Kanun olup, asıl işverenin alt işveren işçisi ile sözleşmeler hukuku anlamında bir bağı bulunmamaktaysa da, rücunun tarafları olarak asıl İşveren ile alt işveren arasında konusu İşin görülmesi olan bir Borçlar Hukuku sözleşme ilişkisi vardır. Dolayısıyla sözleşmenin ihlali anlamında rücu hakkının doğduğu tarih itibariyle temerrüt ile TBK m. 146’daki 10 yıllık genel sözleşme zamanaşımı işlemeye başlayacaktır .Yarg.23.HD. 22.06,2015. E. 2014/6532. K. 201514784.
Bilirkişi tarafından alınan kök ve ek raporda davacının davalılardan talep edebileceği rücu alacağı çerçevesinde ayrı ayrı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti ve yargılama giderleri bedellerinden hangi davalının ne kadar sorumlu olacağı yönünde rapor alınmıştır.
Toplanan deliller, tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunma uyuşmazlığın çözümü için bilirkişiden alınan ve denetlenebilir rapor içeriğine göre davacı ---------hizmet aldığı davalı şirketlerin çalıştırdığı ve dava dışı işçi--------------------- tarihleri arasında davalı Tasfiye Halinde ----------------dışında diğer şirketlerde çalıştığı Kartal 3. İş mahkemesinin -------- esas ------------ karar sayılı dosyasında kıdem, ihbar tazminatı ve fazla çalışma ücretine hükmedildiği, Kartal 1. İcra dairesinin ----------- esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine yapılan ilamlı takip nedeni ile davacı belediyenin dava konusu 26.096,43 TL ödemede bulunduğu belirlenmiştir. Dava dışı işçi ile davacı --------- arasında iş sözleşmesi bulunmamaktadır. Celp edilen ---------- kayıtlarına göre dava dışı --------- belediyenin ihale yolu ile hizmet aldığı şirketlerdeki çalışma süreleri ayrı ayrı belirlenmiştir. Taraflar arasında yapılan sözleşme gereğince ve kesinleşen mahkeme kararına göre davacının dava dışı işçiye ödediği miktardan sorumlu olduğu, bu miktarın asıl işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde ve yapılan sözleşme içeriğine göre davalılardan halefiyet yolu ile talep edilebileceği ve davacının bu yönde dava açmakta hukuksal faydasının bulunduğu, dava dışı işçinin çalıştığı şirketler ve süreler yönünden hesaplanmış bulunan sorumluluklarına göre davalıların ödenen miktar açısından bağlı bulundukları miktarların belirlendiği; bu hali ile davalı ------------------ Yönünden açılan davanın feragat nedeni ile reddine, davalı Tasfiye Halinde----------------ve ----------------yönünden açılan davanın ise dava dışı işçinin bu firmalarda çalışma süresinin bulunmadığından ayrı ayrı davanın reddine karar vermek gerekmiş, davalı Tasfiye Halinde------------.yönünden yargılama gideri ve kıdem tazminatı sorumluluğuna, Davalı -------------(bu davalının Eski Ünvan-------- Davalı ------------------- Ünvan değiştirerek davacı adı altında birleştiğinden) yargılama gideri, kıdem tazminatı, ihbar ve fazla çalışma ücretine hükmedilmiş, Davalı ---------------yönünden dava dışı işçinin çalıştığı süreden kaynaklı davalının yargılama gideri ve kıdem tazminatı hususunda belirlenen sorumluluğuna hükmedilmiş, yine Davalı ----------------- yönünden dava dışı işçinin çalıştığı süreden kaynaklı davalının yargılama gideri ve kıdem tazminatı hususunda belirlenen sorumluluğuna hükmedilmiş, Davalı ---------, Daval----------------- Davalı --------------yönünden yargılama gideri ve kıdem tazminatı sorumluluğuna karar verilmiş, davacının davalıları dava açmakla temerrüde düşürdüğü gözönüne alındığında dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;A)
1-Davalı İda -----------.(Eski Ünvan -------------- hakkında açılan davanın feragat nedeni ile REDDİNE,
2-Davalı Tasfiye Halinde -------(Eski Ünvan------------) yönünden açılan davanın REDDİNE,
3-Davalı -------- (Eski Ünvan -----------) yönünden davanın REDDİNE,
Davalı -------Tasfiye Halinde----------- yönünden;
4)Davalı taraflarca sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5)Yapılan masrafların davacı taraf üzerinde bırakılmasıan,
6)Davalılardan Tasfiye Halinde----------- kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre, 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine
B)
Diğer davalılar yönünden; dava tarihinden itibaren yasal faizi ile;
1-Davalı Tasfiye Halinde ----------- TL kıdem tazminatı, 385,24 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 1.364,60 TL nin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
2-Davalı --------- (Eski Ünvan ------------) yönünden 2.102,02 TL yargılama gideri, 5.343,79 TL Kıdem tazminatı, 2.416,74 TL ihbar tazminatı, 1.867,07 TL fazla çalışma ücreti olmak üzere toplam 11.729,62 TL' nin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
3-Davalı------------yönünden, 630,21 TL yargılama gideri ve 1.602,13 TL Kıdem Tazminatı olmak üzere toplam 2.232,34 TL davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
4-Davalı -------- yönünden 630,21 TL yargılama gideri ve 1.602,13 TL Kıdem Tazminatı olmak üzere toplam 2.232,34 TL davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
5-Davalı ------------ yönünden 92,85 TL Yargılama gideri, 236,05 TL kıdem tazminatı olmak üzere toplam 328,90 TL nin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
6-Davalı-------.(Eski Ünvan:-------) yönünden 962,11 TL yargılama gideri, 2.445,89 TL kıdem tazminatı olmak üzere toplam 3.408,00 TL davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
7-Davalı ------------ yönünden 543,29 TL yargılama gideri, 1.381,15 TL kıdem tazminatı olmak üzere 1.924,44 TL nin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
8-Davalı ----------Yönünden 61,24 TL yargılama gideri, 155,69 TL kıdem tazminatı olmak üzere 216,93 TL nin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
9-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
10-Karar harcı 1.601,20 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 445,70 TL, nin mahsubu ile bakiye 1.155,50 TL harcın davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsili taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
11-Davacı tarafça yatırılan toplam 445,70 TL harcın davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
12-Davacı tarafça yapılan 28,65 TL ilk masraf, 1.444,60 TL tebligat ve müzekkere gideri, 950,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.423,25 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre(%90 kabul) 2.176,60 TL'sinin davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsili tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan 246,65 TL'nin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
13-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre, 2.812,82 TL vekalet ücretinin davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
14-Davalı---------- tarafından sarfedilen 125,50 TL yargılama giderindan kabul ve red oranına göre 12,77 TL'lik kısmının davacıdan tahsili ile davalı ----------ödenmesine, kalan 112,73 TL'lik kısmının davalı üzerinde bırakılmasına,
15-Davalı taraflar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre, 2.656,23 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
16-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekili ve davalı----------- vekilinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/05/2019