T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/715 Esas
KARAR NO:2024/390
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 09.10.2023
KARAR TARİHİ: 30.04.2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında mülkiyeti davalıya ait-------- bulunan gayrimenkulün kiralanması için müzakere başlatıldığı, davalının, müvekkilinin kiralama niyetini görmek için iki aylık kiraya mahsuben ödeme yapılmasını talep ettiğini, müvekkilinin de iradesini göstermek için daha kira sözleşmesi dahi yapılmadan ---- tarihinde “2 Aylık Kira Ödemesi” açıklaması ile -- tarihinde 420.000,00 TL’yi davalıya ödediğini, müvekkilinin ödeme yaptıktan sonra davalı şirket yetkilisi ---- tarihinde taslak kira sözleşmesini ---- görüşmeleri neticesinde müvekkil şirket yetkilisi ------ mail adresine gönderdiğini, imzalamasını talep ettiği, müvekkili şirket yetkililerinin, davalı tarafından gönderilen kira sözleşmesinde mutabık kalınmayan birçok ağır şart ve hüküm bulunması nedeniyle bu sözleşmenin bazı hükümlerinin değiştirilmesini talep ettiğini, davalının, müvekkilinin sözleşme şartlarına ilişkin görüşlerini dikkate almadığını, kanunun emredici hükümlerine, TMK 2 ve 3.maddelerde yer alan dürüstlük ve iyi niyet karinelerine aykırı hükümleri dahi değiştirmediğini, açıkça ve aleni olarak dikte ettiği şartların kabul edilmesini şart koştuğunu, müvekkilinin, davalının daha kira sözleşmesi yapılmadan gösterdiği bu ticari ahlaka ve ticari teamüle aykırı davranışlarının ileride kira sözleşmesi yapıldıktan sonra daha büyük sorunlar oluşturabileceğini öngörerek mecuru kiralamaktan vazgeçtiğini, müvekkil şirket yetkilisi ---- mail adresinden davalı şirket yetkilisi ----- mail adresine ----- tarihinde saat 11:21’de gönderdiği mailde hangi nedenle mecuru kiralamaktan vazgeçtiklerini, kira akdinin esaslı unsuru mahiyetindeki birçok hususun kararında etkili olduğunu ortaya koyduğunu, davalının, müvekkilinin sözleşmeyi kurmama iradesini yok sayarak, --- tarihinde gönderdiği maili yokmuş farz ederek --- tarihinde ödenmiş olan kiraya ----ekleyerek ---- tutarlı faturayı düzenlediğini, davalı personeli tarafından ----- tarihinde gönderilen elektronik posta ile----- olarak kalan --- ödenmesini istediğini, davalı personeli tarafından ---- tarihinde elektronik posta ile ayrıca 2 aylık ----- aidat talep edildiğini, tüm bunlara müvekkili tarafından -----tarihinde elektronik posta ile itiraz edildiğini, müvekkilinin, ------ Yevmiye Numaralı İhtarnamesini ile ödemiş olduğu -----iadesini talep ettiğini, 11.04.2023 tarihinde tebliğ aldığı ihtarnameye rağmen davalı haksız ve mesnetsiz aldığı parayı iade etmediğini, davalının ihtarnameye rağmen sebepsiz olarak tahsil ettiği parayı iade etmemesi üzerine ------- sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, borçlu-davalının itirazı üzerine icra takibi durdurduğunu, dilekçede açıklanan tüm nedenlerle; davanın kabulüne, ------ sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, davalı likit ve muayyen olan borca ilişkin icra takibine itiraz ederek süreci uzattığından dolayı haksız ve kötü niyetli davalı aleyhine 2004 sayılı icra iflas kanunu’nun 67/2 maddesi gereği asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri, avukatlık ücreti ve avukatlık ücreti KDV’sinin davalıya tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkilim arasındaki ihtilaf, kira sözleşmesinden kaynaklı olduğunu, Sulh Hukuk Mahkemelerinin görev alanında olduğunu, müvekkil şirket ile davalı arasında müvekkiline ait taşınmazın kiralanması için 1 aya yakın süre ile görüşmeler yapıldığı, kiralama konusunda anlaşma sağlandıktan sonra, davalı tarafından 2 aylık kira bedeli açıklaması ile dava konusu meblağın müvekkili hesabına yatırıldığını dava dilekçesinde iddia edildiği gibi, yatırılan paranın kapora olmadığını, kira sözleşmesi kurulduğunu, akabinde kira bedeli adı altında yatırıldığı, taraflardan her ikisinin de tacir olduğunu, kiralama konusunda anlaşma sağlanmadan kira bedeli adı altında para yatırılması, basiretli tüccar tanımına uymadığını, hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kiralama sonrası davacıya e fatura kesildiğini, süresi içerisinde faturaya itiraz edilmediğini, müvekkilinin davacıdan KDV ve aidat alacağından dolayı 136.354,00 TL alacaklı olduğunu, davacı şirket muhasebe yetkilisinin müvekkilinden hesap mutabakatı istediğini, gönderilen hesaba nisan mayıs haziran ayları için herhangi bir itirazda bulunulmadığı, bu konuda---------- sayılı dosyaları ile icra takibi yapıldığını, sözleşmenin kurulmasıyla tarafların, kanundan veya sözleşmeden doğan borçlarını yerine getirmekle yükümlü hale geldiklerini, sözleşmeye bağlılık ------- ilkesi uyarınca taraflar birbirlerine karşı yüklendikleri edimleri yerine getirmeli ve yapmış oldukları bu sözleşmeye sadık kalmaları gerektiğini, müvekkilinin bu kiralama ilişkisi nedeni ile zarara uğramadığı iddiasının da gerçek dışı olduğunu, müvekkili ile davacının bir aya yakın kiralama konusunda görüşmeler yapmış olduğunu, bu süreçte kiralamak isteyen diğer adaylara olumsuz yanıt verildiğini, taleplere dönüş sağlanmadığını, davacının kira sözleşmesini feshinden sonra taşınmazının aylarca boş kaldığını, kiracının kiralananı sözleşme süresi bitmeden, yahut fesih bildirim sürelerine uymadan geri vermesi halinde, kira sözleşmesinden kaynaklanan borçları, ve yan yükümlülükleri ödeme borcu, kiralananın benzer şartlarla kiralanabileceği makul bir süre boyunca devam ettiğini, müvekkilinin TBK 325'e göre makul kiralama süresi kira bedelini talep hakkı da mevcut olduğu, buna ilişkin haklarının saklı olduğunu, açıklanan nedenlerle; fazlaya dair dava haklarının saklı kalması kaydıyla; dava konusu kira ilişkisinden kaynaklanmakta olduğu, Sulh Hukuk Mahkemelerinin görev alanına girmekle mahkemenin görevsizliğine, karar verilmesi, davanın esasına girilmesi halinde ise davacının ödemiş olduğu bedelin, kira bedeline ilişkin olduğu, haksız olarak kira ilişkisini sonlandırması ve ödemiş olduğu kira bedelini geri talep hakkı olmaması nedeni ile iş bu haksız talepli davanın davanın reddine karar verilmesi ve davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline, karar verilmesini vekaleten talep ettikleri görüldü.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, davacı tarafından başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.İtirazın iptali davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre; ilamsız takip yapılmış olması, borçlunun bu takibe itiraz etmesi, itirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır. Nitekim aynı hususlara---- sayılı kararında da değinilmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ----- üzerinden celp edilerek dosya içerisine alınıp incelenmiş ve dava sonuçlandırılmıştır.İtirazın iptali istemine konu, -------- takip dosyasının incelenmesinde; 28.08.2023 tarihinde başlatılan takibin alacaklısının mahkememiz dosyası davacısı, borçlunun davalı olduğu; takibin 420.000,00-TL asıl alacak, 838,58-TL ihtarname masrafı, 18.523,15-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 439.361,73-TL toplam alacağın tahsiline yönelik yapılan icra takibi olduğu; ödeme emrinin borçluya 08.09.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 11.09.2023 tarihli borca ve fer'ilerine yönelik itiraz dilekçeleri sundukları, dilekçenin davacı tarafa tebliğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı, davanın 09.10.2023 tarihinde 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde 420.000,00-TL alacak üzerinden açıldığı anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında davalıya ait dükkanın davacı tarafça kiralanması hususunda görüşmeler olduğu ve iki aylık kira bedeli olan 420.000,00-TL'yi davalıya ödediği konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın taraflar arasında kira ilişkisi kurulup kurulmadığı, kurulmamış ise davacı tarafından davalıya ödenen 420.000,00-TL'nin niteliği ile sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davacıya iadesinin gerekip gerekmediği iş bu paranın iadesi için davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ------- dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği icra inkar tazminatı ve kötü niyet tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Taraflar arasında yazılı bir kira sözleşmesi bulunmamaktadır. Davalı taraf kira ilişkisinin kurulduğunu iddia ettiğinden ispat yükü üzerindedir. Ancak davacıya anahtar teslimi yaptığını iddia etse de buna dair bir delil sunamamıştır. Bu haliyle kira ilişkisinin kurulduğunu ispat edememiştir. Yine sözleşme görüşmelerinin yapıldığı ve paranın davalıya gönderildiği her iki tarafında kabulündedir. Davalı taraf sözleşmenin kurulamamış olmasında davacının kusuru bulunduğunu da ispat edemediğinden aldığı parayı sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davacıya iade ile mükelleftir. Bu nedenle anapara yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı taraf davadan önce ihtarname çekerek davalıyı temerrüte düşürdüğünden işlemiş faize de hak kazanmış ancak ihtarname masrafına ilişkin fatura sunmadığından dava kısmen kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.İcra inkar tazminatı yönünden; İİK’nın 67 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmünce; icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması gerekir. Burada borçlunun kötü niyetli itiraz etmiş bulunması yasal koşullardan değildir. İnkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz edip duran ve işin itirazla çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı öngörülmüş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı, alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit ve belirlenmek için bütün unsurlarının bilinmesi mümkün nitelikle olması yeterlidir. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda değil ise, alacağın likit ve muayyen olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemez.
Eldeki davada alacak likit olduğundan davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacak olan 420.000,00-TL'nin %20'si üzerinden hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kısmen kabulü ile;
1-Davalının --------- Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden iptali ile takibin 420.000,00-TL asıl alacak ve 18.523,15-TL işlemiş faiz üzerinden takip talebinde belirtilen şartlarla aynen devamına, ihtarname masrafına ilişkin itirazın iptali talebinin reddine,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacak olan 420.000,00-TL'nin %20'si üzerinden hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli karar harcı 29.955,52-TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 4.975,74-TL harç ve 330,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 5.305,74-TL harcın mahsubu ile bakiye 24.649,78-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 4.975,74-TL harç ve 330,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 5.305,74-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvuru harcı, 125,5-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 395,35-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 394,60-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 3.114,05-TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, kalan 5,95-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Davanın kabul edilen kısmı için davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2 maddesindeki esaslara göre belirlenen 67.393,24-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davanın reddedilen kısmı için davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2 maddesindeki esaslara göre belirlenen 838,58-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde-----------Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.29/05/2024