T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/2307 Esas
KARAR NO: 2018/725
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/10/2014
KARAR TARİHİ: 10/07/2018
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin bayisi olan ... Tarafından aralarındaki ticari ilişkiye istinaden verilen .... şubesinin ... çek numaralı .. keşide tarihli, . TL bedelli keşidecisi .... Olan bir adet çekin . tarihli . numaralı tahsil makbuzu ile . firmasından teslim alındığını, çeki teslim alanın müvekkili şirket olduğu, müvekkili şirketin çalışanları tarafından yine şirketin ... bulunan merkezine . tarihinde kargo edildiğini, ancak gönderilen çekin zarftan çıkmadığını, bu hususta İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının .... soruşturma sayılı dosyası ile soruşturmada bulunulduğu, kaybolan çek ile İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin . esas sayılı dosyası ile iptal davası açıldığını ve men yasağı konulduğunu, söz konusu davada davalı ...'ın çeki takas kanalıyla ibraz ettiği bilgisinin bildirilmesi sebebiyle mahkemece istirdat davası açmak için süre verildiği, söz konusu çek üzerinde dava dışı....Boya firması dışından müvekkilinin emrine ödenecek şekilde ciro yapıldığı, söz konusu ciro sebebiyle çek üzerindeki yasal hamilin olduğu, başka bir kişinin hamil olamayacağını, araya atılan . cirosunun bu durumu değiştirmeyeceği, davalının çeki kötü niyetle ve ağır kusurla elinde tuttuğu açık olduğu belirterek çekin davalıdan istirdatı ile müvekkiline verilmesini ve bu yönde ödenmesini engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararının verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ olduğu ancak her hangi bir savunma yapmadığı anlaşılmıştır.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, 6102 sayılı yasanın 792 maddesine dayalı çek istirdatı davasıdır.
Davalı yazılı yargılama usulüne tabi olup, dilekçeler teatisi tamamlandıktan sonra duruşmalı olarak yapılan ön inceleme aşamasında hukuki ihtilaf noktaları belirlenmiş, tahkikat ile birlikte deliller toplanmak ve bilirkişi raporları alınmak suretiyle yargılama sonuçlandırılmıştır.
İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ....soruşturma sayılı dosyası, İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi .esas sayılı dosyası ile çeke ilişkin bilgiler ilgili bankadan celp edilmiş ve davacı tarafça dosyaya sunulan çek tahsil makbuzu incelenmiştir.
Mahkemece davacının tedbir istemi kabul edilerek % 20 oranında teminat yatırılması halinde dava konusu çekin davalı ... tarafından bankaya ibrazı halinde ödenmemesi ve icra konusu edilmemesi yönünde tensiben ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.
Davacı tarafın delil listesi içerisinde yer alan savcılık soruşturmasında dava konusu edilen çekin çalınmış olabileceği ve müvekkilinin elinden rızası dışında çıktığı iddia edilerek gerekli soruşturmanın yapılmasının talep edildiği, anılan dosyada kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, yine söz konusu çekin zayi nedeniyle iptalinin talep edildiği İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin . esas sayı ve .karar sayılı ilamında söz konusu çekin ibraz edildiği bilgisinin verilmesi sebebiyle davacıya istirdat davası açmak üzere süre verildiği, çekin zayi olmadığı anlaşıldığından bu çek yönünden davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafça sunulan müvekkili şirkete ait . tarih . numaralı çek tahsil makbuzunda dava konusu . numaralı çekin dava dışı .Boya firmasında .L 'ye karşılık gelmek üzere diğer çekler ile birlikte alındığı, dava konusu çek üzerinde yapılan incelemede ise keşidecisi . Madencilik ... . tarafından lehine keşide edilen çekin. tarafından .Boya firmasına ciro edildiği ve bu firma tarafından da davacı firma emrine ödeyiniz açıklamasıyla ciro edildiği, ancak davacının her hangi bir cirosunun bulunmamasına rağmen dava dışı..tarafından ciro edilmek suretiyle davalıya verildiği ve davalı tarafından bankaya ibraz edilmesi sonrasında İstanbul Anadolu 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin . tarih, . esas sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı kararına istinaden her hangi bir ödeme yapılmadan davalıya teslim edildiği görülmüştür.
Mahkememizce öncelikle davacının adresinin İzmir olması sebebiyle Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmak suretiyle davacının ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .talimat sayılı dosyasından alınan . tarihli mali müşavir bilirkişi .arafından sunulan raporda dava konusu çekin davacının ticari defterlerinde 31/04/2014 tarihi itibariyle giriş kaydının yapıldığı ve davacı ile dava dışı .... arasında bayilik ilişkisi bulunduğu bildirilmiştir.
Daha sonra dava dışı .... firmasının ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına ilişkin ara karar kurulmuş ise de yazılan talimata verilen cevapta davetiyenin usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen ilgili şirkete ait ticari defterlerin mahkemeye sunulmadığı gerekçesiyle incelemenin yapılmadığı belirtilmiş ve söz konusu ara karardan mahkememizce bu hususta iki kez talimat yazılmış olması ve her ikisinde de defterlerin sunulmamış olması sebebiyle incelemenin yapılmadığının bildirilmesi sebebiyle usul ekonomisi gözetilerek söz konusu ara karardan rücu edilmiştir.
Dava konusu uyuşmazlık davalının dava konusu çekin yasal hamili olup olmadığı, çekin yasal hamilinin kim olduğu, çekteki ciro silsilesinin bozuk ve davalının iyi niyetli olup olmadığı bu şartlarda davaya konu çekin istirdatını talep şartlarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Tüm dosya kapsamı, sunulan deliller ve usulüne uygun alınan bilirkişi raporunda belirtilen hususlar doğrultusunda dava konusu olan ve istirdatı talep edilen muhatabı ... şubesi, keşidecisi... olan, ... çek numaralı ....keşide tarihli, . TL bedelli çekin dava dışı . .... tarafından bayilik ilişkisi bulunan davacı emrine ciro edildiği, davacının incelenen ticari defter ve kayıtlarında söz konusu çekin tahsil makbuzu ile dava dışı firmada teslim alındıktan sonra kargo sırasında rızası dışında elinden çıktığı, bu hususta yapılan savcılık soruşturmasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de davacının defter ve kayıtlarına ilişkin olarak usulüne uygun olarak alınan bilirkişi raporunda çekin tahsilat makbuzu ile davacıya verildiğinin sabit olduğu ve çek üzerinde emre kaydını içeren ciro sebebiyle söz konusu çekin ancak davacı tarafından ciro edilmek suretiyle davalıya teslim edilebileceği, ancak ne çek üzerinde böyle bir kaydın varlığının yer aldığı, ne de davalı tarafından bu hususta her hangi bir savunmanın yapılamadığı dolayısıyla davalının çeki bu halde devralması sebebiyle ağır kusurlu olduğu, kaldı ki çekteki ciro silsilesinin bozulduğu ve davalının çekin yasal hamili kabul edilemeyeceği dolayısıyla dava konusu çekin davacının elinden rızası dışında çıktığı ve çekin yasal hamilinin davacı olduğu kanaatine varılarak davanın kabulü ile, dava konusu . Tarafından . lehine keşide edilen, muhatabı .... TL bedelli, . keşide tarihli, .numaralı çek aslının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile, dava konusu . Tarafından . lehine keşide edilen, muhatabı . TL bedelli,.keşide tarihli,. numaralı çek aslının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı 1.434,51-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 358,65-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.075,86-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 383,85-TL ilk masraf, 2.009,00-TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.200,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.592,85-TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 2.520,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde ilgili tarafa iadesine,
İlişkin olarak taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/07/2018