T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/513 Esas
KARAR NO: 2021/756
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 28.07.2021
KARAR TARİHİ: 13.08.2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacının keşidecisi ----edildiğini bu kişilerin dolandırıcılık eylemleri nedeni ile davacının iradesinin sakatlandığını ve davacının elinden çıktığını bu nedenle çeklerin iptali ile ödemeden men kararı verilmesini talep ettiği anlaşılmıştr.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava;Zayi nedeni ile çek iptali talebine ilişkindir.
Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.
Zayii nedeniyle çek iptali davası açabilmenin şartları TTK 651. md.’de anılmıştır. Düzenlemeye göre;
Türk Ticaret Kanunu 651. Madde:
“(1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.
(2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.”
Türk Ticaret Kanunu 757. Madde:
“ (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya-----asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.”
Türk Ticaret Kanunu 759. Madde:
“(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.”
Somut yasal düzenlemelerle ortada olduğu üzere Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nin 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir. Bu nedenle keşideci sıfatındaki davacının, zayi davası açma hakkı bulunmamaktadır.
Dava dilekçesinden ve celp edilerek mahkememiz dava dosyası içersine alınan soruşturma dosyası ile anlaşıldığı üzere iptali istenen çek yapraklarının ---emrine düzenlenmiş bulunmaktadır. Yine dava konusu çeklerin zayi olduğu da keşideci tarafından iddia edilmemekte davacı iradesinin sakatlanması ve akdi yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeni ile çekin iptalini talep etmektedir. Davacının iptal istemine konu söz konusu iddiaları ise ancak--- bulunan menfi tespit davası konusu olabilecek nitelikte olup yargılama kapsamında dinlenilebilir iddialar bulunmamaktadır.
Nihai olarak talebin H.M.K.'nin 382/6 madde hükmünde çekişmesiz yargı işleri arasında belirtilen kıymetli evrakın iptaline ilişkin olduğu,re'sen araştırma ilkesinin hakim olduğu H.M.K.'nun 316 madde hükümleri gereğince basit yargılama usulüne tabii bulunduğu, çekişmesiz yargı işlerinde karşı taraf olmadığından tahkikat aşamasının sonuçlandırılmasının dosya üzerinden sonlandırılmasının mümkün bulunması nedeni ile aşağıdaki şekilde karar tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Ödemeden Men Niteliğindeki ihtiyati tedbir talebinin ve Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye gider avansının davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.