.....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/323 Esas
KARAR NO: 2023/106
HAKİM: .....
KATİP:.....
DAVACI-KARŞI DAVALI:.....
VEKİLİ: Av. .....
DAVALI-KARŞI DAVACI: .....
VEKİLİ: Av. .....
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/04/2021
KARAR TARİHİ: 26/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 01/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında gerçekleşen sebze /meyve ticaretine ilişkin olarak müvekkil şirket ile davalı şirket arasında tutulan açık hesap ve bu hesaba dayanak fatura alacakları doğrultusunda müvekkil şirket davalı şirketten 217.910,60-TL (faiz ve icra ferileri hariç) alacaklı olduğunu, müvekkili şirket tarafından düzenlenmiş faturalar ve davalı tarafça yapılan ödemeler, taraflara ait ticari defterlerle birlikte karşılaştırıldığı takdirde müvekkil şirketin alacağı ispat edilmiş olacağını, müvekkili firma alacağı için davalı tarafı defalarca sözlü olarak uyarmışsa da davalı taraf müvekkil firmanın alacağını ödemediği gibi herhangi bir itiraz da ileri sürmediğini, bunun üzerine de müvekkil firma Bursa 6. İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. Sayılı dosyası nezdinde borçlu davalı taraf aleyhine icra takibi başlatmış ancak karşı taraf takibe itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini, bunun üzerine tarafımızca, ticari uyuşmazlıklar için zorunlu arabuluculuk müessesine başvurulmuşsa da ekte sunulu anlaşamama tutanağından görüleceği üzere, bu talebimiz de sonuçsuz kalmış ve anlaşma sağlanamadığını, müvekkili şirket davalı şirkete göndermiş olduğu tüm mallara ilişkin faturaları davalı şirkete tebliğ etmiş, ancak davalı şirket 8 günlük itiraz süresi içerisinde düzenlenen faturlara hiç bir itirazda bulunmadığını, davalı taraf borcundan haberdar olmasına rağmen, yalnızca müvekkilin alacağını geciktirmek amacı ile işbu davaya konu itirazını kötü niyetle ve haksız bir şekilde yapmıştır. Bu doğrultuda her ne kadar fazlaya ilişkin haklarımız saklı tutulmuş olsa da işbu davaya konu icra takibindeki alacağın likit bir alacak olduğu da tartışmasız olduğundan davalı şirket aleyhine asıl alacağın %20sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı hükmedilmesi gerektiğini, bu nedenlerle davalı tarafça yapılan kötü niyetli itirazın iptali ile dava konusu icra takibinin tüm faiz ve ferileri ile devamına karar verilmesi ve alacağı geciktirme kastı olduğu sabit olan kötü niyetli davalı taraf aleyhine alacağın %20sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili ... Mevye ve Gıda Üretim Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti., yurt dışına taze meyve ihraç eden bir firma olduğunu, müvekkil Şirketin davacı ... Tarım Ürünleri A.Ş 'den, ... ve ... İnternational Company Limited firmalarına ihraç etmek üzere nar ve portakal satın almış olup, satın alınan bu ürünler Kanada, Katar ve Hong Kong'a ihraç edildiğini, 2020 - 2021 yılına ait Cari Hesap Ekstrelerinden de anlaşılacağı üzere, müvekkil şirketin, davacı - alacaklı ... Tarım Ürünleri AŞ 'nden, RBF2020000000073 numaralı 25/12/2020 tarihli 171.053,60 TL bedelli fatura ile RBF2020000000131 numaralı 14/12/2020 tarihli 116.655,00 TL bedelli 2 adet fatura ile toplamda 287.708,60 TL'lik taze nar ve portakal satın almış, bunun 70.000,00 TL'sini nakden ödediğini, geri kalan tutarın, yurt dışındaki alıcı firmaların ürünleri kabulünden sonra davacıya ödeneceği taraflar arasında kararlaştırıldığını, müvekkili firma tarafından ihraç edilmek üzere davacı ... Tarım Ürünleri A.Ş.'den alınan ürünler, davacı tarafından kutulanmış, kasalanmış ve ihracata hazır hale getirildiğini, davacı şirket tarafından hazırlanan ve dava dışı şirketlere ihraç edilen faturaya konu portakal ve narlar için, alıcı ... f ve ... İNTERNATİONAL COMPANY LİMİTED firmaları nakliye gerçekleştikten sonra eksper marifetiyle kalite ve tonaj kontrolü yaptırdıklarını, bu kontroller sonrası kasa içindeki çürük - bozuk ürünler ile ilgili olarak , dava dışı alıcı şirketler tespit sonucu çıkan çürük-bozuk ürünlerle ilgili müvekkile bildirimde bulunmuşlar, ve sonrasında müvekkile ceza-indirim faturası kestiklerini, müvekkili şirketin, davacı tarafından kesilen 2 adet fatura ile ilgili uğradığı zararı fatura bazlı olarak; davacı ... Tarım Ürünleri A.Ş tarafından 25/12/2020 tarih RBF2020000000073 nolu fatura ile müvekkil şirkete birim fiyatı 5,8 TL'den 29.200 kg karşılığı KDV dahil toplam 171.053,60 TL bedelle nar satıldığını, müvekkili firma tarafından iş bu 29.200 kg nar, dava dışı Amerikan menşeili ... ve Hong Kong menşeili ... İNTERNATİONAL COMPANY LİMİTED şirketine 3 parti olarak satıldığını, buna göre; 160090845/09-04 no'lu ilk parti gereği, net 14.020 Kg nar, ... firmasına 23/12/2020 tarih ve AEF2020000000328 nolu fatura ile 19.760,00 USD bedelle satılmış ve ürünler Montreal/Kanada'ya gönderildiğini, müvekkili şirket iş bu nar ihracatı için ...Gümrük Müşavirliği Ltd. Şti. 'ye 24/12/2020 tarih HLG2020000042186 nolu faturası karşılığı 312,70 TL ihracat işlemi bedeli ve 1.047,53 TL karantina bedeli, 121,00 TL aidat gideri, olmak üzere toplam 1.481,23 TL ödediğini, yine bu nar ihracatı için müvekkli şirket tarafından toplam 5.350 USD nakliye-lojistik(Navlun) ücreti ... Lojistik firmasının 30/12/2020 tarih FM12020000026761 numaralı faturası karşılığı ödendiğini, müvekkili şirket tarafından alıcı ... firmasına satılan ve Montreal /Kanada'ya gönderilen iş bu ürünler, varış yeri Kanada'da Teftiş Kurumu müfettişi ... nezaretinde, müfettiş ... tarafından muayene edilmiştir. Bu muayene neticesinde İnspection firmasının 21/012021 tarihli muayene raporu ile ürünlerdeki çürüme-bozulma-yumuşama-kabukta çökme ve dış dokuda patlak ve küflenme durumları ve oranları tespit edildiğini, alıcı ... şirketi tarafından, iş bu ayıplı nar ihracatı ile ilgili 19/02/2021 tarih AEF2020000000328 sayılı ve 13.760 USD bedelli Credit Note (İndirim-ceza) faturası müvekkil şirkete gönderilerek bu tutarda ödemenin eksik yapılacağı bildirildiğini, 160090845/09-05 no'lu ikinci parti gereği, net 14.020 Kg nar, ... firmasına 23/12/2020 tarih ve AEF2020000000329 nolu fatura ile 19.760,00 USD bedelle satılmış ve ürünler Montreal/Kanada'ya gönderildiğini, müvekkili şirket iş bu nar ihracatı için ...Gümrük Müşavirliği Ltd. Şti. Ye 24/12/2020 tarih HLG2020000042185 nolu faturası karşılığı 312,70 TL ihracat işlemi bedeli , 1.047,53 TL karantina bedeli, 121,00 TL aidat gideri, olmak üzere toplam 1.481,23 TL ödediğini, yine İş bu nar ihracatı için müvekkil şirket tarafından toplam 5.350 USD nakliye-lojistik(Navlun) ücreti ... Lojistik firmasının 30/12/2020 tarih FM12020000026764 numaralı faturası karşılığı ödendiğini, müvekkili şirket tarafından alıcı ... firmasına satılan ve Montreal /Kanada'ya gönderilen iş bu ürünler, varış yeri Kanada'da Teftiş Kurumu müfettişi ... nezaretinde , müfettiş ... tarafından muayene edildiğini, bu muayene neticesinde İnspection firmasının 21/01/2021 tarihli muayene raporu ile ürünlerdeki çürüme-bozulma-yumuşama-kabukta çökme ve dış dokuda patlak ve küflenme durumları ve oranları tespit edildiğini, alıcı ... şirketi tarafından, iş bu ayıplı nar ihracatı ile ilgili 19/02/2021 tarih AEF2020000000329 sayılı ve 13.760 USD bedelli Credit Note (İndirim-ceza) faturası müvekkil şirkete gönderilerek bu tutarda ödemenin eksik yapılacağı bildirildiğini, 160090845/09-06 no'lu üçüncü parti gereği, net 850 Kg nar, ... İNTERNATİONAL COMPANY LİMİTED firmasına 24/12/2020 tarih ve AEF2020000000330 nolu fatura ile 2.676 USD bedelle satılmış ve ürünler Hong Kong'a gönderildiğini, müvekkil şirket İş bu nar ihracatı için ... 'e 31/12/2020 tarih SLG2020000000319 nolu faturası karşılığı 413,56 TL hizmet bedeli, 20,00 TL ihracat belgeleri bedeli ve 7,5 TL aidat gideri, olmak üzere toplam 441,06 TL ödediğini, yine İş bu nar ihracatı için müvekkil şirket tarafından toplam 1.830 USD nakliye-lojistik(Navlun) ücreti ... Lojistik Hizmetleri A.Ş.'nin 30/12/2020 tarih ASL2020000015780 numaralı faturası karşılığı ödendiğini, alıcı ... İNTERNATİONAL COMPANY LİMİTED firması tarafından,ürünlerdeki çürüme-bozulma-yumuşama-kabukta çökme ve dış dokuda patlak ve küflenme durumları ve oranları tespit edilerek, iş bu ayıplı nar ihracatı ile ilgili 12/01/2021 tarih AEF2020000000330 sayılı ve 1.476,00 USD bedelli Credit Note (İndirim-ceza) faturası müvekkil şirkete gönderilmiş ve bu tutarda ödemenin eksik yapılacağı bildirildiğini, görüldüğü üzere müvekkil şirket tarafından davacı ... Tarım Ürünleri A.Ş'den 25/12/2020 tarih RBF2020000000073 nolu fatura ile 29.200 kg karşılığı KDV dahil toplam 171.053,60 TL bedelle satın alınan narın çok büyük bir oranı çürük-bozulmuş olduğu için , dava dışı ... İNTERNATİONAL COMPANY LİMİTED ve ... şirketi müvekkilimize toplamda 28.996,00 USD indirim-ceza faturası kestiğini, yine müvekkilimiz iş bu ürünleri göndermek için toplamda 3.403,52 TL karantina-gümrük-aidat bedeli ile 12.530 USD nakliye ücreti ödemiştir. Yani davacı tarafça satılan ürünlerin neredeyse tamamının bozuk-çürük olması nedeniyle, müvekkilimizin toplam 41.526 USD ve 3.403,52 TL zararı olduğunu, müvekkilinin işbu ürünleri toplam 42.196 USD bedelle satmış, ancak 41.526 USD ve 3.403,52-TL masraf ve ceza ödediğini, müvekkilinin uğramış olduğu zarar açıkça ortada olduğunu, davacı ... Tarım Ürünleri A.Ş tarafından 14/12/2020 tarih RBR2020000000131 nolu fatura ile müvekkil şirkete birim fiyatı 5,5 TL'den 21.000 kg karşılığı KDV dahil toplam 116.655,00 TL bedelle portakal satıldığını, işbu faturaya konu 21.000,00 kg portakal dava dışı ... firmasına 12/12/2020 tarih ve AEF2020000000326 nolu fatura ile 21.257,60 USD bedelle satılmış ve ürünler Katar'a gönderildiğini, müvekkili şirket İş bu portakal ihracatı için ...Gümrük Müşavirliği Ltd. Şti. Ye 17/12/2020 tarih HLG2020000040463 nolu faturası karşılığı ihracat işlemi bedeli-kantar ücreti olarak 415,14 TL, aidat gideri ve gümrükleme masrafı olarak 258,00 TL, kullanım bedeli- Ticaret odası- tarım il müdürlüğüne harç bedeli olarak 733,95 TL olmak üzere toplam 1.407,09 TL ödediğini, yine İş bu nar ihracatı için müvekkil şirket tarafından toplam 3.585,00 USD nakliye-lojistik(Navlun) ücreti ... Lojistik firmasının 22/12/2020 tarih FM12020000025969 numaralı faturası karşılığı ödendiğini, müvekkili şirket tarafından alıcı ... firmasına satılan ve Katar'a gönderilen iş bu ürünler, varış yeri Katar'da ... firmasından Kalite Güvence Müdürü ... ... ... tarafından muayene edilmiştir. Bu muayene neticesinde, 03/01/2021 tarihli muayene raporu ile ürünlerdeki çürüme-bozulma-yumuşama-kabukta çökme ve dış dokuda patlak ve küflenme durumları ve oranları tespit edildiğini, alıcı ... şirketi tarafından, iş bu ayıplı portakal ihracatı ile ilgili 26/01/2021 tarih AEF2020000000326 sayılı ve 5.314,4 USD bedelli Credit Note (İndirim-ceza) faturası müvekkil şirkete gönderilerek bu tutarda ödemenin eksik yapılacağı bildirildiğini, görüldüğü üzere ... şirketine ihraç edilen portakallar ile ilgili olarak müvekkil şirketin nakliye, gümrük bedeli ve kesilen indirim -ceza faturası gereği toplam zararı 8.899,40 USD ve 1.407,09 TL'dir. Müvekkilimiz tarafından iş bu portakalların dava dışı şirkete satış bedelinin, 21.257 USD olduğu dikkate alındığında , davacı tarafça satılan ürünlerin büyük oranda bozuk-çürük olması nedeniyle müvekkilimiz uğradığı ciddi zararın boyutu ortada olduğunu, bu nedenlerle davacının bozulmuş - çürümüş meyveleri kutulaması nedeni ile ürünlerde büyük zaiyatlar meydana gelmiş, dava dışı alıcı firmalar ... ve ... İnternational Company Limited firmaları , ürünleri kabul etmemiş, müvekkil şirkete yüksek miktarlarda indirim uygulanmış ( credit note ) ve müvekkil şirket, davacı yüzünden çok büyük zarara uğradığını, ayrıca, Amerika ve Hong Kong taze sebze -meyve piyasasında da büyük prejtij - güven kaybına uğramıştır. Davacı firma yüzünden , müvekkil şirketin kaybettiği müşteri ve kar kaybı milyonlarca lira olduğunu, davacı ... Tarım Ürünleri A.Ş tarafından kesilen 2 adet faturaya konu ürünlerin ihraç edildiği Amerika' da bulunan alıcı ... ve Hong Kong'da bulunan alıcı ... İnternational Company Limited firmaları tarafından müvekkil şirkete toplam 34.310,40 $ bedelli 4 adet indirim - ceza ( credit note ) faturası düzenlendiğini, yine müvekkilimiz bu ürünlerin nakliyesi için toplam 16.115 USD nakliye ücreti ve 4.810,61 TL gümrük-aidat bedeli ödemiştir.Müvekkilimizin toplam zararı 50.425,40 USD ve 4.810, 61 TL olduğunu, müvekkili şirket tarafından iş bu dava dışı şirketlerce yapılan ayıp bildirimleri ve ceza-indirim faturaları , davacı şirkete şifahen bildirilmiş, yine davacı şirket yetkilisi ve sorumlusu Hakan Arkan'a mesaj yoluyla iletilmiştir. Yine, müvekkil şirket tarafından ayıplı ürün yansıtma bedeli olarak davacı şirket adına 12/03/2021 tarihli AEY2021000000011 numaralı 221.089,12 TL bedelli fatura kesilerek 13/03/2021 tarihinde iş bu fatura ile ayıplı ürünlere ilişkin raporları da davacı şirkete mail olarak gönderildiğini, davacı ... Tarım Ürünleri A.Ş gönderdiği ürünlerin büyük çoğunluğunun çürümüş - bozuk olduğunu ve bu bozuk ürünleri le ilgili dava dışı şirketler tarafından indirim - ceza uygulandığını çok iyi bildiğini, kaldı ki, davacı yanın ayıplı ürün satması nedeniyle müvekkilimizin zararı, davacı adına kesilen faturadan da yüksek olduğunu, hal böyleyken, davacının bırakın alacağı olması, müvekkil şirketin uğradığı zarar nedeniyle müvekkilimize borcu bulunduğunu, tüm bu nedenler ile davacı tarafça haksız , hukuka ve usule aykırı olarak açılan iş bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı karşı davacı vekili karşı dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ... Mevye ve Gıda Üretim Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti. tarafından, davacı -karşı davalı ... Tarım Ürünleri A.Ş 'den, yurt dışındaki "..." ve "... İnternational Company Limited" firmalarına ihraç etmek üzere " nar" ve "portakal" satın almış olup, satın alınan bu ürünler Kanada, Katar ve Hong Kong'a ihraç edildiğini, ürünlerin varış yerinde dava dışı firmalarca, uzman ekipler tarafından yapılan muayene neticesinde düzenlenen muayene raporlarında, ürünlerin büyük kısmında çürüme-bozulma-yumuşama-kabukta çökme ve dış dokuda patlak ve küflenme durumları ve oranları tespit edildiğini, ilgili dava dışı firmalar tarafından, ürünlerdeki çürüme ve bozulma ile ilgili Credit Note (İndirim-ceza) faturası düzenlenerek, iş bu ceza tutarları müvekkil şirketin satış bedellerinden mahsup edildiğini, işbu hususlar cevap dilekçemizin 4. 5.6.7. Ve 8. Maddelerinde detaylı olarak izah edildiğini, davacı ... Tarım Ürünleri A.Ş tarafından kesilen 2 adet faturaya konu ürünlerin ihraç edildiği Amerika' da bulunan alıcı ... ve Hong Kong'da bulunan alıcı ... İnternational Company Limited firmaları tarafından müvekkil şirkete toplam 34.310,40 $ bedelli 4 adet indirim - ceza ( credit note ) faturası düzenlendiğini, yine müvekkilimiz bu ürünlerin nakliyesi için 16.115 USD nakliye ücreti ve 4.810,61 TL gümrük-aidat bedeli ödediğini, müvekkilinin toplam zararı 50.425,40 USD ve 4.810,61 TL olduğunu, müvekkili şirket tarafından iş bu dava dışı şirketlerce yapılan ayıp bildirimleri ve ceza-indirim faturaları davacı şirkete şifahen bildirilmiş, yine davacı şirket yetkilisi ve sorumlusu Hakan Arkan'a mesaj yoluyla iletildiğini, yine, müvekkil şirket tarafından ayıplı ürün yansıtma bedeli olarak davacı şirket adına 12/03/2021 tarihli AEY2021000000011 numaralı 221.089,12 TL bedelli fatura kesilerek 13/03/2021 tarihinde iş bu fatura ile ayıplı ürünlere ilişkin raporları da davacı şirkete gönderildiğini, işbu fatura bedelinin ödenmemesi üzerine, müvekkil şirket tarafından, karşı davalı aleyhine, Yalvaç İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davacı taraf iş bu icra dosya borcuna haksız olarak itiraz etmiş ve icra takibi durdurulduğunu, davacı tarafça yapılan itiraz nedeniyle icra takibinin durması üzerine, tarafımızca Arabuluculuk başvurusu yapılmış ve 2021/53734 numaralı Arabuluculuk dosyası üzerinden yapılan arabuluculuk görüşmeleri , 02/06/2021 tarihinde ANLAŞMAMA olarak sonuçlandığını, bu nedenlerle ... Tarım Ürünleri A.Ş'den satın alınan ürünlerin ihraç edildiği ... ve ... İnternational Company Limited firmaları tarafından satın alınan ürünlerdeki ayıp nedeniyle müvekkil şirketin uğradığı zarara ilişin olarak düzenlenen 221.089,12- TL zararının, tazmini için açılan Yalvaç İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı dosyasına borçlunun yaptığı haksız itirazının iptali, takibin tüm faiz ve ferileri ile birlikte devamı ve alacağın %20''si tutarında inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, karşı dava dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Bursa 6. İcra Müdürlüğünün 2021/... sayılı icra takip dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Tarafların ticari defterleri talep edilmiş, ibraz edilen ticari defteler bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mali müşavir bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: Davalının Yevmiye Defter kayıtları ve belge kontrollerinde; ilgili faturaların asılları uygun olup olmadığı karşılaştırılmış, uygunluğu tespit edildiği, davaya konu alacağı oluşturan tüm faturaların içeriğine bakıldığında; bedeli ödenmemiş açık faturalar olduğu, ödemelerin Davalı tarafın Resmi defterlerine kanuni süresi içerisinde işlendiği, Muhasebe Standartlarına ve Tek Düzen Hesap Planına uygun olarak kayıt altına alındığı tarafımdan tespit edildiği, VUK.396 Sıra nolu Genel Tebliği gereği 2019 yılı için aylık 5.000,00-TL(KDV Hariç) aşan Mal ve Hizmet satışlarına ilişkin eylül/2019 dönemi Bs formlarının yasal süresi içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığına bildirildiği mütalaa edilmiştir.
Davacı şirkete ait ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmak üzere dosya talimat yolu ile Isparta Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilerek, davacı şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak rapor tanzimi talep edilmiştir.
SMMM bilirkişinin talimat mahkemesine sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: Bursa 6.İcra Dairesi 2021/... E. Sayılı dosyada davacı şirket tarafından 28.01.2021 tarihinde 217.910,60 TL cari hesap alacağı, 500,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 218.410,60 TL alacak için takip başlatıldığı, davalı şirket şirket itirazı üzerine takibin durduğu, davacı şirket defter kayıtlarının incelenmesinde tutulması zorunlu defter tasdiklerinin mevzuata uygun yapıldığı, dava konusu işlemlere ait defter kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, takip tarihine kadar davacının davalıya muhtelif tarih ve tutarlarda toplam 287.910,60 TL satışının bulunduğu, davalının 70.000,00 TL ödemesinin olduğu, ödentiler sonrası 217.910,60 TL davacının davalıdan alacak bakiyesi kaldığı, alacak bakiyesine 500,00 TL avans faizi hesaplandığı, takip tarihi itibarıyle cari hesap alacak bakiyesi ve işlemiş faiz toplamının 218.410,60 TL olduğu mütalaa edilmiştir.
Mahkememiz yargılaması sırasında dosya Gıda Mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek, davaya konu ürünlerin ayıplı( çürük ve bozulmuş) olup olmadığının, ürünlerin davalı tarafından yurt dışına ihracat edilirken ürünlerin gönderilme koşullarının gereği gibi sağlanıp sağlanmadığının, tarafların ürünlerin bozulma ve çürümesindeki kusurlarının olup olmadığı ayrıca ürünlerdeki bozulma ve çürüme nedeniyle varsa zarar miktarının ve bedel tenzilinin belirlenerek rapor tanzimi talep edilmiştir.
Gıda mühendisi bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: Dava konusu ürünler Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/03/2022 tarihli 5 nolu yerinde inceleme yetkisi verilen kararı gereği 08/04/2022 tarihinde davalı ... Meyve ve Gıda Üretim Paz. San. Ve Tic. Ltd.Şti.'nin Ahmetbey, Mudanya Yolu, 16370 Osmangazi/Bursa sayılı adresinde yapılan yerinde incelemede dava konusu ürünlerin davalı ... Meyve ve Gıda Üretim Paz. San. Ve Tic. Ltd.Şti.'nin Ahmetbey, Mudanya Yolu, 16370 Osmangazi/Bursa sayılı adresinde olmadığı, Dava konusu ürünler davalı ... Meyve ve Gıda Üretim Paz. San. Ve Tic. Ltd.Şti. ile davacı ... Tarım Ürünleri A.Ş. arasında yazılı her hangi bir sözleşme olmadığı, Davaya konu ürünlerin ayıplı (Çürük ve Bozulmuş) olup olmadığı, ürünlerin davalı tarafından yurt dışına ihraç edilirken ürünlerin gönderilme koşullarının gereği gibi sağlanıp sağlanmadığı, dava konusu ürünler olan Nar için optimum depolama koşulları ise 5/7 *C'de 9485-90 bağıl nem ortamında 5-6 ay muhafaza edilmektedir. Portakallar depolanma niteliği ve soğuğa dayanıklılığı çeşide, yetişme yöresine ve hatta yıllara göre değişir. Fakat en emniyetli depolama sıcaklığı 6/8 *C'dir. Bağıl nem *9685-90 olması gerektiği, bu koşullarda depolama süresi 5 ay kadar olduğu, davacı tarafından kesilen 2 adet faturaya konu ürünlerin alıcı ... ve Hong Kong'da bulunan ... İnternational Company Limited firmaları tarafından toplam 34.310,40 $ bedeli 4 adet 7a (credit note) faturasının düzenlendiğini, toplam 16.115 $ nakliye ücreti ve 4.810,61 lat bedeli ödendiğini, toplam zararının 50.435,40 $ (ABD Doları) ve 4.810.61 TL olduğunu, davacı şirket yetkilisi ve sorumlusu Hakan ARIKAN'a mesaj yoluyla iletildiğini, ayıplı ürün yansıtma bedeli olarak davacı şirket adına 12/03/2021 tarihli 221.089,12 TL bedelli fatura kesilerek 13/03/2021 tarihinde iş bu fatura ile ayıplı ürünlere ilişkin raporları da davacı şirkete mail olarak gönderildiğini, davalı tarafından yapılacak ödemelerde yukarıda görülen iki farklı bedel için; İlki kabul edilirse; Davalının davacıya 217.910,60 TL borcu olduğu, İkincisi kabul edilirse; davalı şirketin davacı şirkete kestiği ve mail olarak attığını iddia ettiği 12/03/2022 tarihli fatura gereği 221.089,12 TL bedelli fatura gereği, 221.089,12 - 217.910,60 — 3.178,52 TL alacağı olduğu mütalaa edilmiştir.
O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden, davacı-karşı davalının, davalı- karşı davacıya nar ve portakal meyvelerini sattığı, davalı- karşı davacının da bu ürünleri Kanada, Katar ve Hong Kong'a ihraç ettiği, ihraç edilen ülkelerin dava dışı şirketlerince yapılan kontrollerinde ihraç edilen ürünlerin bir kısmının veya bazı ürünlerde tamamına yakınının çürük-ayıplı olması sebebiyle dava dışı şirketlerce davalı- karşı davacı hakkında indirim-ceza faturalarının kesildiği,
Davacı-karşı davalının, davalı- karşı davacıya sattığı ürünlere karşılık davalı- karşı davacının kendisine 217.910,60 TLborcu olduğu iddiası ile yapmış olduğu icra takibine davalının itirazı sebebiyle itirazın iptali için iş bu davayı açtığı,
Davalı- karşı davacının ise ,davacı-karşı davalıdan ihraç etmek için satın almış olduğu ürünlerin bozuk-çürük çıkması sebebiyle uğradığı zararlar karşısında davacı-karşı davalıya borcunun olmadığını, bu zararlar sebebiyle davacı-karşı davalının kendisine borçlu olduğu iddiası ile yapmış olduğu icra takibine davacı-karşı davalının itirazı sebebiyle itirazın iptali için karşı davayı açtığı,
Dosya arasında bulunan deliller ve bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı-karşı davalının davalı-karşı davacıya satmış olduğu ürünler için 217.910,60-TL fatura alacağının bulunduğu, bu alacağın taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, her ne kadar davalı- karşı davacı, davacı-karşı davalı tarafça kendilerine satılan ürünlerin bozuk-çürük olması sebebiyle ayıplı olduğunu ve davacı-karşı davalıya borcu olmadığı gibi uğradığı zararlar sebebiyle davacı-karşı davalıdan alacaklı olduğunu ileri sürmüş ise de, TTK Md. 23/c maddesinde;
''c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarınıkorumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır. '' hükmünün bulunduğu,
Türk Borçlar Kanunu Md.223'de ise de;''Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.'' hükmünün bulunduğu,
Davalı- karşı davacı tarafın kontrol görevlisi Adnan Bilgin isimli kişi tarafından her ne kadar her ne kadar olumsuz görüşlerin yer aldığı görsel iletilmiş ise de, davalı- karşı davacı şirket kontrol görevlisi tarafından ürünlerde yaptığı kontrol esnasında, ürünlerde her
hangi bir ayıp tespit ettiyse bunu belgelendirilip yaptığı kontrolü ve ayıplı ürün olduğuna dair belgeyi
imzalayıp şirketine ayıplı ürün ile ilgili bildirim yapması gerekirken böyle bir belgenin hazırlanmadığı ve belgenin gönderilmediği, dolayısıyla bahse konu ürünlerde ayıbın satıcıya davacı-karşı davalıya ihbar edilmemesi sebebiyle bu durumda artık davacı-karşı davalının sorumluğundan bahsedilemeyeceği anlaşıldığından davacı-karşı davalının davasının kabulüne ile Bursa 6. İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı dosyada yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, davalı-karşı davacının Yalvaç İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyada yapılan itirazın iptali davasının reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davacı-karşı davalının davasının KABULÜ ile, Bursa 6. İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı dosya yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına,
-Alacak likit olduğundan alacağın %20'si tutarı olan 43.682,12 Tl'nin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 14.919,63 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 2.637,86 TL'nin mahsubu ile bakiye 12.281,77 TL nispi karar ve ilam harcının davalı karşı davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalı-karşı davacıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 1.800,00 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 153,50 TL olmak üzere toplam 1.953,50 TL yargılama gideri ve 2.637,86 TL peşin harç olmak üzere toplam 4.591,36 TL yargılama giderinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 33.577,48 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
KARŞI DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davalı-karşı davacının açtığı davanın REDDİNE,
-Karşı davadaki miktarın %20'si tutarı olan 44.217,42 TL kötü niyet tazminatının davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 3.775,65 TL'den mahsubu ile bakiye 3.595,75 TL nispi karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı-karşı davacıya verilmesine,
3-Davalı karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı-karşı davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 33.952,48 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
5-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı-karşı davalı vekilinin ve davalı-karşı davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/01/2023
Katip .....
¸e-imzalıdır.
Hakim .....
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip .....
¸E-imzalıdır.