T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/266 Esas
KARAR NO:2023/968
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:06.04.2023
KARAR TARİHİ:05.12.2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının zilyedi olduğu dava konusu çekleri yetkili hamilin bankaya ibrazından ve karşılıksızdır işlemi yapılmasından sonra yetkili hamile elden ödeme yapmak sureti ile aldığını, aldığı çekleri eve getirdiğini, ------bedelli, keşidecisi ---- çek numaralı, ----- bedelli, keşidecisi ------ çek nolu çeklerin kaybolduğunu, açıklanan nedenlerle dava konusu çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ettikleri görüldü.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nın 818 atfıyla uygulanması gereken 757-764. madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre, çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652. madde)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı da mevcuttur. Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi, senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı, dava konusu çekleri bankaya ibrazdan sonra alacağın temliki hükümlerine göre almıştır. Çekin bankaya ibrazına kadar son hamil çeki kaybettiğinde son hamilin imzası bulunmaz ve çeki haksız ele geçiren ve bir önceki çek lehtarı ya da cirantasından ele geçirmiş gibi gözükeceğinden çeki tedavüle koyabilir ama ibrazdan sonra bu mümkün değildir. İbrazdan sonraki devirler alacağın temliki hükümlerine tabi olup davacıda çeki bu yolla aldığını kabul etmiştir. Artık davacının imzası olmaksızın çekin 3. Şahısların tedavüle koyması mümkün değildir. Bu haliyle hukuki yararı bulunmadığından davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 269,85-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 89,95-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca davacı tarafa iadesine,
Dair karar, davacı vekilinin yüzüne karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ---------------- Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 14.12.2023