T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1326 Esas
KARAR NO: 2019/476
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 14/11/2018
KARAR TARİHİ: 30/04/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, araç kiralama bedelinden kaynaklı davalı tarafça ----- tarihinde ---- bedelli, --- tarihli, -- bedelli 11.09.2016 ve 5.894,10 TL bedelli 12.09.2016 tarihli toplamda 17.611,50 TL bedelli üç adet faturanın İstanbul Anadolu ------. İcra Müdürlüğü 2018/12295 Es. sayılı dosya ile takibe konulduğunu, davalı tarafın takibe koyduğu faturalara ilişkin bir hizmetin söz konusu olmadığı gibi bu takip konusu faturaların davacıya da tebliğ edilmediğini, davalının haksız bir alacak çıkartmak ve bunu faturalandırarak yasal zemin katmak amacıyla bu yola giriştiğini, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılacak inceleme neticesinde gerçek durumun ortaya çıkacağını ileri sürerek davanın kabulü ile davacının borçlu olmadığının tespitine, davalının açıkça kötüniyetli hareket ettiği gözetilerek %40'tan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SSAVUNMA: Davalı taraf usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle,davacı adına kesilen 3 adet araç kiralama bedelinden kaynaklı faturalara ilişkin davacı tarafın borcunun bulunmadığına ilişkin menfi tespit davasıdır.
Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1.md)." Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler" (HMK 115.md). Yasada açıkça dava şartlarının her aşamada mahkemece kendiliğinden araştırılacağı düzenlendiğinden henüz taraflara tebliğ yapılmadan tensip aşamasında dahi mahkemenin görevsiz olması halinde usulden red kararı verilebilir. HMK 137,138 ve 140.maddedeki ön inceleme aşamasında dava şartlarının inceleneceğine dair düzenlemeler, henüz incelenmemiş ise tahkikata geçilmeden önce dava şartlarının incelenmesi zorunluluğunu belirtmektedir. Bu hükümler her aşamada dava şartlarının incelenebileceğine dair 115.madde düzenlemesine inceleme zamanı bakımından en erken zaman olarak sınır çizen bir düzenleme olmayıp incelemenin en geç ne zaman yapılması gerektiğini göstermektedir.
Dilekçeler safhası ve ön inceleme aşamasının görevsiz mahkemede yapılması açılan davanın niteliğine göre uyulması gereken usul kurallarının tam olarak uygulanmamasına da yol açacağından bu sakıncalar nedeniyle dahi belirlenebildiği en erken aşamada görev hususunun incelenmesi gerekir. Somut olayda davacı davalı ...'in ödenmeyen 3 adet araç kiralama bedelinden kaynaklı giriştiği icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitini istemektedir. Dava 15/10/2015 tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi'dir.
Taraflar arasındaki kira sözleşmesinden kaynaklı Menfi Tespit davasında HMK 114/1-c, 115 maddesi gereğince göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK.nun 114/1-c ve 115 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı noksanlığı gereğince davanın usulden REDDİNE,
2-HMK.nun 20.maddesi uyarınca, iş bu kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık süre içinde başvuru halinde dava dosyasının görevli İstanbul Anadolu Nöbetçi Sulh Hukuk MAHKEMESİNE gönderilmesine,
3-HMK.nun 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolu açık olmak üzere, verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.