T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/169 ESAS
KARAR NO: 2023/306
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 08/03/2023
KARAR TARİHİ: 22/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ---- faaliyet gösterdiğini, ------- bulaştığını, bilgisayara bulaşan virüsün harddiske zarar verdığıini ve bilgisayardaki tüm verileri sildiğini, bilgisayarda bulunan -------aylarına ait ticari e- defterlerin yedeklerinin de virüs sebebiyle zarar gördüğünü ve müvekkilinin e defterin yedeklerini kurtaramadığını, tüm bu nedenlerle yasal süresi içinde zayi belgesi verilmesi için mahkemeye başvurulması zorunluluğunun hasıl olduğunu, ----- yılının------------aylarına ait ticari e- defterlerin yedeklerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava, Türk Ticaret Kanunu 82. Maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesi talebine ilişkin olup, basit yargılama usulüne tabidir.
Davacı vekili, müvekkili şirketin bilgisayarına ----- tarihinde virüs bulaştığını, virüs nedeniyle bilgisayarda müvekkili şirkete ait --------aylarına ait e-defterlerin ve yedeklerinin kaybolduğunu iddia ederek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.Türk Ticaret Kanunu'nun 64/3. Maddesinin son cümlesi "Fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları -------müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir." şeklindedir.Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. " hükmü düzenlenmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan---------Tebliğle; elektronik ortamda tutulan defterlerin, ------ güvenliğini sağlamak ve virüs, siber saldırısı vb. diğer teknolojik ataklara karşı tedbir almak amacıyla ikincil kopyalarının gizliliği ve güvenliği sağlanmış şekilde -------- ya da Başkanlıktan izin alabilen güvenli saklamacı kuruluşlar bünyesinde de saklanması zorunluluğu getirilmiştir.Öte yandan, aynı tebliğin ------ halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren -----kuruluşlardan veya ------ ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemeye başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini isteyebilecekleri; Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun--- yazılı olarak bildirilmesi ve ------tarafından istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığı---- sistemine yeniden yüklenmesi için--- tarafından yazılı izin verileceği düzenlenmiştir.Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. Maddesine uygun şekilde düzenleme yapılan anılan tebliğde e-defter veya beratlarına ait kayıtların bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya ----- ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren 15 gün içinde yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini istemesi gerektiği belirtilmiştir. Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. Maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi için başvuru süresi hak düşürücü süre olup bu süre içinde başvuru yapılması zorunludur. Somut olayda da, davacı hak düşürücü süresi içerisinde mahkemeye başvuru yapmıştır.Türk Ticaret Kanunu'nun 82. madde düzenlenmesi, anılan Tebliğ hükümleri ile birlikte değerlendirildiğinde e-defter veya beratlarına ait kayıtların bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi hallerini de kapsadığını kabul etmek gerekir. Ancak davacının TTK 18/2 maddesi gereğince basiretli tacir olarak ticari defter ve kayıtların saklanması için gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği halde buna riayet etmediği, davacı tarafından ileri sürülen hususların mücbir sebep ve TTK 87/2 kapsamında zayi sebebi olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığına kanaat getirilmiş, sübut bulmayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 179,90-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin harçtan mahsubu ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde-----Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.22/03/2023