T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/879 ESAS
KARAR NO:2024/718
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22.12.2021
KARAR TARİHİ: 10.09.2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında -----akdedildiği, takibe konu olan 4 adet faturanın mevcut olduğu bunlardan --------- faturanın reaktif tüketimine ilişkin olduğu, sözleşmenin 8.3.maddesi ile de alıcının işbu reaktif bedellerinden sorumlu olduğunun kararlaştırıldığı, diğer üç faturanın ise cezai şart bedeli olduğu, davalı şirket ile imzalanan sözleşmenin 9.1.maddesinde; “... İşbu sözleşme 4.2'nci maddesinde belirtilen elektrik satışı başlama tarihinden itibaren on iki ay süreli geçerlidir. Taraflardan herhangi birisi sözleşme hitam tarihinden altmış gün öncesi kadar sözleşmenin feshedileceğine dair yazı bulunmadığı sürece, işbu sözleşme aynı şartlarla birer yıl sürelerle kendiliğinden uzatılmış olur." hükmünün bulunduğu, davalıya elektrik satışı üç adet sayaç aboneliği için ----- tarihinde başladığı, dolayısıyla sözleşme tarihinin --- iken davalı şirket tarafından ---- tarihinde tedarikçi değişikliği yapmak suretiyle sözleşmeyi usulüne aykırı feshettiği, tedarikçi değişikliği yapıldığını gösterir---- Mahkemece gerekli görülmesi halinde----------- ilgili kayıtların celbinin talep edilebileceğini, davalının usulüne uygun bildirim olmaksızın ve fesih bildirim sürelerine uymaksızın tedarikçi değişikliği yaparak sözleşmeyi sona erdirmesi nedeniyle sözleşmenin ilgili hükümleri uyarınca davalıya cezai şart faturalarının tanzim edildiği, tarafların tacir olduğu, davacı şirketin mevcut sözleşme gereği işbu sözleşmeye aykırılık nedeniyle cezai şart talep etme hakkının bulunduğu, davalı şahsın siz sözleşmede aykırılık nedeniyle cezai şart talep etme hakkının bulunduğundan davada ve icra takibinde borçlu olarak yer aldığını, tüm bu nedenler ve Mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle; davalı şirketin ve davalı şahsın yaptığı haksız itirazın iptalini ve takibin devamını, borçlu şirketin ve davalı şahsın %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin ------------------- ile kayıtlı olduğunu, davalının elektrik enerjisi dağıtımı ile ilgili çalıştığı firmalardan ---- grubu kapsamında bulunan --------- yapmış olduğu enerji temini kapsamında kendisine gelen faturayı ödediğini fakat ilgili firma faturanın geç ödenmesini bahane ederek sözleşmeyi tek taraflı feshettiğini, bu olaya müteakip yine aynı firmanın sözleşmeyi davalı firma feshetmiş gibi sözleşmeye cayma bedel faturasını davalı şirkete gönderdiğini, davalı ile yapılan abonelik sözleşmesi sırasında aboneliği yapan şirket çalışanı ---------- tarafından herhangi bir cayma durumunda davalı firma aleyhine bir cayma bedelinin yansıtılmayacağı ve davalı firmadan bir teminat bedeli talep edilmeyeceğinin sözlü olarak taahhüt edildiğini ayrıca davalı firma için düzenlenen cayma bedeli, faturası yasal süresi içerisinde ---- yevmiye no.lu ihtarnamesi ile iade edildiğini, davalı ile ------ arasında sözleşme yapılmasına mütcakip eksik bazı evrakların olduğunu talep ederek ilgili şirket çalışanı-----, davalının bilgisi haberi ve onayı olmadan kendilerine evrak imzalattırdığını ve davalıya ait diğer üç hazır beton tesisi ile ilgili yiye ---- şirketler grubu kapsamında bulunan davalı ile davacı ---- sözleşmesi yaptığını, davacı şirketin ------------ üç adet cayma bedeli faturası gönderdiğini, yine aynı şekilde yasal süresi içinde---------- yevmiye no.lu ihtarnamesi ile iade edildiğini, tüm bu nedenlerle; davacının dava konusu haksız ve mesnetsiz icra takibine ilişkin itirazlarının kabulü ile birlikte takibin iptalini, yine davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, davacının tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava hukuki niteliği itibariyle;------ dosyasına davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.Davacı vekili özetle; davalıların, taraflar arasındaki sözleşmeye rağmen, reaktif kullanım bedelli bir adet ve cezai şart bedelli üç adet faturayı ödemediğini, bu bedellerin tahsili için icra takibine geçildiğini, davalının takibe itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptali ile lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesini dava ve talep etmiş; davalılar vekili ise özetle; kullanım bedellerini ödemelerine rağmen kendileri aleyhine usulsüz cezai şart uygulandığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanmış, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır. Dava konusu uyuşmazlığın; davacı şirketin takip tarihi itibariyle anılan sözleşme kapsamında takibe konu reaktif bedeli ile cezai şart faturaları yönünden davalılardan kısmen yahut tamamen bir alacağının bulunup bulunmadığı, davalıların itirazlarının kısmen yahut tamamen iptali gerekip gerekmediği, icra inkar ve işlemiş faiz talebi yönünden yasal koşulların oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.İtirazın iptali istemine konu,------- esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; başlatılan takibin alacaklısının davacı, borçlularının davalılar olduğu; takibin 4 adet faturaya istinaden toplam 71.017,93-TL alacağın tahsiline yönelik genel haciz yoluyla yapılan icra takibi olduğu, davanın süresinde ve 71.017,93-TL üzerinden açıldığı anlaşılmıştır.Davalı şirketin defter ve belgelerinin bulunduğu yer mahkemesine bilirkişi incelemesi için talimat yazılmıştır.Talimat bilirkişisinin 30/10/2022 tarihli raporunda özetle; "...Davalının yasal defterleri üzerinde gerçekleştirilen inceleme neticesinde davacı yan ile davalı arasındaki ticari ilişkinin 04.06.2021 tarihinde başladığı, yasal defterler üzerinde incelemenin gerçekleştirildiği 31.10.2022 tarihi itibariyle davacı yanın davalı yandan 1.976,20 TL alacaklı olduğu..." şeklinde görüş bildirdiği görülmüştür.Davalı defter ve belgelerinin incelenmesi akabinde, dosya davacı defter ve belgelerinin incelenmesi ve elektrik mühendisinin teknik incelemesi için iki kişilik bilirkişi heyetine verilmiştir.Bilirkişi heyetinin 13/02/2024 tarihli kök raporlarında özetle; "... davacı şirketin 202 yılına ilişkin Envanter defterlerinin noter onayları ile GİB onaylı Yevmiye ve Defter-i Kebir e-defter beratlarının T.T.K’ nu ve V.U.K’ nu hükümlerine göre süresinde ve usulüne uygun tutulduğu, davacı şirketin kendi defter kayıtlarının birbirini doğruladığı görülmüştür. Davalının ----------- bulunduğu, bu sebeple ----- Mahkemesinin görevlendirdiği Bilirkişi-----tarihli raporunda özetle; “…Davalı -------- e defter kullanıcısı mükellef olduğu, GIB onaylı e-defter beratları ile fiziki ortamda tutulan Envanter defterlerinin noter onaylarının usulüne uygun yapıldığı, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 04.06.2021 tarihinde başladığı, davalının incelenen kendi defterlerinde davacı açık hesabından 1.976,20 TL tutarında davacı şirkete borçlu gözüktüğü…” şeklinde belirtildiği görülmüştür. Taraflar arasında 20.03.2021 tarihinde akdedilen “Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi” kapsamında ticari ilişkinin kurulduğu, davacının incelenen kendi defterlerinde 21.09.2021 takip tarihi itibariyle davalının açık hesabında 70.384,21 TL tutarında alacaklı gözüktüğü, davalı şirketin ise talimat mahkemesince incelenen bilirkişi raporunda davacı şirkete 1.976,20 TL tutarında borçlu gözüktüğü, tarafların defter kayıtları arasındaki uyumsuzluğun takip dayanağı yapılan ve raporun 4.c. bölümünde incelenen “Ceza-i Şart Bedeli” açıklamalı faturalardan kaynaklandığı tespit edilmiştir. Yapılan teknik inceleme ve değerlendirmeler sonucunda; Taraflar arasındaki teknik uyuşmazlığın; davalının kendi bilgisi ve onayı olmaksızın düzenlendiğini belirttiği sözleşmenin geçerli olup olmadığı ile, sözleşmenin geçerli olarak kabul edilmesi halinde davalının cayma bedeli faturalarından sorumlu olup olmadığının tespit edilmesi noktalarında toplandığı; sözleşmenin doğru ve geçerli olarak kabul edilmesi halinde, takdiri sayın Mahkemede olmak üzere, davalının sözleşmenin nasıl feshedileceğine dair sözleşmede açıkça tanımlanan usuller dışında tedarikçi değişikliğine giderek feshetmesinin sözleşmenin ilgili maddesi gereği cezai koşul doğuran bir eylem olarak değerlendirilmesi gerektiği; cezai koşul faturalarının, sözleşmede tanımlandığı şekilde, dönem faturalarının toplamı olarak doğru şekilde tahakkuk ettirildiği, dayanak olan dönem faturalarının da sözleşmede tanımlanan yönteme göre hesaplanmış aktif enerji bedeli birim fiyatı ile tahakkuk ettirilmiş doğru ve geçerli faturalar olduğu; dava konusu faturalardan ------no.lu tesisat için düzenlenen reaktif enerji bedeli faturasının yalnızca bu tesisat için uygun değerlerde kompanzasyon yapılmadığını gösterdiği ve bu bedelin davalı-alıcıya tahakkuk ettirilmesinin sözleşmeye uygun olduğu yönünde görüş ve kanaate varılmıştır. Davalı ------- Kefaleti Yönünden; Taraflar arasında akdedilen ---tarihli sözleşmenin 13.sayfasının kefaletname bölümünde; -----sözleşmeden doğan borçlarının ---- ödenmemesi halinde tüm borçları ayrıca bir mahkeme kararına gerek kalmaksızın müteselsil kefil sıfatı ile sorumluluğu ile---- tarihinde kefil olduğumu beyan ederek bu kapsamda toplam 112.000,00 TL’yi ödemeyi taahhüt etmiştir…” şeklinde kararlaştırıldığı, Davalı ------- sözleşmeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladığı kararlaştırılmıştır. Kefilin imzasına havi kefalet beyanı incelendiğinde, davalının sözleşme ve eklerinden kaynaklı doğmuş ve doğacak borçlar için toplamda 112.000,00 TL’ye kadar müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladığı görülmüştür. Kefalet, sözleşmesi incelendiği ise; bahse konu sözleşmenin kefil tarafından el yazısı ürünü olmadığı, matbu, bilgisayar çıktısı sözleşme olduğu, davalı kefilin takibe konu borçtan sorumlu olup olamayacağı yönündeki hukuki ve nihai değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu değerlendirilmiştir..." şeklinde görüş bildirdikleri görülmüştür. Davacı vekili; %.5 oranındaki faiz oranın fahiş olduğu yönündeki tespitleri, tarafların birlikte akdettikleri sözleşmede faiz oranını birlikte kararlaştırılmış olmaları sebebiyle kabul etmediklerini beyan etmiş; davalılar vekili ise; davacı firma ile sözleşme akdedildiğinin gelen faturalarla birlikte öğrenildiğini, aboneliği yapan davacı şirket çalışanı ----- cayma durumunda cezai şart faturası tahakkuk ettirilmeyeceğine dair sözlü taahhüt verdiğini beyan ederek kök rapora itiraz etmişlerdir.Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır.Bilirkişi heyetinin 07/07/2024 tarihli ek raporlarında özetle; "... dosyada bir fotokopisi sunulan sözleşmenin ---- numaralı sayfası ile ----- numaralı ve ekinde bulunan kaşe ve imzanın davalı firmaya ait olduğu anlaşılmakla, davalının söz konusu sözleşmenin yanıltma ile imzalandığı yönündeki beyanları teknik incelemenin kapsamı dışında olmak üzere, sözleşmenin teknik açıdan geçerli bir sözleşme olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafından sunulan 20.03.2021 imza tarihli sözleşmede; sözleşmenin süresinin 12 ay olduğu ve taraflardan birinin bitim tarihinden 60 takvim günü öncesinde yazılı olarak bildirimde bulunmadığı sürece otomatik olarak uzayacağının hüküm altına alındığı görülmektedir. Dava konusu faturalardan 3 tanesinin sözleşmenin davalı-alıcı tarafından tedarikçi değişikliğine gidilmesi sebebiyle fesih edilmesinden kaynaklı olarak, yine sözleşmede belirlenen usulle tahakkuk ettirilmiş cezai şart faturaları olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, sözleşmede feshin nasıl olacağı açıkça belirlenmiş olmakla, davalı tarafın sözleşmeyi bitim tarihinden önce üstelik yazılı bildirim yapmaksızın feshetmesinin sözleşmenin ilgili hükümlerine aykırılık teşkil ettiği kesin olarak anlaşılmaktadır. Bu durumda, kefalet konusundaki hukuki değerlendirmeler sayın Mahkemenin takdirinde olmak üzere, teknik açıdan doğru ve geçerli olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılan sözleşmenin nasıl feshedileceğine dair sözleşmede açıkça tanımlanan usuller dışında tedarikçi değişikliğine giderek feshetmesinin sözleşmenin ilgili maddesi gereği cezai koşul doğuran bir eylem olarak değerlendirilmesi gerektiği yönünde görüş ve kanaate varılmış olur.Taraflar arasındaki sözleşmenin 7.1 maddesinde gecikme durumunda aylık %.5 oranında faiz uygulanmasının da kararlaştırıldığı görülmektedir. Sözleşmenin ilgili maddelerinde sözleşmenin davalının kusuru ile feshedilmesi halinde davacı tarafın son iki dönem fatura bedelinin toplamı tutarında cezai koşul faturası tahakkuk ettirilebileceğinin hüküm altına alındığı görülmektedir. Davacı tarafından sunulan fatura belgelerine göre, 3 ayrı sayacın her biri için ayrı ayrı ikişer dönem faturası tahakkuk ettirildiği ve cezai koşul fatura hesabında da bu faturaların ayrı ayrı toplamlarının alındığı görülmektedir..." şeklinde görüş bildirdikleri görülmüştür.Tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı şirket arasında ----- tarihinde ---- düzenlendiği, diğer davalı ----- kefalet tarihi, ad soyad, miktar ve müşterek-müteselsil ibarelerini elle yazarak 112.000,00 TL’ye kadar kefaletinin bulunduğu; davacının, davalıyla aralarında imzalanan elektrik enerjisi satış sözleşmesinin sona erme tarihi 01/05/2022 olduğu halde, davalının 01/07/2021 tarihinde tedarikçi değişikliğine giderek sözleşmeyi feshettiğini, bu sebeple sözleşmenin ilgili maddesi gereğince toplam 3 sayaç için 3 cezai koşul faturası ile reaktif kullanım bedeli faturası tahakkuk ettirildiğini iddia ettiği, tarafların incelenen defter kayıtlarında da taraflar arasındaki uyumsuzluğun takibe konu faturalardan kaynaklandığının tespit edildiği, bu halde uyuşmazlığın, davalının haksız şekilde ve sözleşmedeki şartlara uymadan sözleşmeyi feshedip etmediği ile buna karşılık 4 adet faturanın usulüne uygun tahakkuk ettirilip ettirilmediği noktasında toplandığı; 20.03.2021 imza tarihli sözleşmede; sözleşmenin süresinin 12 ay olduğu ve taraflardan birinin bitim tarihinden 60 takvim günü öncesinde yazılı olarak bildirimde bulunmadığı sürece otomatik olarak uzayacağının hüküm altına alındığı, sözleşmede davalı şirketin kaşe ve imzasının bulunduğu, dava dilekçesine de eklenen ------ anlaşıldığı üzere davalının sözleşme süresi bitmeden tedarikçi değiştirdiği, bu kapsamda davalıya tahakkuk ettirilen cezai şart konulu takibe konu faturaların usulüne uygun düzenlendiği, davalılardan ------- kefaletinin TBK'daki şekil şartlarını taşıyıp geçerli olduğu, bu kapsamda alacağın tahsili için yapılan icra takibine yönelik davalı itirazının haksız olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilmiş; likit olan alacağa yapılan itiraz nedeniyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE,
-Davalıların ------ esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, takibin 70.384,20-TL asıl alacak+taleple bağlı kalınarak 633,70-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 71.017,93-TL üzerinden devamına,
2-Asıl alacak miktarı olan 70.384,20-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 4.851,23-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 1.212,81-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 3.638,42-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.212,81-TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 9.557,60-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı -----------tarafından vekalet harcı, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 298,80-TL yargılama giderinin davalı ------ üzerinde bırakılmasına,
7-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ---------- bütçesinden ödenen 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
9-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ---------------Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.10.09.2024