T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/809 Esas
KARAR NO: 2021/1129
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 25/11/2021
KARAR TARİHİ: 26/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; --- ticari işletmesine ait defterlerini tutan ---- adresinde bulunan mali müşavirin kendisinde bulunan --- karar defterinin işlenmemiş durumunda olduğunu ve kapanış işlemlerinin yapılmadığını ve ------mizan defterlerini mali müşavirin dikkatsiz ve özensizlikle kaybettiğini, nerede olduğunu bilmediğini bu nedenlerle tarafına teslim edemediğini beyan etmiş olmakla bu durumu--- tarihinde öğrendiğini, bu nedenle muhasebe işlemlerini yapan ----- ihtarname sonrası tarafına verilen süre içerisinde anılan defterlerin tarafına teslim edilmemesi üzerine öğrenmiş bulunduğunu işbu nedenlerle --- karar defterinin işlenmemiş durumunda olduğunu tespiti ile---- mizan defterlerinin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava hukuki niteliği itibariyle, TTK 82/7 maddesi uyarınca açılan ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ve belge verilmesi istemine ilişkindir.
TTK.m.82/7 uyarınca; tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet nedeniyle ziyanı halinde, ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren---- günlük hak düşürücü sürede zayi belgesi istenmesi mümkündür.
Tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler (tacir tüzel kişi ise); yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri ve karar defteridir.
TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden ve önlenemez nedenlerden birinin olmasının yanında tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesi, basiretli bir tacir olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklaması ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri özen ile yerine getirmesi gerekmektedir. Tacir söz konusu ticari defter ve belgelerini işletmesinde saklamalıdır. İşletmesinde saklamaması halinde bunun nedenini açık bir şekilde belirtmeli ve ispatlamalıdır. Basiretli bir tacirin defter ve belgelerini işletmesinde özenle saklaması gerekir.
Somut olaya dönüldüğünde, davacı tarafça ticari defter ve belgelerinin muhasebecisinde olduğunu ve muhasebecisinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak kaybettiğini belirtmiştir. Davacı taraf ticari defter ve belgelerinin muhasebecisi tarafından saklandığını diğer bir deyişle işletmesi dışında bulunma nedenini açıklamadığı, davacının ticari defterlerinin ne zaman kaybolduğu belli olmadığı ayrıca davacı ticari defterin kaybolduğunu iddia etmiş ise de neden kaybolduğunu ve gerekli koruma önlemlerini aldığını ispat edemediği göz önüne alındığında , defter ve belgelerinin kendi kusuru dışında zayi olduğunu da ispatlayamamakla, her ne kadar ---- yılı karar defterinin işlenmemiş durumunda olduğunu ve kapanış işlemlerinin yapılmadığını tespitini talep etmiş ise de bu hususta dava açmasında hukuki yararı bulunmadığından tüm talepler yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın Reddine,
2-Alınması gereken peşin harç başlangıçta alındığından yeniden alınmasına yer ve gerek olmadığına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair; davacı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde------- Mahkemeleri İstinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi. 26/11/2021