T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/762 Esas
KARAR NO:2023/1042
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 20/11/2018
KARAR TARİHİ:19/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin denizcilik sektöründe yayın yapan ------ isimli derginin sahibi olduğu, müvekkilinin çıkarttığı bu derginin denizcilik sektörü ile ilgili haberler içerdiği, denizcilik sektöründe faaliyet gösteren iş insanlarının reklam verdiği, gelirlerini aldığı bu reklamlar ile karşıladığı, müvekkilinin dergisinin ----- yılından beri yayınlandığı, ---- tüm fuar ve organizasyonların yanı sıra, dünyanın en büyük 3 fuarından biri olan ---- düzenlenen ---- katıldığı, müvekkilinin ---- katıldığının yazılı belgeler ile sabit olduğu, davalı tarafın da müvekkili gibi ---- yayın yapan ------ dergisini çıkarmakta olan bir kişi olduğu, ticareten müvekkilinin rakibi olduğu, davalının eski çalışanı olan müvekkilinin kendi işini yapmasına ve rakip bir dergi çıkartmasını bir türlü hazmedemediği, müvekkiline karşı açtığı bir çok haksız dava ile müvekkilini sindirmeye, baskı altına almaya, müvekkilini dergi faaliyetinden fiilen men etmeye gayret gösterdiği, davalının müvekkilinin ticari ürünü olan ----- isimli dergiyi kötülemekten bir türlü vazgeçmediği, kendisi, ticari işletmesi, malları, iş ürünleri, faaliyetleri, iş ilişkileri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak sureti ile aynı sektörde olan müvekkilinin emeğini haksız biçimde sahiplenmeye, kendine mal etmeye, gerçekte hiç katılmadığı fuarlarda katılıyormuş gibi beyanlarda bulunup reklam almaya başladığı, müvekkilinin bir şans eseri bu durumdan haberdar olduğu, müvekkilinin davalının gerçek dışı bilgilerle ticari ürünlerini piyasaya sunduğu yönünde bilgilendirmede bulunması üzerine davalının müvekkili aleyhine----- esas sayılı dosyası ile görülen haksız rekabet davasını açtığı bu davanın derdest olduğu, aradaki fiili ve hukuki irtibat sebebi ile dosyanın tarafları ve konusu aynı olan--------sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini, davalarının kabulü ile TK 54 vd... hükümleri uyarınca davalının "kendisi, ticari işletmesi, malları, iş ürünleri, faaliyetleri, iş ilişkileri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak" sureti ile haksız rekabette bulunduğunun tespiti ile davalının söz konusu haksız rekabet eylemlerinin menine, hükmün müvekkili lehine verilmesi durumunda hüküm özetinin masrafı davalıdan alınarak ------ tirajı en yüksek 3 gazetede yayınlanmasına, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
SAVUNMA:Davalıya usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap sunmadığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, haksız rekabetin tespiti ve meni talebine ilişkindir.
Davacı, davalı ------- TTK 54 vd... hükümleri uyarınca "kendisi, ticari işletmesi, malları, iş ürünleri, faaliyetleri, iş ilişkileri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak" sureti ile haksız rekabete konu eylemlerinin tespitine ve haksız rekabetin menine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı, usulüne uygun davetiyeye rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmakla, HMK 128. maddesi gereğince, davacının, dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmaktadır.Dosyanın safahatı incelendiğinde; davanın ilk olarak -----sayılı dosyası ile açıldığı, dosyanın mahkememizin -----dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, mahkememizin---- tarihli celsesinde birleşen davanın tefriki ile iş bu davanın esası olan -----esasa kaydının yapıldığı ve yargılamanın mahkememizin---- esas sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğü ve sonuçlandırıldığı görülmüştür.Tefrik öncesi ----esas sayılı dosyada davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ------sayılı dosyası,--------- soruşturma sayılı dosyası----üzerinden dosya içerisine alınıp incelenmiş, ---- davalının çalışan listesi bilgisi celp edilmiş,--- davalının ticari sicil kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmış, ---- tarihli bilirkişi heyeti raporu, --- tarihli bilirkişi heyeti ek raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi heyetinin -------tarihli raporunda özetle, "...Mali açıdan; İncelenen ticari defterlerde taraflar arası ticari ilişki bulunmadığı, Ortak müşterilerinin olmadığı, Yine davacı yanın zarar iddiasını destekler somut bir bilgi-belgenin ticari defterlerde tespit edilemediği, Davacı yan tarafından ------ da ki denizcilik fuarı için basıldığı iddia olunan, (Davacı çalışanlarının tanık ifadelerinde 1.500-2.000 Adet dağıtıldığı iddiana olunan) 15.000 Adet derginin basımına ilişkin bir faturanın dosyaya sunulu olmadığı, yine bastırıldı ise dergi örneğinin de dosyaya mevcut olmadığı, Davacı yan tarafından bu fuarda reklamının yapılması için bir kısım dava dışı firmalarla anlaşma yapıldığı, anlaşmaların davalı yanın yapmış olduğu açıklama ve atmış olduğu mailler ile bozulduğu iddiasının mevcut olduğu, Davacı yan tarafından Dava dışı ---------- reklam sözleşmesinin sunulu olduğu, bu reklam sözleşmelerinin davalı yan yüzünden iptal edildiği iddiasının mevcut olduğu, Dosyada davacının, davalı yanın eylemleri sebebiyle iş kaybı yaşadığı ve zarara uğradığı iddiasının mevcut olduğu, davacı yanın bu iddiasını destekler dosyada somut belge bilgi bulunmadığı, davacı yanın maddi zarara uğradığı iddiasının ispata muhtaç olduğu, Hukuki açıdan ise, Davacının müşterilerine davalı tarafından gönderilen e-postaların a) davacının fuara katılarak fiilen tanıtım yapmış olması halinde "yanlış açıklamalar" ile; b) davacının fuara katılmaması ve tanıtım yapmaması halinde ise "gereksiz yere incitici açıklamalar" ile haksız rekabet teşkil edeceği, her durumda davalının eylemlerinin TTK m. 55/1-a-1 uyarınca kötüleme teşkil ettiği, Kötüleme suretiyle haksız rekabet eylemlerinin niteliği gereği manevi zarara sebebiyet verdiği, Maddi zarar açısından ise, uğranıldığı iddia edilen zarar ile eylem arasında uygun illiyet bağının bulunması gerektiği, yukarıdaki mali tespitler ışığında ele alındığında, davalının eylemi haksız rekabet teşkil etmesine rağmen, bu eylemden dolayı davacının bir zararının bulunmadığı, Sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır..." yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Bilirkişi heyetinin 21.08.2023 tarihli ek raporunda özetle, "...Asıl Dava Yönünden Sonuç; Kök raporda da belirtildiği gibi aynen; Davacının müşterilerine davalı tarafından gönderilen e-postalarına) davacının fuara katılarak fiilen tanıtım
yapmış olması halinde "yanlış açıklamalar" ile; b) davacının fuara katılmaması ve tanıtım yapmaması halinde ise "gereksiz yere incitici açıklamalar" ile haksız rekabet teşkil edeceği, her durumda davalının eylemlerinin TTK m. 55/1-a-1 uyarınca kötüleme teşkil ettiği, Kötüleme suretiyle haksız rekabet eylemlerinin niteliği gereği manevi zarara sebebiyet verdiği,
Maddi zarar açısından ise, uğranıldığı iddia edilen zarar ile eylem arasında uygun illiyet bağının bulunması gerektiği, mali tespitler ışığında ele alındığında, davalının eylemi haksız rekabet teşkil etmesine rağmen, bu eylemden dolayı davacının bir zararının bulunduğunun İspata Muhtaç olduğu, “…davacının somut maddi zararının tespiti, davacının maddi zararı somut olarak tespit edilemezse; 6098 Sayılı TBK'nın 50/2 maddesi uyarınca mahkemece, maddi zararın karşılığı olarak maddi
tazminatın takdir edilmesi ve ayrıca davalıların eyleminin davacı şirketin tüzel kişiliğinin ticari itibarına zarar verdiği değerlendirilip davacı lehine manevi tazminata da hükmedilmesi gerekirken-------Tarafımızdan tanzim edilen kök raporlarda da belirtildiği gibi dosya kapsamında davacı yanın talep edebileceği (hesaplanabilir) bir maddi zararının mevcut olmadığının mali bilirkişi (hesap bilirkişisi) tarafından tespit edildiği, emsal yargıtay kararında da ifade edildiği gibi, hesap bilirkişisi tarafından tespit edilemese de, sayın mahkemeniz tarafından maddi - manevi tazminatın takdir edilebileceği noktasında ihtilaf olmadığı, Birleşen Dava Yönünden Sonuç; Tarafımızdan tanzim edilen kök raporda Haksız Rekabet Halleri ve kanunlardaki yerinin detaylı izah edildiği, davacı-birleşen davalının kendi tanık beyanları ile de örtüşmeyen, “fuara katılım ve 20.000 dergi dağıtımı” vaadi ile yapılan reklamların, davacı-birleşen davacının fuara katılmaması ve/veya taahhüt edildiği miktarda dergi dağıtıp, tanıtım yapmamasının "Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri" eylemlerinin TTK m. 55/1-a-2 uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği, Sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır..." yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur -------Eldeki davada, davacı ----- davalı tarafın eylemlerinin TK 54 vd... hükümleri uyarınca "kendisi, ticari işletmesi, malları, iş ürünleri, faaliyetleri, iş ilişkileri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak" fiilini ispat etmesi gerekmektedir.TTK 54 maddesinde; "Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. (2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." denilmektedir.Buna göre haksız rekabet kurumu TTK’nın 54 vd. maddelerinde düzenlenmiş, TTK 55. maddesinde de uygulamada sıklıkla karşılaşılan dürüstlük kuralına aykırı davranışlar ve ticari uygulamaları örnekler halinde düzenleme altına almıştır.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalı ------ iddilarını kendi tanık beyanları ile dahi ispat edemediği (çelişkili olduğu), alınan bilirkişi kök ve ek raporu, taraf tanıkları dikkate alındığında davalının “fuara katılım ve ------- vaadi ile yaptığı reklamlar sonrasında fuara katıldığını ve/veya taahhüt edildiği miktarda fuarda dergi dağıtıp, tanıtım yaptığının ispat edilememesi sebebiyle davalı ---------- eylemlerinin TTK m. 55/1-a-2 "Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri" kapsamında haksız rekabet teşkil ettiği, davalının eylemlerinin bir bütün olarak değerlendirildiğinde tacirler arasında ve ticari hayat içerisinde yer alması gereken dürüstlük kuralına aykırı olup davacı -------- haksız rekabetin tespiti ve menine ilişkin taleplerinin yerinde olduğu anlaşılmış, anılan gerekçelerle davanın kabulüne, davalı ------- eylemlerinin TTK 55/1-a-2 maddesi gereğince haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine ve davalı -------haksız rekabete konu eylemlerinin menine, iş bu kararın kesinleşmesine müteakip hüküm özetinin TTK 61. Maddesi gereğince masrafının davalı ------- tarafından karşılanmak üzere-------- genelinde ve tirajı 50.000'in üzerinde olan ve yurt düzeyinde dağıtımı yapılan bir gazetede yayınlanmasına karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
a)Davalı --------- eylemlerinin TTK 55/1-a-2 maddesi gereğince haksız rekabet teşkil ettiğinin TESPİTİNE ve davalı ----------- haksız rekabete konu eylemlerinin MENİNE,
c)İş bu kararın kesinleşmesine müteakip hüküm özetinin TTK 61. Maddesi gereğince masrafının davalı ------- tarafından karşılanmak üzere ------- genelinde ve tirajı 50.000'in üzerinde olan ve yurt düzeyinde dağıtımı yapılan bir gazetede YAYINLANMASINA,
2-Alınması gerekli karar harcı 269,85-TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 59,30-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvuru harcı, 8,50-TL vekalet harcı, 97,00-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 164,80-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13. maddesindeki esaslara göre belirlenen 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde --------------Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.19/12/2023