T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLET ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/192
KARAR NO: 2023/585
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 07/12/2010
KARAR TARİHİ: 17/07/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...’dan ve ...’dan gübre ithal ettiğini, davalının ise yerli gübre üreticisi olduğunu, müvekkilinin ithal ettiği gübreyi özel kılan şeyin “...” kaplaması olduğunu, davalının ise ürettiği gübreleri satışa sunduğu poşetlerin üzerine “Garanti edilen içerik” diye müvekkilinin ithal ettiği gübrenin özelliklerini yazarak tüketiciyi yanıltmak suretiyle haksız rekabet yürüttüğünü, esasen davalının organik gübre lisansı ile kimyasal gübre üretemeyeceğini belirterek davalının haksız rekabetinin tesbitine, önlenmesine, yanlış ve yanıltıcı beyanların düzeltilmesine, 20.000,00-TL maddi ve 10.000,00-TL manevi zararın eylem tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tazminine, kararın ilanına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ürettiği ürünün davacının ithal ettiği ürünle hiçbir alakası olmadığını, torba üzerindeki yazı ve rakamların da hiçbir benzerliği bulunmadığını, gübre üretimi yapan fabrikaların birbirlerinin tescilli ürünlerini kullanmamak suretiyle ilgili yönetmeliğe bağlı kalarak istedikleri oranlarda gübre üretimi yapabileceklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Dava, haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminatın tahsili ile diğer fer'i taleplere karar verilmesi istemine ilişkindir
... sayılı dosyasında yapılan yargılama sonunda mahkememizce davanın reddine karar verilmiş verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiş, ... sayılı bozma ilamında belirtilen; "..Bu durum karşısında, davacı vekilinin rapora itirazları da dikkate alınıp, aralarında üniversitelerin ziraat ve kimya fakültelerinde organik ve kimyasal gübre alanında uzman akademisyenlerinde bulunduğu yeni bir bilirkişi kurulu oluşturulup, '...' ibaresinin gübre pazarında ne anlama geldiği, özel bir madde olup olmadığı, herkesin kullanabileceği bir ibare bulunup bulunmadığı, davacının ithal ettiği firmaya ait patentli bir madde olup olmadığı, davalının satışa sunduğu gübre poşetlerinde ibareye yer vermesinin haksız rekabet teşkil edip etmeyeceği yönlerinde denetime uygun rapor alınması, taraf kanıtlarının değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı ve yetersiz bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması.." gerekçeler ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
.... sayılı dosyasında yapılan yargılama sonunda mahkememizce davanın reddine karar verilmiş verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiş, ... sayılı bozma ilamında belirtilen; "...Mahkemece bozma ilamına uyularak yeni bir bilirkişi heyetinden alınan raporda “...” olarak adlandırılan bir kimyasal madde bulunmadığı belirtilmiştir. Ancak, dosya kapsamında bulunan ... 13.09.2010 tarihli yazısında, davacı tarafça ithal edilen gübrenin granüllerinin üzerlerinin üretici firmaya özgü ve patentli yavaş salgılanmayı sağlayan özel maddelerle “...” kaplı olduğunun belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda “...” adlı kimyasal maddenin bulunmadığı belirtilmiş ise de davacı tarafça iddia edildiği üzere “...” adlı bir kaplama yönteminin olup olmadığı hususu aydınlatılmamıştır. Bu şekilde bir yöntem olduğu tespiti durumunda, bu yöntemin davacı tekelinde olup olmadığı, yine tarafların ürünlerden numune alınarak gerçeğe aykırı şekilde kullanım olup olmadığının hususlarının tespiti ile anılan düzenlemeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün açıklanan nedenlerle bozulmasına..." gerekçeler ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
... bozma ilamı taraflara tebliğ edilmiş, dosya mahkememizin ... yeni esasına kaydı yapılarak, ... bozma ilamına uyulmasına karar verilip yargılamaya devam olunmuştur.
Taraflar delil ve belgelerini sunmuşlar, ... ve ...’dan uyuşmazlıkla ilgili belgeler, ... incelemesinden geçerek 25/05/2015 tarihinde kesinleşen .... sayılı ilamı, ... , ...., yazılan müzekkere cevapları, gübre torbaları getirtilmiş, keşfe çıkılmış, davalının ürettiği ... gübrenin ... kaplamalı olup olmadığı, davalının ürettiği ürünlerin satışa sunulmasına ilişkin torba/poşet üzerinde basılı yazı ve rakamların davalının ürettiği ürünün gerçek özelliklerini taşıyıp taşımadığının, davacının ithal ettiği ürünlerle iltibas yaratacak ve tüketiciyi yanıltacak nitelikte olup olmadığının belirlenmesi, davalının haksız rekabeti bulunup bulunmadığının saptanması hususunda uzman bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor alınmıştır.
... Karar sayılı ilamı incelendiğinde; katılanın ... İnş.İth.İhr...Ltd.Şti, sanığın ... olduğu, 556 sayılı KHK ya muhalefet suçundan yapılan yargılama neticesince; "... yazısına göre sanığın ... firmasının ( suç konusu ... kaplamasının kullanıldığı marka ürünü olan gübreyi imal eden firma ) yetkilisi olduğu görülmüştür. 5833 sayılı kanunla değişik 556 sayılı KHK.nin 61/1-A maddesine göre "Başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz ederek mal veya hizmet üreten, satışa arz eden veya satan kişi ..... cezalandırılır." denilmektedir. Katılan vekilinin yeniden bilirkişi raporu alınması veya ek rapor alınması şeklindeki talebi dosya içeriği , ürün üzerinde yapılan inceleme ,...'de katılan adına tesçilli marka belgesi, sanığın kullandığı marka belgesi ve bilirkişi raporu arasında uyum olduğundan, bilirkişi raporu yeterli kabul edilerek bu talep haklı görülmemiştir. İddia, sanık savunması, katılan vekilinin dilekçesi ve ekli sunduğu belgeler, ... marka tesçil belgeleri, bilirkişi raporu ve dosyanın tümü birlikte değerlendirildiğinde ;Her ne kadar sanık ... hakkında suç tarihinde katılan ... İnş. İth. İhr. Turizm ve Tic. Ltd Şti nin ithal ürünü ... ibaresini firmasının ürettiği üründe kullanmak sureti ile 556 Sayılı KHK'ye aykırı hareket ettiğinden bahisle cezalandırılması istemi ile mahkememize iş bu kamu davası açılmış ise de bilirkişi raporuna göre sanığın imal ettiği üründe müştekinin tesçilli marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz oluşturmadığı ifade edildiğinden SANIK YÖNÜNDEN ATILI SUÇUN UNSURLARI OLUŞMAMASI NEDENİYLE BERAATİNE karar vermek gerekmiştir. Şeklinde karar verildiği kararın temyiz edildiği ... incelemesinden geçerek 25/05/2015 tarihinde kesinleştiği anlaşıldı,
... öğretim üyelerinden seçilen Kimya Mühendisi Prof. Dr. ..., Ziraat Mühendisi Prof. Dr. ... ve ... Uzmanı ...'den oluşan bilirkişi kurulundan alınan 26/06/2020 tarihli kök ve 26/05/2022 tarihli ek bilirkişi raporlarında özetle; "...Taraflara ait ambalajlarda torbalarda kullarılan “..." kelimesinin kulları şekli ile “gübre" emtiasnda ürün ile özdeşleşen, jenerik bir isim olarak, ambalajlarda özel bir madde şeklinde içerikte yer aldığı, dava dışı şirket olan “..." tarafından verilen özel bir ad olduğu, belirtilen “ Azot maddesinin kontrollü salınımı ” yolu ile elde edile işlenmiş gübrelerin elde edilmesinin bu sektörde faaliyet gösteren bütün firmalar tarafından temin edilebilen bir yöntem olduğu, ancak, yukarıda “vii-” başlık altında yaptığımız açıklamalar muvacehesinde; “..." ad ile “gübre” emtiasının jenerik ad haline gelerek, kullarıldığı ürün ile özdeşleşmiş, ürün adı haline gelmiş marka-ibare olduğu bununla birlikte, davacı karşı tarafın adına tescilli “..." marka ve/veya "..." ibareli markaların kullanımına ilişkin bir lisans sözleşmesi dava dosyaanda bulunmadığından; “Azot maddesinin kontrollü (yavaş yarayışlı ) salınımını sağlamak üzere geliştirilmiş bu yöntemin" yani, “..."in “..." adı ile de özdeşleşebileceği, bu haliyle de, davaarın tekeline verilemeyeceği; ancak; davalı şirketin ürünlerinin üzerinde ... ibaresi bulundurduğu halde, bu ürünlerin "..." olmağı tespit edilmiş ise, yarıltıcı ve aldatıcı bilgi ihtiva ettiği için haksız rekabet yaptığının düşünülebileceği, davalı şirketin faaliyetinin, kullandığı ambalajlarda-torbalarda içerik kısmında yer alan “Garanti Edilen İçeriği "... %30" şeklinde kullanmaarın TTK'nun 55 ve devam maddelerine göre haksız rekabet teşkil etmeyeceği..." bildirilmiş.
Taraf itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş , bilirkişi heyetince düzenlenen Ek raporda; "...Dava dosyası tekmil mündericaatı üzerinde yukarıda arz olunduğu şekliyle yaptığımız inceleme ve değerlendirme sonucunda ve belirtilen gerekçelere binaen; Raporun "IV-İnceleme ve Değerlendirme" Başlığı altında "i-" ve "ii-" no.lu başlıklar altında gerekçeleri ile ortaya koyduğumuz üzere "..." ne yeniden yazı yazılarak patentli ürün olduğu söylenen buluş ile ilgili olarak daha ayrıntılı bilgi istenilmesine;
...'nin “ Tarafların ürünlerden numune alınarak gerçeğe aykırı şekilde kullanım olup olmadığının hususlarının tespiti ile anılan düzenlemeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi ” şeklindeki bozma ilamının yerine getirilmesi için en azından taraflara ait iş yerinde, “gübreler”in incelenmesi, ezcümle, yerinde- inceleme yapılması gerektiği, bu meyanda, analiz raporlarının hazırlanmasının da zaman alabileceği hususu gözetilerek; takdirin Mahkeme'ye ait olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı..." bildirilmiş,
Bilirkişi ek raporunda belirtilen eksikliklerin giderilmesi için ..." yeniden yazı yazılarak patentli ürün olduğu söylenen buluş ile ilgili olarak daha ayrıntılı bilgi istenilmiş, patentli ürünün ne olduğu, kim tarafından yapıldığı, tescil numarası ve bunlarla birlikte patenti oluşturan istem, özet ve tarifnamelerin sorulmuş yazılan müzekkereye 23/08/2022 tarihinde cevap verilmişi gelen müzekkere cevabı dosyamız içerisine alınmış,
Bilirkişi ek raporunda ve ...'nin bozma kararında belirtilen eksikliğin giderilmesi için ("Tarafların ürünlerden numune alınarak gerçeğe aykırı şekilde kullanım olup olmadığının hususlarının tespiti ile anılan düzenlemeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi”) Tarafların ürünlerinden numuneleri dosyaya sunmaları veya numune alınacak yerlerin bildirilmeleri istenmiş, davacı taraf vekili; 10/07/2022 tarihli beyan dilekçesinde "müvekkilinin artık ... menşeli (...) kimyasal gübreyi ithal etmediğini, bildirmiş.
Davalı taraf vekili ise; 07/07/2022 tarihli dilekçesi ile kendi ürünlerine ait numune gübreleri sunmuş ise de davacı taraf 25/11/2022 tarihli beyan dilekçesinde de davalının sunmuş olduğu gübre numunesini kabul etmediklerini davalının ürünlerinin bulunduğu yerde bilirkişi vasıtasıyla keşfe çıkılarak inceleme sonucu ürünlerden numune alınarak ... Labratuvarlarına gönderilmesi talep edilmiş, 27/02/2023 tarihli celse ve 25/04/2023 tarihli ara karar ile davalı şirketin üretim merkezinin olduğu yerde bilirkişi Kimya Mühendisi Prof. Dr. ... eşliğinde keşfe çıkılmasına karar verilmiş, keşif mahallinde davalı şirket yetkilisinin beyanına göre, davaya konu gübreyi bundan 8 sene önce üretimini durdurduğunu üretmediği beyan etmiş ve davaya konu gübre de bulunmadığından numune alınamamış ve keşif bu suretle sonlandırılmıştır.
Taraflara ait “gübreler”in incelenmesi ve analiz raporlarının alınmasına imkanı kalmamıştır.
... bozma ilamları, kesinleşen .. kararı, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflara ait ambalajlarda torbalarda kullarılan “..." kelimesinin kullanma şekli ile “gübre" emtiasnda ürün ile özdeşleşen, jenerik bir isim olarak, ambalajlarda özel bir madde şeklinde içerikte yer aldığı, dava dışı şirket olan “..." tarafından verilen özel bir ad olduğu, belirtilen “ Azot maddesinin kontrollü salınımı ” yolu ile elde edile işlenmiş gübrelerin elde edilmesinin bu sektörde faaliyet gösteren bütün firmalar tarafından temin edilebilen bir yöntem olduğu, “..." adı ile “gübre” emtiasının jenerik ad haline gelerek, kullarıldığı ürün ile özdeşleşmiş, ürün adı haline gelmiş marka-ibare olduğu bununla birlikte, davacı karşı tarafın adına tescilli “..." marka ve/veya "..." ibareli markaların kullanımına ilişkin bir lisans sözleşmesi dava dosyasında bulunmadığından; “Azot maddesinin kontrollü (yavaş yarayışlı ) salınımını sağlamak üzere geliştirilmiş bu yöntemin" yani, “..."in “..." adı ile de özdeşleşebileceği, bu haliyle de, davacı tekeline verilemeyeceği, davalı şirketin ürünlerinin üzerinde ... ibaresi bulundurduğu halde, bu ürünlerin "..." olmadığının da tespit edilemediği bu nedenle yarıltıcı ve aldatıcı bilgi ihtiva ettiğinin davacı tarafça kanıtlanmadığı, davalı şirketin faaliyetinin, kullandığı ambalajlarda-torbalarda içerik kısmında yer alan “Garanti Edilen İçeriği "... %30" şeklinde kullanmaların TTK'nun 55 ve devam maddelerine göre haksız rekabet teşkil etmeyeceği sonucuna varılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 269,80 TL harçtan peşin alınan 445,50 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 175,70 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talip halinde yatırana iadesine,
3-Davalı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince maddi tazminat yönünden hesap ve takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davalı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince manevi tazminat yönünden hesap ve takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı taraf yapmış olduğu yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ...'a başvurmak suretiyle temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17.07.2023
Katip ...
¸[e-imzalıdır]
Hakim ...
¸[e-imzalıdır]