T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1212 Esas
KARAR NO: 2019/105
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 31/10/2017
KARAR TARİHİ: 05/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul Ticaret Odasının------------- sicil numaralı üyesi ---------------- ticari işletmenin 18/10/2017 tarihinde meydana gelen yangın sonucunda tamamen yandığını, yangına ------------ İtfaiye müdürlüğünün müdahale ettiğinin, ancak raporun henüz taraflarına verilmediğini, yangın sebebi ile ticari işletmedeki 2010-2017 yıllarına ait tüm ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler ve her türlü belge ve evrakların yangın nedeniyle zayi olduğunu belirterek bu yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, zayi olduğu belirtilen şirket ticari defter ve kayıtlarına ilişkin TTK 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemli davadır.
Dava dilekçesinde davacı olarak -------- isminin yazıldığı ancak zayi belgesi talep edilen defter ve kayıtların anılan şahsın yetkilisi olduğu şirkete ait olduğu anlaşıldığından davacı vekiline HMK 119/1-b maddesi uyarınca doğru taraf bilgilerini bildirip dava dilekçesini sunması için 2 haftalık kesin süre verilmiş, verilen süre içerisinde davacı vekilince söz konusu eksiklik giderilmiştir.
6102 Sayılı TTK'nın 87/2. maddesi uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin kanuni saklama süresi içinde ziyana uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde dava açılması gerekmektedir. Bu süre hak düşürücü süredir.
Yasal düzenleme kapsamında öncelikle davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı hususu re'sen incelenmiş, inceleme kapsamında, ---------------------------------- daire başkanlığının 18/10/2017 tarih --------- sayılı yangın raporunda yangının dava dilekçesinde belirtilen tarihte meydana geldiği, davanın 31/10/2017 tarihinde açıldığı anlaşıldığından davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı ve davacı şirketin ticari merkezinin ise mahkememizin yargı çevresi içerisinde bulunduğu anlaşılmıştır.
Söz konusu usulü tespitler sonrasında davanın hasımsız olması da gözetilerek re'sen gerekli görülen deliller toplanmış, yargılamanın öninceleme celsesinde dava dilekçesinde zayi belgesi talep edilen defterler ve diğer belgelerin neler olduğu hususunda davacı vekiline HMK 31. Maddesi uyarınca talebini somutlaştırması için kesin süre verilmiş ve verilen süre içerisinde davacı vekili tarafından beyan dilekçesi sunularak hangi evraklar için zayi belgesi talep edildiği belirtilmiştir.
Bu kapsamda zayi olduğu iddia edilen şirket yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin tasdikinin yapıldığı Kartal ------. Noterliğine müzekkere yazılmış ve davacı şirketin ------------------------ yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defterleri ile 2016 ve nin 2017 yıllarına ait sadece envanter defterinin tasdikinin yapıldığı bildirilmiş ve evrak fotokopilerinin onaylı suretleri dosyaya gönderilmiştir.
Davacının zayi olduğunu iddia ettiği faturaların basıldığı belirtilen ----------------- yazılan yazıya verilen yazı cevaplarında davacı adına basımı yapılan faturaların ve irsaliyelerin adet, cins, tarih ve seri/sıra no bilgisi dosyaya sunulmuştur.
Yine aynı şekilde davacı şirketin bağlı bulunduğu ----------- yazılan yazıya verilen yanıtda davacı aleyhine her hangi bir vergi incelemesi veya soruşturması yapılmadığı hususu dosyaya gönderilmiştir.
Konunun uzmanlık gerektiren yönleri olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mali müşavir Bilirkişi ---------------------arafından düzenlenen 08/11/2018 tarihli rapor içeriği denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporu değerlendirilerek, davacının taleplerinin kısmen yerinde olduğu kanaatine varılarak davanın kısmen kabulü ile davacıların dava dilekçesi ve taleplerinin somutlaştırıldığı dilekçelerde belirtilen yıllara ait ticari defter, fatura ve sevk irsaliyelerinin yanması sebebiyle zayi belgesi verilmesine yine aynı dilekçelerde belirtilen diğer belgelerin zayi isteminin dosya kapsamı itibariyle reddine dair takdiren aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
G.D: Ayrıntısı yasal süre içinde yazılacak gerekçeli kararda gösterileceği üzere:
1-Davanın kısmen kabulü ile,
a-Davacı ---------------------in------------- yıllarına ait ilgili noterce tasdik edilen yevmiye, kebir ve envanter defterleri ile 2016 ve 2017 yılına ait noterce tasdik edilen sadece Envanter defterlerinin zayi olması nedeniyle davacıya zayi belgesi verilmesine,
b-Davacı ----------------------------- 20/06/2011 basım tarihli -------- adetli olmak üzere -------------- numaralı, 31/12/2011 basım tarihli ------- adetli olmak üzere --------------------- numaralı, 13/11/2013 basım tarihli---------- adetli olmak üzere ---------------- numaralı, 02/02/2017 basım tarihli 5 cilt 50 adetli olmak üzere ---------- numaralı seri ve sıra numaralı irsaliyelerinin (bu numaralar dahil ve bu numaralar arasında kalan tüm fatura ve irsaliyelerin) zayi olması nedeniyle davacıya bu konuda zayi belgesi verilmesine,
c-Diğer belge ve defterler konusundaki taleplerinin reddine,
2-Karar harcı 44,40 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 13,00 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
İlişkin olarak; davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.