T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1361 Esas
KARAR NO: 2021/663
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/12/2017
KARAR TARİHİ: 23/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İSTEM: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil banka ile davalı --------- tarihind---- tarihinde sözleşmeye ek protokol imzalandığını, davalı --- müvekkil bankanın tüm şubeleri,---- ihtiyaç duyduğu elektriği karşılayacağı ve bunun karşılığında müvekkil bankanın da sözleşmede belirtilen ücreti ödeyeceğini, taraflar arasında 04.12.2016 tarihinde --- --- kararlaştırıldığını, müvekkil banka ile davalı arasında imzalanmış olan sözleşmenin eki -------- müvekkili bankanın ------ paketi kapsamında satışa konu edilen ve iş bu taahhütnamede seçilmiş-------- sabit olarak belirlenir" düzenlemesi bulunduğunu, --------------benzer bir düzenleme taraflar arasında imzalanmış olan ------ bedeli uygulanacağını, " Sözleşmenin 5. Maddesinde de aynen; "Birim fiyatı----tarafından değiştirilemeyeceğini, değişmesi durumunda ----müşteriye verdiği zarar kadar tazminat ödemeyi kabul eder" yazılı olduğunu, ayrıca Ek Protokolün 3.1 maddesinde aynen; "Taraflar arasında tanzim ve imza edilen iş bu---- ayrılmaz parçası mahiyetinde olup, Ek Protokolde yer almayan tüm hususlarda--- hükümlerinin uygulanacağını kabul ettiklerini, Ek Protokol, sözleşmenin bazı hükümlerini tadil ettiğinden, iki belge arasındaki farklılıklarda, Ek protokol hükümleri geçerli hüküm olarak kabul edilerek uygulanacaktır" denilmekte olduğunu, taraflar arasındaki ilgili sözleşme, protokol, taahhütname uyarınca; davalı ----tarafından davacı bankaya 01.01.2017 tarihinden 01.01.2018 tarihine kada----- tarafından ---- tarihli faturalarda, birim fiyat taraflar arasındaki sözleşme, protokole aykırı olarak --- alınarak hesaplandığını, faturaların taraflar arasında kabul edilen birim fiyatı dikkate alınmadan hatalı bir şekilde fazla kesildiği belirtilerek itiraz edildiğini, tüm faturalardaki fazla bedel olan toplam ----- tarafından---- tarihli faturaların da, birim fiyat taraflar arasındaki sözleşme, protokole aykırı olarak 0,1878 TL baz alınarak hesaplandığını, faturalardaki fazla bedel olan toplam 33.188,09 TL açısından İade Dekontu düzenlenerek davalı ---şirketine İadeli Taahhütlü olarak gönderildiğini, davalı ---- dönemi için kesilmiş olan 20.04.2017 tarihli faturaların da, birim fiyat taraflar arasındaki sözleşme, protokole aykırı---hesaplandığını, faturalardaki fazla bedel olan toplam 31.338,10 TL açısından İade Dekontu düzenlenerek davalı--- şirketine İadeli Taahhütlü olarak gönderildiğini, davalı --- yılı Nisan ayı dönemi için kesilmiş olan 23.05.2017 tarihli faturaların da, birim fiyat taraflar arasındaki sözleşme, protokole aykırı olarak faturalardaki fazla bedel olan toplam 26.314,93 TL açısından --- şirketine İadeli Taahhütlü olarak gönderildiğini, davalı----- tarafından 2017 yılı ------ faturaların da, birim fiyat taraflar arasındaki sözleşme, protokole aykırı olarak ------baz alınarak hesaplandığını, faturalardaki fazla bedel olan toplam 25.940,07 TL açısından İade Dekontu düzenlenerek davalı ----- şirketine İadeli Taahhütlü olarak gönderildiğini, davalı -------- ayı dönemi için kesilmiş olan 21.07.2017 tarihli faturaların, birim fiyat taraflar arasındaki sözleşme, protokole---- baz alınarak hesaplandığını, faturalardaki fazla bedel olan toplam -----şirketine---- gönderildiğini, davalı tarafından, yukarıda belirtilen Ocak ayı dışındaki müvekkili banka tarafından kesilmiş olan ----- yevmiye sayılı ihtarı ile itiraz edildiğini, müvekkili banka tarafından gönderilen bu ihtarnameye davalı tarafından ----- verilmediğini, ihtarname de talep edilen bedelin de iade edilmediğini, daval----- Temmuz ayı dönemi için kesilmiş olan 21.08.2017 tarihli faturaların da, birim fiyat taraflar arasındaki sözleşme, protokole aykırı olarak 0,207652 TL baz alınarak hesaplandığını, faturalardaki fazla bedel olan toplam 92.094,40 TL açısından İade Dekontu düzenlenerek davalı ---- olarak gönderildiğini, davalı ---- tarafından müvekkili banka tarafından gönderilen Temmuz ayına ilişkin iade dekontuna karşılık gönderilmiş olan tarihsiz yazı da, taraflar arasındaki sözleşmenin 5.3 maddesi uyarınca, piyasa koşulları, maliyet unsurları ---- tarafından yeniden belirlenir denilmek suretiyle iade dekontuna itiraz edildiğini, davalı tarafın beyanının taraflar arasındaki 05.12.2016 tarihinde sözleşmeye "Ek Protokolün dikkate alınmayarak düzenlenmiş olması ve ek protokolün 4. Ve 5. Maddesi ile 3.1 maddesinin yok sayılması suretiyle düzenlenmiş olması nedeniyle kabul edilemeyeceğini belirttiklerini, davalı -------- alınarak hesaplandığını, faturalardaki fazla bedel olan toplam ---- dönemi için kesilmiş olan 18.10.2017 tarihli faturaların da, birim fiyat taraflar arasındaki sözleşme, protokole aykırı olarak-----baz alınarak hesaplandığını, faturalardaki fazla bedel olan toplam 86.045,78 TL açısından ---- tarafından------- tarihli faturalar da, birim fiyat taraflar arasındaki sözleşme, protokole aykırı olarak 0,209682 TL baz alınarak hesaplandığını, faturalardaki fazla bedel olan toplam 89.884,60 TL açısından İade Dekontu düzenlenerek davalı --- şirketine İadeli Taahhütlü olarak gönderildiğini, kesilen tüm iade dekontlarının davalı şirket çalışanı ve müvekkili banka ile olan işlemleri yürüten ---------- gönderildiğini, İade dekontu düzenlenmiş olan bedellerde dahil olarak daval---- tarafından kesilmiş olan faturalarda belirtilen bedellerin davalı--- eksiksiz bir şekilde ödendiğini, müvekkili bankaya--- açısından da davalı tarafından fatura kesilecek olup, iş bu dava tarihinde henüz fatura kesilmediğinden taraflarına tebliğ edilmediğinden ilgili dönemlere ilişkin dava haklarını saklı tuttuklarını, davalı şirketin sözleşmeye aykırı hareket etmek suretiyle müvekkili bankadan tahsil etmiş olduğu fazla bedelin iadesinin gerektiğini bildirmiş, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydı ile bilirkişi incelemesi neticesinde ortaya çıkacak olan alacak bedeli açısından HMK 107. Maddesi uyarınca belirsiz alacak talepleri uyarınca şimdilik 10.000,00 TL alacaklarının davalı şirkete yapılmış olan ödeme tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkili arasında ---- sözleşmesi ve ---- sözleşmeye ek protokol imzalandığını,---- ayından bu yana -------- kaynaklı oluşan ---- olarak dışa bağımlı olduğumuz --------- ---- ile döviz kurundaki ----------- beraberinde getirdiğini, müvekkilinin----- şirketi olmadığını, ------------ üzerinden satış yaptığını, bu nedenle ------- şirketlerinden kaynaklanmayan ve öngörülemeyen ---- meydana gelen-------koşulları nedeniyle imzalanmış olan satış sözleşmesinin mevcut akdedilen sözleşme koşulları ile devamının, müvekkili şirket için fiili ve hukuki manada aşırı ifa güçlüğü oluşturduğunu, bu ve benzeri ------ davacı ile imzalanan ------- devam etmekte olan ---- fiyatları üzerindeki olumsuz etkisinden kaynaklı olarak----- tarafından davacı yana 01.02.2017 tarihinde ----- nedeniyle döviz kuru ve buna bağlı-----artışla beraber --------nedeniyle sözleşmemizdeki tüm koşullar sabit kalmakla beraber, dürüstlük kurallarına aykırı olmamak üzere ve aylık ortalama dolar kurunun 3,40 TL'nin altında kalması halinde fiyat koşullarında iyileştirmeler yapılacağının bildirildiğini, diğer taraftan, başka tedarikçiler tarafından davacı şirkete daha cazip oranda teklif sunulması halinde ise Müvekkili şirket tarafından herhangi bir fesih cezai şartın uygulanmayacağın bildirildiğini, fakat davacı tarafça bu hususta herhangi bir itiraz gelmediğini, ilk revize bu şekilde 187,80 TL üzerinden yapıldığını, mevcut durumun korunması ------ daha da artan maliyetler zirve yapmış olup davacıya bu husus ------ içeriğinde ----- tablosu sunulmak üzere aşırı ifa güçlüğümün şirketlerini daha da zora sokması nedeniyle fiyat en son olarak -----tarife üzerinden %4.30 indirim olacak şekilde revize edilerek davacının daha cazip teklif veren tedarikçi bulması halinde Müvekkili Şirket tarafından herhangi bir fesih cezai şartın uygulanmayacağı ikinci kez bildirilmiş olmasına rağmen davacı tarafın bu hususta da süresi içinde 2.defa itiraz/ret beyanını kullanmadığını,----- tarafından belirlenen ---- üzerinden-------gurubunda % 1,5------- tarife grubunda % 3,00 indirim olacak şekilde fatura düzenleneceği belirtilerek davacının daha-------halinde müvekkil şirket tarafından herhangi bir fesih cezai şartın uygulanmayacağını üçüncü kez bildirildiğini buna rağmen davacı tarafın bu hususta da süresi içinde üçüncü defa itiraz/ret beyanını kullanmadığını, davacı ile imzalanan sözleşmenin "----- başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrası uyarınca müvekkili kurum tarafından belirlenecek yeni indirim oranının peşinen kabul edildiğini bildirmiş, hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini" talep etmişlerdir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki sözleşmeye aykırılık nedeniyle fazla tahsis edilen fatura bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği tahsili talebidir.
Davacı ile davalı ------- tarihinde indirimli -------- tarihinde ek protokol imzalanmış, bu sözleşme ile davacı abone, davalı ---- --- sözleşmede ------ kullanılmak üzere -----alımı konusunda sözleşme akdedildiği, toplamda---- bildirildiği, bir tarafın --------yani------ olduğu, diğer tarafında ------olduğu sözleşme imzalanmıştır.
Taraflar arasındaki imzalanan sözleşmenin eki olan ------- ve ----- kullanım taahhütnamesi uyarınca" davacının------------- seçtiği, toplam bütün ----- ek protokolde de yer almaktadır. Sözleşmenin beşinci maddesinin incelenmesi sonucu "birim ----------- tarafından değiştirilemeyecektir, değiştirilebilmesi durumunda --------- müşteriye verdiği zararı ödemeyi kabul eder" maddesi uyarınca davalı------------davacı bünyesindeki toplam ------ sözleşmedeki birim fiyata sadık kalıp kalmadığı veya tek yanlı olarak birim fiyatının değiştirilip değiştirilmediği teknik bilirkişi raporu ile sabit olunacağından dosya içerisine bir elektrik mühendisi, ------ ve bir nitelikli hesap uzmanından rapor alınmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından dosya içerisindeki ----- ------ tutarlı faturalar ve davacı --------- ticari defterleri üzerinde incelemeler yapılmıştır.
Taraflar arasında imzalanın sözleşmedeki -------- kararlaştırılmasına rağmen davalı ----------- faturalarda birim fiyata sadık kalmayarak kendisi resen belirlediği birim fiyatlar üzerinden faturaları tanzim etmiş ve bilirkişi heyeti tarafından davacının -------- fatura için birim fiyat farkından kaynaklı 597.224,33 TL fazla ödediği, hem davacının defter kayıtlarında hem de ödenen fatura makbuzlarında sabit olmuştur.
Davalı taraf savunma dilekçesinde; taraflar arasında ---------- imzalandığını ancak -----noktasında kendilerinden kaynaklanmayan ve ön görülemeyen ----- meydana gelen ----- koşulları nedeniyle satış sözleşmesinin koşullarının kendileri için aşırı ifa güçlü oluşturduğu ve TBK'nun 138. Maddesi uyarınca aşırı ifa güçlü nedeniyle ahde vefa ilkesinin istisnalarından biri kabul edilmesi gerektiği belirtilmiş ise de her iki taraf tacir olup yaptıkları işlerde asgari, ------- gibi davranma sorumluluğu olduğu, iradeleri ile imzaladıkları sözleşmelerin daha sonradan -------- bahane edilerek değiştirilemeyeceği, davacı tarafında belirttiği gibi ------ ilkesi gereği sözleşmeye bağlı kalınması gerektiği, TBK'nun 138. Madde belirtilen " -------- somut olayda uygulanması yeri olmadığı, davalı------------ anlaşmasına aykırı davranarak -------- faturadan fazla tahsilat yaptığı anlaşılmakla davacı taraf her bir fatura için ödeme tarihinden itibaren avansı faizi talep ettiğinden ve taraflar tacir olduğundan talebi kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın Islah Dilekçesi ile KABULÜYLE;
Ocak 2017 -------------------
Şubat 2017------------------
Mart 2017-------------------
Nisan 2017--------------
Mayıs 2017-----------
Haziran 2017------------
Temmuz 2017------------
Ağustos 2017----------
Eylül 2017--------
Ekim 2017-------------- ödeme tarihinden itibaren olmak üzere toplamda 597.224,33-TL uygulanacak avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ödenmesine,
2-Karar harcı 40.796,40 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 170,78-TL ile 10.029,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 10.199,78 TL harcın indirilmesi ile bakiye 30.596,62 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 170,78 TL peşin harç ile 10.029,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 10.199,78 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 31,40-TL başvuru harcı, 180,00-TL tebligat ve müzekkere gideri, 2.400,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.611,40-TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli----------esaslara göre belirlenen 46.911,22-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
İlişkin olarak taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı