T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/183 Esas
KARAR NO: 2023/758
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ:13/10/2014
KARAR TARİHİ:05/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;------ait muhtelif dikey şişe soğutma tesisi emtiasının nakliyat sigortasının davacı şirket tarafından temin edildiğini, söz konusu emtianın --- nakliyesinin davalı tarafından maliki bulunduğu --- plakalı araçlarla gerçekleştirildiğini, varma yerinde emtianın hasarlandığını tespit edildiğini, davacı şirket tarafından uğur soğutma ----- ödendiğini, bu miktarın TL.karşılığının dava tarihinden itibaren yabancı paralara uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu hasarın 12.12.2003 tarihinde meydana geldiğini, 24.12.2003 tarihinde davacı sigortalısı şirket nezdinde ancak davalı şirketin yetkilisinin yokluğunda ekspertiz incelemesi yapıldığının buna göre 73.000-Euro onarım bedeli belirlendiğini ancak ekspertiz raporu ekinde herhangi bir bilgi , belge veya faturanın mevcut bulunmadığını, mal bedelinin yarısı kadar hasar olduğu iddiasının fahiş ve kabul edilebilir bir bedel olmadığını, küçük bir kaza sonucunda emtiada bu kadar yüksek maddi hasarın oluşmasının mümkün olmadığını, yüklemem ve ambalaj hatası bulunabileceğini, müvekkiline ait araçların sigortalı bulunduğunu, davanın sigorta şirketine ihbarı gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, nakliyet sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan emtianın karayolu ile taşındığı sırada hasara uğradığı iddiasına dayalı rücuen tazminat talebine ilişkindir.Davacı vekili, müvekkili tarafından nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalanan muhtelif dikey şişe soğutma tesisi emtiasının------- davalı tarafça taşındığını, varma yerinde emtianın hasarlı olduğunun tespit edildiğini, hasar bedelinin müvekkilince sigorta ettirene ödendiğini, oluşan zarardan davalı taşıyıcının sorumlu bulunduğunu ileri sürerek, 73.000 Euro’nun tahsil tarihindeki TL karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Dosyanın safahatı incelendiğinde: "...Mahkememizin -----------tarihli verilen ilk gerekçeli kararı ile "07/07/2005 tarihinde davacı şirkete sigortalı emtianın taşıyıcı olan davalı şirkete İtalya’da noksansız ve sağlam durumda teslim olunarak 2 adet tır ile davalı sorumluluğunda taşındığı, hasarın emtianın taşınması sırasında yolda taşıyana ait araçlara arkadan çarpma sonucu meydana geldiği, hasarın kötü ve kusurlu ambalaj ile yükleme ve istifleme hatasında doğmadığı, meydana gelen hasardan davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle 72.000 Euro nun tahsil tarihindeki YTL karşılığının dava tarihinden itibaren yıllık %5 faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine.." şeklinde karar verilmiş, söz konusu kararın temyiz edilmesi üzerine, ---------taşınan yükte meydana gelen hasarın tümünden mi, yoksa sınırlı sorumluluk esasına göre hesap edilecek miktar üzerinden mi davalının sorumlu olacağı tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu konuda bir değerlendirme yapılmadan, ağır kusur halinde sorumlu olunacak miktar üzerinden davalının sorumlu tutulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davalı yararına bozulmasına) şeklinde karar verilmiştir. Dosyanın mahkememize gönderilmesi sonrasında bu kez mahkememizin ----------gerekçeli kararı ile "..davacı şirkete nakliyat sigorta poliçesiyle sigortalı emtianın davalı taşıma şirket tarafından kara yolu ile taşındığı sırada emtianın hasarlandığı, hasar miktarının 72.000 Euro olduğu ve emtianın hasarlanmasına neden olan kazanın meydana gelmesinde davalının %100 kusurlu olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, aşan istemin reddine...." karar verilmiş, bu kararında temyiz edilmesi üzerine,--------- tarihli ilamı ile (..bozmaya uyan mahkemece, alınan ve benimsenen ek rapora göre, yazılı gerekçe ile sınırlı sorumluluk ilkesinin uygulanmadığı, oysa, CMR Konvansiyonu'nun 29 ncu maddesinde taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun hangi hallerde uygulanmayacağı gösterilmiş olup, buna göre "taşıyıcının kendi kötü hareketinden (kastından) veya davaya bakan mahkemenin kararı ile (hukukuna göre) isteyerek kötü harekete (kasta) eş değer sayılan (bir) kusurundan" meydana gelen hasar halinde, taşıyıcının sorumluluğunu sınırlayan veya ispat yükünü karşı tarafa yükleyen hükümlerden taşıyıcı yararlanamayacağı, madde hükmünde geçen kusur ve kast kavramlarını, TTK'nun 786.maddesinde geçen ağır kusur ve hile kavramlarını en yakın olarak karşılamakta olduğunun kabulü ile taşıyıcının bu hallerde sınırlı sorumluluktan yararlanmayacağı sonucuna varılması gerektiği, ağır kusur kavramı bir özel hukuk kavramı olup, kast olmamakla birlikte kasta yakın bir kusurun varlığını ifade etmekte olduğu, trafik kurallarının ihlali halinde sürücünün "tam kusurlu" sayılması gerektiği hallerde, bu halin, "ağır kusur" sayılabilirse de, kast demek olmadığı, dairenin yerleşik uygulamasının da bu yönde olduğu, hükme esas alınan ek raporu düzenleyen bilirkişiler arasında trafik kuralları ve CMR taşıma alanında uzman bilirkişiler bulunmadığı, yeni bir heyet oluşturularak davalı vekilinin, ek rapora yukarıda açıklanan ilkelere uygun düşen itirazı üzerinde de duran denetime elverişli yeni bir rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, uzman olmayan bilirkişilerin anılan ilkelere uygun düşmeyen ek rapora itibar edilmesine dayalı yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru olmadığı, ekspertiz raporunda, çıkan parçaların, montaj esnasında kısmen kullanılabileceği, kalan parçaların plastik olarak değersiz oldukları, hurda değerinin en fazla 100 Euro olabileceği görüşünün bildirildiği, bu durumda, bilirkişi heyetine taşınan emtia ile ilgili uzmanlığı olan bir bilirkişi de dahil edilerek, tamir sonucu çıkarılan parçaların ekonomik değerinin olup olamayacağının, varsa değerinin tespit ettirilmesi sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yeterli uzmanlığı olmayan bilirkişi kurulunun, gerekçesiz olan sovtaj değerinin esas alınmasına ve bu yönden eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi de hatalı olduğu...) gerekçesiyle bozulmuştur. Dosyanın mahkememize gönderilerek yeni esas alınması ve bozma ilamında belirtilen hususlar dairesince yapılan yargılamada bu kez Mahkememizin ------- nolu gerekçeli kararı ile "....Davanın kısmen kabulü ile 72,000 Euro'nun tahsil tarihindeki TL karşılığının dava tarihinden itibaren yıllık % 5 faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine..." dair karar verilmiş, mahkememiz kararı davalı vekilince temyiz edilmiş; bu kararında temyiz edilmesi üzerine; -------- sayılı ilamı ile (....yapılan yargılama ile tespit edildiği üzere dava konusu emtianın kısmen hasara uğraması nedeniyle hasara uğrayan kısmının ağırlığının dikkate alınarak davalının sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi ve bu konudaki ispat yükünün taşıyıcının üzerinde bulunduğunun gözetilmesi ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davalının sorumlu olduğu miktarın tespitinde hasara uğrayan eşyanın tümünün ağırlığının esas alınarak hüküm tesisi doğru olmadığı, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına bozulmasına, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine...) dair karar verilmiştir.Dosyanın tekrar mahkememize gönderilmesi sonrasında yapılan yargılamada; öncelikle usulüne uygun---- bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve mahkememizin --------- tarihli kararı ile "...Davanın KISMEN KABULÜNE, 12.610,35 Euro'nun tahsil tarihindeki Türk lirası karşılığının dava tarihinden itibaren yıllık %5 faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE..." karar verildiği, davalı vekili tarafından mahkememiz kararının temyiz edilmesi üzerinde dosya ------- gönderilmiş ve yapılan temyiz incelemesi sonucunda ------- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. (2) Dava, nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan emtianın karayolu ile taşındığı sırada hasara uğradığı iddiasına dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. CMR Konvansiyonu’nun 23/7 maddesinde "Bu sözleşmede belirtilen hesap birimi, uluslararası para fonunca tarif edildiği gibi -------- Bu anlaşmanın 3. sayılı fıkrada belirtilen meblağı olayla ilgilenen mahkemenin bulunduğu Devletin ulusal parasına, karar tarihinde veya taraflar arasında mutabık kalınan tarihte cari kur değeri üzerinden tahvil edilecektir" denilmektedir. Bu itibarla mahkemece karar tarihi güncel ------kuru esas alınmak suretiyle hesaplama yapılması isabetli ise de, bulunan sınırlı sorumluluk miktarının (22.212,95 TL) yine karar tarihi kur esas alınmak suretiyle ----çevrilmesi ve bulunacak bu tutara hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile hesaplamada dava tarihindeki kurun dikkate alınması doğru olmamış, hükmün temyiz eden davalı yararına bzoulması gerekmiştir. Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davalı yararına bozulmasına..." şeklinde bozulmuştur. Bozma sonrasında mahkememizin --- esas sayılı dosyasına kaydı yapılmıştır.Mahkememizce yeniden yapılan yargılama ile bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve dava sonuçlandırılmıştır.Tüm dosya kapsamı ve uyulan son-----------sayılı bozma ilamı doğrultusunda davacı sigorta şirketi tarafından sigorta teminatı altına alınan emtianın davalı tarafça--------taşınması sırasında meydana gelen kaza sonucunda hasara uğradığı, kazanan meydana gelmesinde taşımayı gerçekleştiren araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, ancak olayın oluşunda kasıt ve kötü niyetinin dosya kapsamı itibariyle tespit edilemediği, dolayısıyla davalı taşıyıcının meydana gelen zararda sınırlı sorumlu olduğu, taşıyıcının sorumluluğunun tespitinde taşınan makinenin 28 çeşit ve 131 adet parçasının değiştirilmesinin hasarın giderilmesi için yeterli olduğu dolayısıyla makinenin kısmen hasarlandığı, ziyaa uğrayan yani eksilen kısmını brüt ağırlığın hesabında dikkate alınması gerektiği, fatura içeriği emtiaların brüt ağırlığının 340 KG olduğunun belirtildiği, bu kapsamda raporda ve ------ sayılı bozma ilamında belirtildiği üzere sınırlı sorumluluk miktarının karar tarihindeki kur üzerinden hesaplanması gerektiği, ---- tarihinde güncel kura göre yapılan hesaplamada -------olduğu, bunun TL karşılığının 102.152,07 TL olduğu, davacı tarafından dava dilekçesinde Euro yabancı para cinsinin tahsil tarihindeki TL karşılığının talep edildiğinden belirlenen bu tutarın Euro cinsinden yabancı paranın karar tarihindeki TL karşılığı olan (05/10/2023 günü satış efektif kuru 28.9719 ) üzerinden yapılan hesaplamada söz konusu tutarın Euro karşılığının ----- olduğu tespit edilmiş, anılan gerekçeler davanın kısmen kabulüne, 3.525,90 Euro'nun tahsil tarihindeki Türk lirası karşılığının dava tarihinden itibaren yıllık %5 faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
- 3.525,90 Euro'nun tahsil tarihindeki Türk lirası karşılığının dava tarihinden itibaren yıllık %5 faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davacının fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar harcı 424,14-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.735,94-TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan bakiye 1.311,80-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yatırılan 424,14-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan önceki kararda belirtilen 4.026,00-TL yargılama giderine ek olarak yapılan 325,50-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 4.351,50-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 210,18-TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 1.691,00-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 1.609,32-TL sinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, kalan tutarın davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davanın kabul edilen kısmı için davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2 maddesindeki esaslara göre belirlenen 6.209,11-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davanın reddedilen kısmı için davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13. maddesindeki esaslara göre belirlenen 19.575,02-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 15 günlük yasal süre içerisinde temyiz yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/10/2023