T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1048
KARAR NO: 2023/494
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 26/12/2022
KARAR TARİHİ: 13/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı...şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; Ortağı bulunduğu şirkete ait karar defterinin 2006 yılı sonuna doğru -----dışında başka bir şehre taşınma esnasında kaybolduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun “Belgelerin saklanması, saklama süresi” başlıklı 82. Maddesinde “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir” şeklinde bir düzenlemenin yer aldığını, tüm bu nedenlerle yasal süresi içinde zayi belgesi verilmesi için mahkemeye başvurulması zorunluluğunun hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerle, yeni defterin noterden tasdik edilebilmesi için tarafına zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava hukuki niteliği itibariyle, TTK 82/7 maddesi uyarınca açılan zayi belgesi belgesi istemine ilişkindir.Davacı, karar defterinin kaybolduğunu belirterek bu defterler hakkında zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. 6102 Sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde; " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın , su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir ziyai öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasına da emredebilir. " şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Karar defteri TTK 82. Maddesi bağlamında tutulması ve tasdik edilmesi zorunlu defterlerdendir. Belirli sürelerde saklanması da kanuni zorunluluktur. TTK 82/7. Maddesi uyarınca bu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlenmiştir. TTK'nın 82/7. Maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de; tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olmamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.Somut olayda, davacı...taraf defterlerin taşınma esnasında kaybolduğunu beyan etmiştir. Davacının 10 yıl saklamak zorunda olduğu ticari defter ve belgelerini kasa ve buna benzer sağlam yerlerde muhafaza etmesi gerektiği, karar defterinin taşınması sırasında kaybolmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacının ticari defter ve kayıtların muhafazası için gereken duyarlılığı göstermesi gerektiği, davacı...tarafça ileri sürülen hususun TTK 82/7 maddesinde sayılan mücbir haller kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmış, sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: (---BAM -----HD. ---- Esas ----- Karar sayılı ilamı)
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 179,90-TL karar harcının, davacı...tarafından yatırılan 80,70-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 99,2...-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı...tarafından tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 143,00-TL yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına,
4-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı...şirket temsilcisinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ------ Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.