T.C.
İstanbul Anadolu
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/201 Esas
KARAR NO: 2018/173
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 16/02/2018
KARAR TARİHİ: 20/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA : Davacı yetkilisi dava dilekçesinde özetle; ----Bankası ---- Şubesinin, --- hesap numaralı --- ve --- hesap numaralı; --- çek numaralı 26 adet çek
numaralı boş çeklerini kaybettiğini, bu nedenlerle bu boş çekler hakkında zayi nedeniyle iptallerine kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, 6102 sayılı TTK'nın 757, 763 ve 764/1 maddelerine dayalı çekin zayi sebebiyle iptali isteminden ibarettir.
Dava dilekçesi incelendiğinde iptali istenen çeklerin davacının kendi çek hesabından verilmiş yani keşidecisi ve hesap sahibi de bizzat davacı olan çek yaprakları olduğu anlaşılmaktadır. Davacı hamil ya da lehtar değildir. Böyle bir beyan ve iddiası da yoktur. Dava konusu çek yapraklarının henüz kullanıldığına dair bir emare bulunmadığından bu beyana göre iptali istenen çek yaprakları TTK. nun 651. maddesi anlamında "kıymetli evrak" vasfında da sayılamaz.
TTK.'nın 651/2 ve 818/1-s bendi yollamasıyla aynı yasanın 757 ve devamı maddelerine göre, kıymetli evrak sayılan çekin zayi olması halinde zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda çek (senet) üzerinde hak sahibi yani lehdar ya da hamil olan kişiler ancak iş bu çekin ( senedin ) iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekte lehdar ya da hamil olmayan kişilerin işbu iptal davasını açma hakları yoktur. İptale konu belgenin "kıymetli evrak" olması da şarttır. (T.C.Yargıtay11. Hukuk Dairesinin ESAS NO: 2012/17999,KARAR NO: 2013/16261 )
Davacının dava dilekçesindeki beyanları dikkate alındığında dava konusu ettiği ve zayi nedeniyle iptalini istediği çek yapraklarının, 6102 Sayılı yasa TTK'nun 780. maddesindeki yasal unsurları taşımadığı, lehtar ya da hamil olmayan (keşideci durumunda olan) davacının işbu çek iptali davasını açmakta hukuki yararı ve aktif davacı sıfatının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, TTK 651, 757 ve devamı maddelerde yer alan yasal düzenlemeye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı, yasal unsurları taşımayan çek yaprağının yasanın tanımladığı "çek" vasfında bulunmadığı, kıymetli evrakların gasp edilmeleri, çalınmaları veya kaybedilmeleri halinde iptalleri de istenemeyeceğinden hukuki yarar yönünden ve dava şartı eksikliğinden davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın, hukuki yarar dava şartı noksanlığı sebebiyle HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden REDDİNE,
2-Alınması gerekli harç tam alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
4-Gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan yargılama neticesinde, gerekçeli kararın davacı yana tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 20/02/2018