T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1279 Esas
KARAR NO: 2018/1133
DAVA: İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/11/2018
KARAR TARİHİ: 23/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşını Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin müvekkil şirketinin uzun yıllardır araç kiralama, onarım ve bakım sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu, davalı ile müvekkili şirket arasında birçok aracın kiralandığı uzun dönem araç kiralama sözleşmesi imzalandığını kurulan araç kiralama sözleşmesi kapsamında taraflar arasında kiralanan araçlara ilişkin araç kiralama ücreti, HGS ücreti, trafik cezalarının tasili vb. Nedenlerden kaynaklanan cari hesap ilişkisi oluştuğunu, müvekkil şirketin davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklığa müteaddit defalar cari hesap borcunun ödenmesi hususunda uyarılarda bulunulmasına rağmen müvekkil şirket ödeme talebine olumlu yanıt verilmediği ve ödeme yapılmadığını, adi ortaklığın borçlarından; ortaklığı oluşturan şirketlerin tüm varlıkları ile müteselsil olarak sorumluğu olduğu gerekçesiyle Müvekkil şirket tarafından adi ortaklığa ait 15.09.2018 tarihi itibari ile mevcut olan borcu tespit ettiklerini ve İstanbul Anadolu 16. İcra Müdürlüğüne ........ Esas sayılı dosyası ile İcra takibi başlattıklarını, davalılar tarafından takibe konu edilen borçtan sorumluluklarının bulunmadığı gerekçesiyle borca itiraz etmeleri üzerine, İtirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile araç kiralama sözleşmesi kapsamında oluşan borç sebebiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
HMK 138. maddesine göre mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/1895-1668 ...sayılı kararında görevsizlik nedeniyle davanın dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde ve tensip ile birlikte dava şartı noksanlığından usulden reddedilmesinde HMK 30. maddesi de gözetildiğinde bir isabetsizlik olmadığına karar verilmiştir. Anılan karara göre, dava şartlan yargılamanın her aşamasında denetlenip, dava şartının bulunmaması halinde HMK.nun 115/2.maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilmesi mümkündür. Bu kapsamda dosya öncelikle mahkememizin görevli olup olmadığı yönünden incelenmiştir.
Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca TTK'da düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nın 4. maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır. Bunun yanında görev hususu HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca dava şartlarından olup HMK'nın 115/1. Maddesi uyarınca yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 4/I-a maddesinde ise kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilâmsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara, konuları ve değerlerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemelerinde bakılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda; taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi imza edildiği, bu kapsamda davacı tarafından davalıya kiralanan araçların kira bedelleri, HGS ücreti vb. nedenlerle davacı ve davalı yan arasında cari hesap ilişkisi oluştuğu ve cari hesap alacağına ilişkin başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edildiği, bu durumda; davanın, araç kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşıldığından, davanın sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Nitekim Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında da araç kiralama sözleşmelerinin ekinde imzalanan senede dayalı borçlu olunmadığı iddiasına ilişkin davalarda yargılamanın temel ilişkiye göre yapılacağı, temel ilişkinin araç kiralama sözleşmesi olduğu ve araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanan davalarda görevli Mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir. (Yargıtay 20.HD.nin 10.11.2016 tarihli, 2016/7340 E.2016/10400 K.)
Tüm bu nedenlerle taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu temel ilişkinin araç kiralama sözleşmesinden doğması, HMK.'nın 1. maddesi gereğince görevin kamu düzeninden olması ve HMK.'nın 115. Maddesi uyarınca davanın her aşamasında dikkate alınabileceği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20/12/2013 tarih ve 2013/4-1895 Esas 2013/1668 Karar numaralı kararı da gözetilerek dava her ne kadar tensip aşamasında ise de yapılacak masraflar, bu masrafların görevli mahkemede de tekrarlanacak olması hususu HMK.30.maddesiyle birlikte değerlendirildiğinde usul ekonomisine uygun olmayacağı gibi HMK.27.maddesiyle düzenlenen ve kaynağını Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 6.maddesinden alan adil yargılanma hakkının da ihlali sonucunu doğurabileceği gözetilerek bu aşamada dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermek gerekmiş ve hüküm aşağıdaki şekilde oluşturulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle açılan davanın, HMK 4, 114/1-c ve HMK 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2-HMK.'nun 20.maddesi uyarınca, iş bu kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık süre içerisinde başvuru halinde, dava dosyasının görevli İstanbul Anadolu Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK.'nun 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; tarafların yokluklarında, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Mahkemeleri İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/11/2018