T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/307 ESAS
KARAR NO: 2023/587
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 20/04/2022
KARAR TARİHİ: 11/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin maliki olduğu ----- plaka nolu araç için trafik sigorta poliçesi düzenlendiğini, 11/03/2020 tarihinde, saat 04.00 sularında,------ plaka nolu sigortalı aracın park yerinde sebebi belirsiz şekilde alev alarak yanmaya başladığını ve yanında park halinde bulunan araca da sirayet eden yangın nedeni ile her iki aracın komple yandığını, 22/05/2020 tarihli bağımsız ve uzman eksper raporuna göre park halinde bulunan-----plaka nolu aracın komple yanması sonucu, yanında park edilen diğer araçlara da sirayet edildiğini ve tesvit edildiğini, yangın raporuna ve olay yeri inceleme raporuna göre, her iki aracın yanarak tüm aksamı zayi olan ------- marka aracın parçalarının toplam bedelinin 189.356,41-TL ve işçilik bedelinin ise 13.260,00-TL olmak üzere yapı maliyetinin 202.616,41-TL olduğunu, ancak aracın güncel değerinin 18.500,00-TL, hurda değerinin ise 735,00-TL olduğu tespit edilmiş olup, ödenecek tazminat bedelinin 17.765,00-TL hesaplandığını, belirlenen tazminat bedelinin 28/05/2020 tarihinde araç sahibi ----- ödendiğini, ödenen bu bedelin meydana gelen zararın poliçe kapsamında olduğu zannı ile sehven yapıldığını, belirtilen olay kapsamında yapılan ödemenin poliçe kapsamında olmadığının sonradan anlaşıldığını, yangına sebebiyet veren ---- plaka nolu sigortalı aracın maliki ----- firması ise, ödeme zorunda kalacağı bir tazminat borcundan müvekkilin sehven yapmış olduğu ödeme sayesinde kurtulduğunu, sehven ödemenin yapıldığı şahıs olan --- plaka nolu araç sahibi -------mal varlığında ödeme yükümlülüğü bulunmayan müvekkili tarafından sehven ödeme nedeni ile sebepsiz zenginleşme meydana geldiğini, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında trafik sigorta poliçesi kaynaklı adli ilişki mevcut olduğunu, davalı tarafın ödeme emrine itirazında iddia ettiği üzere işleten sıfatının uzun süreli kira ilişkisi sebebi ile değiştirilmiş olması davalı şirkete rücu hakkını sona erdirecek mahiyette bulunmadığını, bütün bu nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, -------esas sayılı dosyadan başlatılan icra takibine konu alacağın aslı ile ferilerine ilişkin olarak davalı muteriz borçlular tarafından yapılan itirazın iptali ve takibin devamı ile, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayın müvekkili şirkete ait olan, davacı tarafından sigortalanan ----- plaka nolu aracın yanması ve bu esnada diğer davalı ----- ait aracın da hasar görmesi nedeni ile ödenen tutarın iadesi kaynaklı olduğunu, davacı tarafından 17.765,00-TL'nin diğer davalı-----ödenmiş olup bu noktada sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanan davacının iş bu davayı müvekkili şirkete yöneltmesinin kabul edilemez olduğunu, dava konusu aracın davacı sigorta şirketince sigortalandığı gibi, ------ de yine davacı şirket tarafından yapıldığını ve ----- de aracın kiralama işlemine tabi tutulacağının bizzat davacı şirkete bildirildiğini, bu nedenle husumet itirazında bulunmak zorunluluğu teşkil ettiğini, davacı şirketin yaptığı ödemenin sebepsiz zenginleşmeye yol açmadığı, yapılan ödemenin lütuf ödemesi niteliğinde olduğunu beyan ederek, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir. Dava dilekçesi ve tensip zaptı davalı ------ usulüne uygun tebliğ edilmiş ancak davalı ----- cevap dilekçesi ibraz etmemiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava, davacı sigorta şirketi tarafından---- kapsamında dava dışı ----ödenen bedelin kusurlu olduğunu iddia ettiği sigortalısından ve ödeme yapılan------ sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Davacı vekili; 11/03/2020 tarihinde, saat 04.00 sularında, davalı ---- ait olup kendileri tarafından ---- poliçesi ile sigortalanan ----- plaka nolu sigortalı aracın park halinde iken sebebi belirsiz şekilde alev alarak yanmaya başladığını, yangının yanında park halinde bulunan ve davalı ----- plakalı araca da sirayet ettiğini, her iki aracın da tamamen yandığını,------ sehven ödeme yapıldığını beyan ederek, bu ödemenin hem sigortalısından hem de sehven ödeme yapılan---- tahsili için icra takibi başlatıldığını, davalıların haksız itirazı ile takibin durduğunu beyan ederek davasının kabulünü istemiş; davalı ------ vekili; öncelikle ödeme kendilerine yapılmadığından kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, aksi halde ise ödemenin lütuf ödemesi olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiş; davalı ------ ise davaya cevap vermemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, Davacı -------- hasar dosyası ve ödeme evrakları celp edilmiş, icra dosyası celp edilmiş, bilirkişi heyet raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Davaya konu uyuşmazlığın; davalı şirketin ---- plakalı aracın maliki, davacı sigorta şirketinin de bu aracın --- kapsamında sigortacısı olduğu, ---- plakalı aracın yandığı, yanarken davalı ----- plakalı aracın da yanmasına sebep olduğu, davalı -------- bu olay nedeni ile davacı sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığı iddia edilen olayda; davanın; davalıya haksız ödeme yapıldığını iddia eden davacı sigorta şirketinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak başlattığı takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talepli dava olup; HMK 320.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlığın; olay kapsamında yapılan ödemenin ---- poliçesi kapsamında olup olmadığı, ödemenin lütuf ödemesi olarak kabul edilip edilmeyeceği, değilse davacının bu ödemeyi sebepsiz zenginleşme kapsamında talep edip edemeyeceği, bu talebi yangına sebebiyet verdiği iddia edilen aracın maliki olan davalı şirkete de yöneltip yöneltemeyeceği, yöneltebileceğinin kabulü halinde; davalı şirket bahse konu aracı uzun dönem kiralama sözleşmesi ile -------- kiraladığını beyan etmekle, işleten sıfatının yer değiştirip değiştirmeyeceği, bu kapsamda itirazın iptali ve icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.-------- dosyasının yapılan incelemesinde; takibin alacaklısının davacı, borçlularının davalılar olduğu, davacı tarafından 01/03/2021 tarihinde 17.765,00-TL asıl alacak ve 1.191,47-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.956,47-TL üzerinden takip başlatıldığı, davalı borçlular tarafından süresinde sunulan dilekçe ile borca ve ferilerine itiraz edildiği, itirazın alacaklı davacıya tebliğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı, dolasıyla 1 yıllık hak düşürücü sürenin işlemeye başlamadığı, mahkememizde açılan davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.Dosya; Makine Mühendisi ve sigorta hukuku konusunda nitelikli hesap uzmanı bilirkişilerden oluşan heyete tevdii edilmiştir.Bilirkişi heyetinin 22/12/2022 tarihli raporlarında özetle; ---Davalı ----- maliki olduğu ve park halinde bulunan ------ plaka nolu otomobilin sebebi belirsiz bir sebepten komple yandığı, yanında park halinde bulanan davalı -------- plaka nolu otomobilin de komple yandığı, Davalı ----- plaka nolu otomobilin kaza nedeniyle toplam zarar ve ziyanının 17.765,00-TL olduğu, park halinde ve motoru-mekanik aksamı soğumuş olan, davacıya sigortalı, davalıya ait ------- plaka sayılı aracın kusurundan meydana geldiği belirlenemediği / ortaya konulamadığı, davacı sigortacının, davalı sigortalısının aracının yanması sonucu zarar gören üçüncü şahsa yapılan tazminat tediyesinin ----- kapsamı dışında bir ödeme olduğu, Sigortacılık sektörde bu ödeme şekli; sigortanın teminat kapsamına girmeyen hasar/zararda sigortalı/sigorta ettiren memnuniyetine yönelik bir ------ Ödemesi niteliğinde olduğu, sigortalı aracın olay tarihinde işletenin belirlenmesi Mahkemenin hukukunda bulunduğu..." şeklinde kanaat bildirdikleri görülmüştür.Tüm dosya kapsamına göre; davacı sigorta şirketi tarafından ---- poliçesi ile sigortalı, davalı ------ plakalı otomobilin, park halinde iken belirsiz bir sebepten yanmaya başladığı, yanan aracın yanında park halinde bulanan davalı ----- de yangının sıçradığı, her iki aracın da tamamen yandığı, davacı sigorta şirketi tarafından davalı ---- plakalı araç için 28/05/2020 tarihinde 17.765,00-TL ödeme yapıldığı, davacı her ne kadar bu ödemenin davalılardan tahsili için icra takibi başlatmış ise de; ---- hükmünde "İşletilme Hali: Motorlu aracın mekanik aksamanın çalışmasını mekanik aksamı çalışmasa bile motorlu aracın kendiliğinden de olsa hareket haline geçmesi”; A.2/d mad. hükmünde "Zarar: Motorlu bir aracın işletilmesi ile oluşan bir trafik kazası sonucunda üçüncü şahısların ekonomik değeri olan mal varlığında doğrudan azalma...ilgililerin uğradıkları...maddi kayıplar"; Karayolları Trafik Kanunu m. 85/3 fık. hükmünde; “İşletilme halinde olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir” düzenlemelerine yer verildiği, ancak yangının davacının sigortalısı ------ Şirketinin kusurundan kaynaklandığına dair bir delil bulunmadığı, sigorta şirketinin poliçe kapsamına girmeyen ödemeyi zarar görene yaparak lütuf ödemesinde bulunduğu anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 269,85-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 228,95-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 40,90-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 228,95-TL harcın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 4.139,50-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalı --------lehine takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ----Şirketine verilmesine,
6-Ret olunan dava yönünden davalı------ -------lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ---- bütçesinden ödenen 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili, davalı -----vekilinin yüzüne karşı, davalı -----ve İhbar olunan vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ------ Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.11/07/2023