T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/889 Esas
KARAR NO: 2020/747
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 27/07/2018
KARAR TARİHİ: 17/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde ayrıntıları yazılı --- çekin müvekkilinin alacaklarına karşılık olarak keşideci ----- olan, toplam ---- tutarlı çeklerin zayi olduğunu, zayi olan çeklerin iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava hukuki niteliği itibariyle, TTK. 818/s. maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 757-765. maddelerine göre açılmış bir zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
TK'nun 818(1/s) maddesinde iptale dair 757 ilâ 763. ve 764. Maddenin birinci fıkrasının çekler hakkında da geçerli olduğu düzenlenmiştir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m.)
Talep TTK.760-762.maddeleri uyarınca, ---- ilan edilmiş, ilanda belirtilen 3 aylık yasal süre içerisinde çekler mahkememize ibraz edilmemiştir. Muhatap banka ile yapılan yazışmalara göre, ---- çek numaralı, --- çek numaralı,---- çek numaralı çeklerin boş çek statüsünde olduğu,--- çek numaralı, --- çek numaralı çeklerin bankaya ibraz edilmediği bildirilmiştir. --- çek numaralı ve ----- çek numaralı çeklerin yargılama sırasında davacıya iade olduğu davacı vekili tarafından sunulan dilekçelerinde beyan edilmiştir. Yine Muhatabı-----çek numaralı, ---- tarihli, keşidecisi ---- bedelli çekin bankaya ibraz edildiği, ibraz edenin kimlik bilgileri gönderildiği, ---- Şubesine ne ait --- çek numaralı, --- tarihli, keşidecisi --------- bedelli çek yönünden de çekin müşteriye iade edildiği bilgisi banka tarafından gönderildiği görülmüş, davacı vekilinden bu iki çekin iade alınıp alınmadığı sorulmuş , bilgisi olmadığının beyanı üzerine, yargılamanın geldiği aşama da nazara alınarak bu iki çek yönünden dosya tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydolmuştur
Kıymetli evrak hukukunda, senet üzerinde hak sahibi olmaktan anlaşılan, senede malik bulunmaktır. Yahut senet üzerinde TTK nun 651/2. Maddesi uyarınca ancak senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Diğer bir önemli husus ise iptali istenen senedin yasada öngörülen şekilde senet niteliğinde olması gerekir. Çekin şekil unsurların TTK 780. Madde de düzenlenmiştir. Düzenleme karşısında boş çek yaprağı senet niteliğinde değildir.3.kişiler tarafından kaybolan çek yaprağının imzalanıp doldurulması halinde çeke dayalı menfi tespit davası da açılabileceği de göz önünde bulundurularak,------ numaralı----- numaralı,-----numaralı çekler yönünden davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, çekin kayıp olması sadece dava açarken değil yargılama süresince mevcut olması gereken bir dava şartı olup, davacıya iade edilen ---- numaralı ve ----numaralı çekler yönünden dava şartının da kalmadığı anlaşıldığından bu çekler yönünden davanın reddine, ----- çeklerin ilanlarının yapıldığı ve süresi içinde mahkememize ibraz edilmediği, zayi olduğu anlaşılmakla, anılan çekler yönünden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
a-Muhatabı---- Şubesine ne ait --- çek numaralı,---- tarihli, keşidecisi ----olan ----- bedelli çekin boş çek statüsünde olduğu anlaşılmakla bu çek yönünden açılan davanın hukuki yarar yokluğundan Reddine,
b- Muhatabı ---Şubesine ne ait --- çek numaralı,--- tarihli, keşidecisi ---- olan ---- bedelli çekin boş çek statüsünde olduğu anlaşılmakla bu çek yönünden açılan davanın hukuki yarar yokluğundan Reddine,
c-Muhatabı --- Şubesine ne ait --- çek numaralı,--- tarihli, keşidecisi-----olan ----- bedelli çekin boş çek statüsünde olduğu anlaşılmakla bu çek yönünden açılan davanın hukuki yarar yokluğundan Reddine,
d-Muhatabı --- Şubesine ne ait --- çek numaralı, --- tarihli, keşidecisi --- olan ----- bedelli çekin yargılama sırasında davacıya iade olduğu ve zayi olmadığı anlaşılmakla bu çek yönünden açılan davanın Reddine,
e-Muhatabı--- Şubesine ne ait --- çek numaralı, --- tarihli, keşidecisi ----olan ----bedelli çekin yargılama sırasında davacıya iade olduğu ve zayi olmadığı anlaşılmakla bu çek yönünden açılan davanın Reddine,
f-Muhatabı --- Şubesine ne ait --- çek numaralı,--- tarihli, keşidecisi---- olan ---- bedelli çek yönünden davanın kabulü ile anılan çekin zayi nedeniyle iptaline,
g-Muhatabı---- Şubesine ne ait -- çek numaralı, -- tarihli, keşidecisi---- olan ----- bedelli çek yönünden davanın kabulü ile anılan çekin zayi nedeniyle iptaline,
2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli olan 54,40-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 35,90-TL'nin mahsubu ile bakiye 18,50-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca davacı tarafa iadesine,
İlişkin olarak; davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ------ Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/11/2020