T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/295 Esas
KARAR NO:2023/819
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 18.04.2023
KARAR TARİHİ: 24.10.2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:Davacı dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi -------- hesap numarasından verilen, ------ keşide tarihli,---- keşide tarihli, ------ no’lu çeklerin kaybolduğunu, açıklanan nedenlerle; öncelikle tedbir talebinin kabulü ile tarafının ileride telafisi imkansız zararlara uğramamasının önüne geçilmesi maksadıyla; ---- keşidesi olduğu, -------- hesabından düzenlenen, --------keşide tarihli,------------ çeklerin üzerine ödeme yasağı konulmasına ve TTK'nın 759. vd. maddeleri uyarınca iptaline, kararın muhatap bankaya bildirilmesine karar verilmesini talep ettiği görüldü.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava, TTK'nın 818/s atfıyla uygulanması gereken 757-764. madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre, çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652. madde)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı da mevcuttur. Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi, senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.
Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil, çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olan derneğin son dönem başkanıdır. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davacının aktif husumet ehliyeti yoktur.
Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; iptali istenilen çek yaprağı yönünden davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE;
2-Alınması gerekli 269,85-TL harçtan başlangıçta alınan 179,90-TL harcın mahsubu ile kalan 89,95-TL nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca davacı tarafa iadesine,
Dair karar, davacı asilin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 24.11.2023