T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/568 Esas
KARAR NO: 2021/335 Karar
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 11/11/2020
KARAR TARİHİ: 18/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidec-------- tarafından düzenlenen--------- tutarında bir adet ciro zinciri neticesinde en son müvekkil şirkete ciro edilmiştir. Müvekkil şirket, bütün aramalarına rağmen çeki bulamamıştır. Yapılan araştırma sonucunda dava konusu çekin sehven çamaşır makinasında yıkanarak zayi olduğu öğrenilmiştir. Bu suretle müvekkil şirket zayii olan çeke ilişkin bedeli tahsil edememiştir. Müvekkil şirket tarafından çek keşidecisine durum bildirildiğinde, çek keşidecisi çek aslı ya da mahkeme kararı olmadan çek bedelini haricen ödemek istemediğini beyan etmiştir.TTK 651. Maddesi gereğince zayi olan çekin iptaline, TTK 652. Maddesi uyarınca ise hakkın senetsiz olarak ileri sürülebilme hakkında dayalı olarak çek bedelinin tahsiline ilişkin talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 757 vd. maddeleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m.)
TTK'nın 761. Md. "Poliçeyi getirme süresinin en az üç ay olacağını hükme bağlanmıştır. Aynı yasa maddesinin 2.fıkrası vadesi gelmiş poliçelerde zaman aşımı 3 ayın geçmesinden önce gerçekleşirse mahkeme 3 aylık süre ile bağlı değildir, 3.fıkrası ise süre vadesi gelen poliçeler hakkında ----- vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işlemeye başlar" hükmüne yer vermiştir, bu yasa maddeleri TTK'nın 818/s maddesi uyarınca çeklerde de uygulanacaktır ve çek hamillerinden 3 aylık ibraz süresi ibraz süresinin bitiminden sonra başlayacaktır.
Talep gereği, TTK.757.maddesi uyarınca muhatap banka çek bedelini ödemekten men edilmiş, dava konusu çek ile ilgili TTK.760-762.maddeleri uyarınca ilanlar yapılmıştır------ ilan yapılmış, ilanda belirtilen 3 aylık yasal süre içerisinde çek mahkememize ibraz edilmemiştir. Muhatap banka ile yapılan yazışmaya göre dava konusu çekin takasa veya şubesi olan ----- edilmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre, dava konusu muhatabı ---- bedelli çekin zayi olduğu, yapılan ilana rağmen dosyamıza herhangi bir müracaat olmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, çekin iptaline karar verilmiştir.
Her ne kadar davacı vekili, dava konusu çekin, çek keşidecisinden tahsiline karar verilmesini talep etmiş ise de; TTK 764/2 maddesi gereği, ilgili çekin iptali halinde davacı, muhatap banka ve keşideciye kanun gereği başvurma hakkı kazanacağından davacının bu talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.---------
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜNE,
A) ----- seri numaralı, ----- keşide tarihli, keşidecisinin ------- bedelli çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
B) Davacının dava konusu senedin keşidecisinden tahsiline ilişkin talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Karar harcı 59,30 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 54,40 TL'nin mahsubu ile 4,90 TL eksik harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılmış olan gider avansından artacak kısmın HMK 333.Maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.