T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1775 Esas
KARAR NO: 2019/1161
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/10/2014
KARAR TARİHİ: 24/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ------Şubesine ait ---- tarih ---- TL bedelli ----nolu çek ile dava konusu ettikleri ---- keşide tarihli ---- TL bedelli, --- nolu ---- adet çeki, gayrimenkul alımında kullanılmak üzere beyaz ciro yoluyla şirket ortaklarının yakın tanıdığı davalı ...'a verilmiş olduğunu, ...'ın bu çekleri ----- uygun bir fiyata satın alacağı gayrimenkul işlerinde aracılık eden ...'a verdiğini ve bu şahıs tarafından ----- bulunan gayrimenkulun satın işlemini gerçekleştireceği sırada --- Noterliği'nin --- tarih, ------ yevmiye numaralı vekaletnamesinden (devir için kendisine verilmiş) azledildiğini öğrenmiş olduğunu, anılan şahsın işlem yapamadan ---- dönmek zorunda kaldığını, ilgili çeklerin bedelsiz olduğunun taraflarına iade edilmesi gerektiğini, zira davalı ...'ın hiçbir şekilde ...'a ulaşamadığını, işbu şüpheli şahıs tarafından dolandırılarak ilgili çekler rızası dışında elinden alındığının taraflarına bildirildiğini, müvekkilinden ilgili çekleri alan davalı ...'ın gayrimenkul satışının da gerçekleşmemesi sebebiyle elinden rızası dışında alınan çeklerin bedelsiz olduğunu beyan ettiğini, Davalı ...'un müvekkillerine ait çekleri, taraflarından beyaz ciro yoluyla teslim alan davalı --------karşı görevi kötüye kullanma ve dolandırıcılık suçlarını işleyerek ele geçirilmiş olduğunu, ... işbu hukuka aykırı fiillerle ilgili olarak suç duyurusunda bulunarak Bakırköy C.Başsavcılığı'nın ----- soruşturma numarasıyla müşteki sıfatıyla C. Savcısına ifade vermiş olduğunu, ayrıca davalı ...'ın ilgili çeklere ait olarak İstanbul 34. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açmış olduğunu, ilgili çeklere ait olarak ilgili mahkeme tarafından ----- tarihinde Ödeme Yasağı Kararı verilmiş olduğunu, söz konusu mahkeme kararı muhatap bankaya verilerek banka tarafından bu husus icra takibine konu çek arakasına işlenmiş olduğunu, müvekkillerinin şirketler ve çekleri ciro edenler arasındaki hiçbir ticari ve hukuki ilişki bulunmamakta olduğunu, dava konusu çek, ... tarafından yapılan dolandırıcılık eylemi ile ...dan alınmış olduğunu, işbu çekler ile ilgili ceza davalarının da devam ettiğini, davalıların çekin bedelsiz olduğunu ve iadesinin gerekliğini bilmekte olduklarını, bana karşın hala çeklerin iade edilmemiş olduğunu belirterek; öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini, keşidecesi müvekkili firma olan ---------- TL bedelli çek yönünden müvekkilerinin borçlu olmadıklarının tespitine, haksız icra takibine uğramaları halinde uğradıkları zararın tazminine yönelik olarak %40'dan aşağı olmamak kaydıyla tazminat ödenmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava masrafları ile ücreti vekaletin karşı taraflara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalılara yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen sadece davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulduğu anlaşılmıştır.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dava konusu çeki ciro yoluyla aldığını, ancak çekin karşılıksız olduğunu, müvekkilinin karşılıksız kalan çeki keşideci ve cirantalarla birlikte Bakırköy 8. İcra Müdürlüğü'nün -------- Esas sayılı dosyası ile icra takibine koyduğunu, icra dosyasından borçlu davacı -------- ödeme emri ------- tarihinde tebliğ edilmiş ve itiraz süresinde icra takibine bir itirazın olmadığını, borçlu keşideci borçlu davacı ---------- ödeme emrine herhangi bir itirazı olmadığı halde huzurdaki dosya ile menfi tespit davacı açmış olduğunu ve ihtiyati tedbir istemiş olduğunu, mahkemenin tedbir talebini reddetmiş olduğunu, öncelikle müvekkilinin iyi niyetli 3. Kişi olduğunu, Borçlu ... ile ... arasındaki Bakırköy C.Başsavcılığı'nın şikayet ile ilgili müvekkilinin bir ilgi ve alakasının olmadığını, İstanbul 34. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan zayi sebebiyle çek iptali davası da kötü niyetli olarak açılmış bir dava olduğunu, dava konusu çek ... tarafından ciro edilerek müvekkiline verilmiş olduğunu, zayi edilmeyen bir çekin hilafı hakikat beyanla iptali istenmesi, haksız ve kötü niyetli davranışın bir delili olmadığını, davacıların haklılığına ilişkin somut sundukları bir delil olmadığını, davacıların haksız ve mesnetsiz olarak dava açtıklarını beyanla; davanın reddini, kötü niyetli davacıların %40'dan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, kambiyo senedine dayalı olarak İİK.72.maddesi uyarınca açılmış menfi tespit davasıdır.
Dava yazılı yargılama usulüne tabi olup, usulüne uygun dava dilekçesi tebliği yapılarak teati aşaması tamamlanmış, taraflarca gösterilen deliller toplanmış, bilirkişi raporları alınmak suretiyle yargılama sonuçlandırılmıştır.
Taraflarca delil olarak gösterilen İstanbul ----- Esas sayılı dosyasının ilgili evrakları ile Bakırköy 8. İcra Müdürlüğü------- Esas sayılı dosyası celp edilmiş, ---- Noterliği vekaletnameleri, ceza dosyası incelenmiş, tanık anlatımları alınmış ve talimat yazılmak suretiyle bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık, davacılar tarafından davalı ...'a verildiği iddia edilen çekin anılan davalıdan dolandırıcılık yoluyla alındığı iddiası kapsamında davacıların davalılara borçlu olup olmadığının tespiti ile tazminat hüküm koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve toplanan deliller kapsamında, Davacı keşideci ile lehdar şirketlerin, dava konusu edilen muhatabı --Şubesi keşidecisi ... tarafından ... emrine keşide edilen --- tarihli ------- TL bedelli çek ile ilgili bedelsizlik iddiasına dayanarak menfi tespit isteminde bulundukları, Davacı... tarafından lehine çek keşide ettiği diğer davacı ...'ye ve hatta çekin beyaz ciro ile devredildiğini iddia ettiği davalı ...'a karşı borcu olmadığını ileri sürmediği, dolayısı ile anılan davalı ile birlikte diğer davalılara karşı da bedelsizlik iddiasını ileri süremeyeceği,---------- TTK’nun 687 maddesi uyarınca keşideci ile lehtar arasındaki hukuki ilişkiden kaynaklanan şahsi def’ilerin ciro yolu ile hamil olan davalılar ----- karşı ileri sürülebilmesinin çekin iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olma şartına bağlı olduğu, bu hususta ispat yükünün davacıda olduğu ve davacının iddia ettiğinin aksine bu hususun ispatının mümkün olmaması durumunda ispat yükünün yer değiştirmeyeceği, ciro silsilinde dış görünüş itibari ile kopukluk olmadığı, dosyaya toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde davalı .... nin çeki iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunun davacı tarafından ispat edilemediği, bilirkişi incelemesinde ticari defterlerini sunmamış olmasının sonucu değiştirmeyeceği, davacılar tarafından dava konusu edilen çekin gayrimenkul alımı için beyaz ciro ile davalı ...'a verildiği ve bu davalı tarafından davalı ...'a verildiği iddia edilmiş ve davalı ... tarafından Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ---------- Sor.Nolu dosyasında bu beyanlar kabul edilerek davalı ... aleyhine dolandırıcılık suçuna ilişkin şikayette bulunulmuş ise de davalı ... tarafından davalı ...'e karşı bedelsizlik iddiasının ileri sürülmediği gibi iddiaların dayanağının davalılar ------arasındaki ilişkiye ve dolayısı ile bedelsizlik şahsi defisine dayanarak borçlu olmadığının ileri sürüldüğü, söz konusu savcılık soruşturmasının iddianın hukuki ihtilaf niteliğinde kalması sebebiyle takipsizlik ile neticelendiği ve dosyaya toplanan deliller nazara alındığında davalı ...'in de kötüniyetli veya ağır kusurlu iktisabının kanıtlanamadığı, davalı ...'ın ise her ne kadar beyaz ciro ile çeki devraldığı ileri sürülse ve bu davalı tarafından savcılığa yapılan suç duyurusunda bu husus kabul edilmiş ise de anılan davalının ciro zinciri içerisinde yer almadığı dolayısı ile çekten dolayı borçlu olunmadığı isteminde taraf sıfatının bulunmadığı, davacılar tarafından davalı .... aleyhine açılan davanın ise----- tarihli dilekçe ile takipsiz bırakıldığı ve mahkemece işlemden kaldırılmasına karar verildiği dolayısı ile yasal süre içerisinde davaya devam edilmesi yönünde irade beyanı ileri sürülmediğinden açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak; davacılar tarafından davalı .... aleyhine açılan davanın takipsiz bırakıldığı ve ------ tarihli duruşmada verilen ara karar ile işlemden kaldırılmasına karar verildiği anlaşıldığından anılan davalı yönünden açılan davanın açılmamış sayılmasına, davacılar tarafından davalı... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davacılar tarafından davalılar...ve ...aleyhine açılan davanın reddine, dosyada verilen bir tedbir kararı bulunmadığından ve yargılama sırasında davacılar tarafından icra takibi dosyasına çek bedelinin ödendiği anlaşıldığından davalı ...lehine tazminat şartlarının oluşmadığında bu yöndeki isteminde reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın takipsiz bırakıldığı 16/02/2015 tarihli duruşmada verilen ara karar ile bu davalı yönünden davanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği anlaşıldığından anılan davalı aleyhine açılan davanın açılmamış sayılmasına,
2-Davacılar tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine,
3-Davacılar tarafından davalılar --------aleyhine açılan davanın reddine,
4-Davalı ------- Lehine tazminat hüküm şartları oluşmadığından bu yöndeki talebin redine,
5-Karar 727,50 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.506,15 TL harcın mahsubu ile artan 778,65 -TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halide davacıya iadesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli ...Ü.T. deki esaslara göre belirlenen-----TL nispi vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ... verilmesine,
9-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde ilgili tarafa iadesine,
İlişkin olarak davalılar ..., ... ve ...'nin yokluğunda, davacı vekili ile davalı ----------vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 15 günlük yasal süre içerisinde Yargıtay Temyiz yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/10/2019