T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/435 Esas
KARAR NO: 2021/605
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 11/07/2019
KARAR TARİHİ: 10/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket---- Plaka sayılı araçta, 01/07/2019 tarihinde hırsızlık olayı meydana geldiğini ve buna---- bulunulduğunu, söz konusu hırsızlık olayında davacı şirkete ----- devam eden ---- çalındığı tespit edildiği, bu hususta ----tarihli ------- bölümünde ----- yayınlandığını, Türk Ticaret Kanunu 82 madde (7) numaralı bentte " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " denildiğini beyan--- boş faturanın zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, TTK 82/7 maddesi uyarınca açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Dava basit yargılama usulüne tabi olup davacı tarafından gösterilen deliller toplanmış-------celp edilmiş, bilirkişi raporu alınmış ve yargılama sonuçlandırılmıştır.
Bilirkişi tarafından sunulan ---yevmiye sayılı tasdik bilgilerinin, davacı -------- tarihinde meydana gelen hırsızlık olayında----- devam eden toplam----faturanın onaylanıp onaylanmadığı tespit edilememiştir. TTK, bastırılan faturalardan boş (henüz kullanılmamış) olanların zayi olması durumunda ne tür bir işlem yapılması gerektiği konusunda herhangi bir düzenleme yapmamıştır. Dava konusu --- faturalar için zayi belgesi istenip istenemeyeceği hakkında takdir sayın mahkemenindir..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.
TTK.m.82/7 uyarınca; tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet nedeniyle ziyanı halinde, ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede zayi belgesi istenmesi mümkündür.
Tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler---envanter defteri ve karar defteridir.
TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden ve önlenemez nedenlerden birinin olmasının yanında tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtlarını ---bir tacir olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklaması ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri özen ile yerine getirmesi gerekmektedir.
Madde içeriği dikkate alındığında özellikle bir tabi afet veya hırsızlık gibi kişinin iradesi dışında bir olay nedeniyle defterlerin zayi olması ve bunun talepte bulunan tarafından ispat edilmesi gerekmektedir. Davacı dava konusu---- hırsızlık sebebiyle çalındığını iddia etmektedir.
TTK'nın 82/7. Maddesinde zayi belgesi verilecek evraklar belirtilmiş olup, evrak vasfını kazanmamış belgeler yönünden zayi belgesi talep edilebilmesi mümkün değildir.
Somut dosya yönünden, davacı dava konusu --- faturanın hırsızlık sebebiyle çalındığını belirtmektedir. Esasen kullanılmamış boş fatura TTK'nın 82. maddesi anlamında kaybı halinde zayi belgesi istenebilecek belgelerden değildir. Ancak kullanılmış fatura belge vasfını haiz olduğundan zayii belgesi talep edilebilir. Kullanılmamış boş fatura için zayi belgesi talep edildiğinin anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Yargıtay ---. HD. --Karar sayılı ilamı, İstanbul BAM --------------Karar sayılı ilamı)
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı 59,30-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 14,90-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılmış olan gider avansından artacak kısmın HMK 333.Maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
Dair, taraf yokluğunda karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.