T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/262 Esas
KARAR NO: 2020/406
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 13/07/2020
KARAR TARİHİ: 16/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ----------- keşide tarihli, ------bedelli çekin hakkında ödeme yasağı konulmasını ve zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, 6102 sayılı TTK'nın 757, 763 ve 764/1 maddelerine dayalı çekin zayi sebebiyle iptali isteminden ibarettir.
HMK. 138. maddesinde; "Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir." hükmü yer almakta; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ----------------. Sayılı kararında da davanın tensip ile birlikte dava şartı noksanlığından usulden reddedilmesinde HMK 30. maddesi de gözetildiğinde bir isabetsizlik olmadığı kabul edilmiştir." yönünde karar vermiştir.
Dava dilekçesi incelendiğinde iptali istenen çekin davacının kendi çek hesabından verilmiş yani keşidecisi ve hesap sahibi de bizzat davacı olan çek yaprağı olduğu anlaşılmaktadır. Davacı hamil ya da lehtar değildir. Böyle bir beyan ve iddiası da yoktur.
TTK.'nın 651/2 ve 818/1-s bendi yollamasıyla aynı yasanın 757 ve devamı maddelerine göre, kıymetli evrak sayılan çekin zayi olması halinde zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda çek (senet) üzerinde hak sahibi yani lehdar ya da hamil olan kişiler ancak iş bu çekin ( senedin ) iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekte lehdar ya da hamil olmayan kişilerin işbu iptal davasını açma hakları yoktur. İptale konu belgenin "kıymetli evrak" olması da şarttır.---------------------
Davacının dava dilekçesindeki beyanları dikkate alındığında dava konusu ettiği ve zayi nedeniyle iptalini istediği çek yönünden lehtar ya da hamil olmayan (keşideci durumunda olan) davacının işbu çek iptali davasını açmakta hukuki yararı ve aktif davacı sıfatının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, TTK 651, 757 ve devamı maddelerde yer alan yasal düzenlemeye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı ve bu kapsamda çekin iptalini de istenemeyeceğinden hukuki yarar yönünden ve dava şartı eksikliğinden davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın, hukuki yarar dava şartı noksanlığı sebebiyle HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden REDDİNE,
2-Alınması gerekli harç tam alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
4-Gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair; tarafların yokluklarında gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Mahkemeleri İstinaf yasa yolu açık olmak üzere. Açıkça okunup, usulen anlatıldı.