T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/464 Esas
KARAR NO: 2022/563
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 17/06/2022
KARAR TARİHİ: 22/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı asil dava dilekçesinde özetle; davacı firmanın---- başkaca evrakların bulunduğu ----düşürmek suretiyle kaybetmiş bulunmakta olduğunu, davacı çeklerin hamili aynı zamanda zilyedi konumunda olduğunu, fakat çekler zayii olduğundan çek suretleri/fotokopileri mevcut olmadığını, öncelikle, çeklerin yazılmamış olması dolayısıyla, üzeri doldurulup bankadan çekilmesi tehlikesi mevcut bulunduğundan her hangi bir mağduriyet yaşanmaması için çekler hakkında tahsilât yapılma girişimi olması ihtimali karşısında ilgili banka nezdinde “Ödemeden Men Yasağı” verilmesini, devamla, aşağıda bilgileri yazılı çeklerin bulunmasının ve davacıya teslim edilmesinin mümkün görünmemesi dolayısıyla ileride telafisi imkânsız zararlara sebebiyet vermemesi iptaline karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava hukuki niteliği itibariyle, TTK'nın 818/1.s maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 757 vd. maddeleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi incelendiğinde iptali istenen çeklerin davacının kendi çek hesabından verilmiş yani keşidecisi ve hesap sahibi de bizzat davacı olan boş çek yaprakları olduğu anlaşılmaktadır. Davacı hamil ya da lehtar değildir.
İptal davasında, senedin zayi sırasında veya zayiinin öğrenildiği anda senette yer alan hakkın sahibi bulunmak (6102 Sayılı TTK'nun 651. Maddesi) ve iptali istenen senedin yasaca öngörülen senet niteliğinde olması gerekir.
Kıymetli evrak hukukunda, senet üzerinde hak sahibi olmaktan anlaşılan, senede malik bulunmaktır. Yahut senet üzerinde TTK nun 651/2. Maddesi uyarınca ancak senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Somut olayda ise, iptal talep eden davacı senet üzerinde hak sahibi olan kişi değildir. Diğer bir önemli husus ise iptali istenen çeklerin yasada öngörülen şekilde çek niteliğinde olması gerekir. Çekin şekil unsurların TTK 780. Madde de düzenlenmiştir. Düzenleme karşısında boş çek yaprağı senet niteliğinde değildir.3.kişiler tarafından kaybolan çek yaprağının imzalanıp doldurulması halinde çeke dayalı menfi tespit davası da açılabileceği de göz önünde bulundurularak,(Nitekim---- Karar sayılı kararlarında da bu husus vurgulanmıştır.) dosya üzerinde yapılan inceleme ve yasal düzenlemeler karşısında açıklanan nedenlerle davacının aktif husumeti bulunmadığı yine davayı açmakta hukuki yararı da olmadığı anlaşılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın REDDİNE,
2-Peşin harç karar harcını karşıladığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca davacı tarafa iadesine,
Dair; davacı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi.