T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/917
KARAR NO: 2024/80
DAVA: Alacak (Ayıptan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31.12.2021
KARAR TARİHİ: 06.02.2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ayıptan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ------. tarafından müvekkiline üretim hatalı jeneratör sattığını, davalının yetkili servisleri ise sürekli hatalı işlemler yaparak ayıplı hizmet verdiğini, 10.602,49-EUR bedelle satın alınan jeneratörün üretim olduğunun tespiti için------. Asliye Hukuk Mahkemesinin-----değişik İş dosyası ile bilirkişi incelemesi yaptırıldığını, tespitte imalattan kaynaklı kontrol paneli ile jeneratör arasında mevcut kablo soketlerde geçici temas sorunları olduğunun net olarak tespit edildiğini, müvekkilinin yat için satın aldığı -----marka ------ tipi jeneratör Ağustos 2018 itibariyle takıldığını, teknenin ilk günden itibaren yetkili servis tarafından bakım ve onarımının yapıldığını, ilk günden beri yağ arızası yaptığını, ancak servisler sürekli parça değişimine ve onarıma rağmen arızanın giderilemediğini, teknenin henüz denize indirilmesinin bir ay olmasına rağmen yağ basın arızası verdiğini ve servis tarafından akü değiştirilerek onarım yapıldığını, ancak iki saat sonra aynı arızayı yaptığını, garantiden tamir edildiğini, teknedeki bu arızanın sürekli devam ettiğini, tekne seyrederken beyin arızası verdiğini, servis tarafından ikinci el beyin takıldığını, jeneratörün ayıplı olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, bütün bu nedenlerle, ayıplı olduğu ispatlanan jeneratörün onarım için gerekli olan tüm orijinal yedek parçalarının güncel kur üzerinden hesaplanacak KDV dahil bedelleri malzeme, gider ve KDV dahil işçilik bedellerinin işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, bunların mümkün olmaması halinde Jeneratörün satın alma tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte hesaplanacak güncel kur değeri üzerinden bedelinin iadesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
ISLAH DİLEKÇESİ: Davacı vekili 25.09.2023 tarihli dilekçesi ile; bilirkişi raporu doğrultusunda, dava dilekçesinde 10.000,00-TL olarak belirttiği dava değerini 36.200,21-TL artırarak toplam 46.200,21-TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek ticari işlerde uygulanacak temerrüt faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı ------. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava konusu jeneratör ile ilgili olarak -----hasar ödemesi aldığını, davacının dilekçesinde bahsi geçen------. Asliye Hukuk mahkemesinin -----Değişik İş dosyasından yaptırılan tespitin usül ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi tespit raporunun hatalı, isabetsiz, eksik ve çelişkili olduğunu, ----- satılan jeneratör ile ilgili olarak 19.08.2018 tarihinde yağ basıncı hatası şikayetinde bulunduğunu, firmalarının yetkili servisi yata gittiğinde jeneratörün çalışır durumda olduğunu ve bir hatanın olmadığının görüldüğünü, yetkili servis tarafından bahsi geçen arıza ile ilgisi olmayan ve kaptanında farkında bile olmadığı, risk oluşturabilecek jeneratör montajından kaynaklı akü devresi ile ilgili düzenleme yapılması önerildiğini, kısacası servis tarafından yapılan kontroller esnasında yağ ile ilgili bir arızanın tespit edilemediğini, kaptanın yeniden şikayeti üzerine 27.09.2018 tarihinde garantiden yağ basınç şarterinin değiştirildiğini, şikayetler üzerine üst düzey mühendisler ile tekrar yata gidildiğinde jeneratörün çalıştığının görüldüğünü, üç saat çalıştıktan sonra arıza konumuna geçtiğini ve mühensiler bütün soket yapısını inceleyip bağlantı ucunda temassızlık olduğunun tespit edildiği ve temassızlık ortadan kaldırılarak sorunun çözüldüğünü, teknik olarak hafızadan kayıt silmek mümkün olmadığını, söz konusu jeneratör müvekkili şirket mühendislerinin arızayı giderdiği 03.10.2018 tarihinden 05.06.2020 tarihine kadar tam olarak 20 ay hiç problemsiz çalıştığını, yatın kaptanı 05.06.2020 tarihinde jeneratördeki arıza nedeniyle yetkili servisi aradığını, yapılan incelemede kontrol panelinin arızalı olduğunu tespit edildiğini, davacının kötü niyetli olduğunu, jeneratörün yağ değişimin uygun yapılmadığını ve yağ filtresi olarak orijinal olmayan Man filtresi takıldığını, bütün bu nedenlerle, davacıya karşı yasal talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davacının haksız ve mesnetsiz davasının, iddia ve taleplerinin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.Davalı -----. vekili cevap dilekçesinde özetle; cevaplarının yaklaşık davalı -----. firması ile aynı olduğu, dava konusu olayda müvekkili şirketin hehangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, terminaldeki temassızlığın montaj hatasından kaynaklandığını, müvekkili şirketin ise montajı yapmadığını, bütün bu nedenlerle, davacıya karşı yasal talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davacının haksız ve mesnetsiz davasının, iddia ve taleplerinin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.Davalı ------vekili cevap dilekçesinde özetle; 05.06.2020 tarihinde jeneratördeki arıza nedeniyle yata gidildiğinde kontrol panelinin arızalı olduğunun tespit edildiğini ve paneli değiştirerek yatı çalıştırdıklarını, tekrar 15.08.2020 tarihinde arıza nedeniyle servis talep edildiğini, kontrolde arızanın büyük olduğunu motorun sökülmesi gerektiğini, tekneye gidildiğinde marş motorunun yanık olduğunun görüldüğünü, motorun bellirli çalışma saatine ulaşıldığında yapılması gereken periyodik bakımlarının yetkili servislerde yaptırılmadığını, müştereken ve müteselsilen zarardan sorumlu olunduğu iddiasını kabul etmediklerini, bütün bu nedenlerle, davacıya talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, açılan davanın davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava; ticari satıma konu jeneratörün üretimden kaynaklı ayıplı olduğu iddiasıyla onarım bedelinin aksi halde jeneratör bedelinin tahsili talebiyle açılan alacak davasıdır.Davacı vekili; davaya konu jeneratörün satıcı ------ tarafından müvekkiline satıldığını, jeneratörün teknede kullanılmaya başlandıktan itibaren sürekli yağ arızası verdiğini, davalı olan yetkili servisler -----Tarafından servi hizmeti verilmesine rağmen arızanın giderilemediğini beyan ederek, onarım bedelinin, mümkün olmaması halinde jeneratör bedelinin tahsilini dava ve talep etmiş; davalı-----vekili; davacının ojinal yağ kullanmadığı için arıza meydana geldiğini, davalı ----- vekili; jeneratördeki sorunun montaj hatasından kaynaklandığını, montajı ise kendilerinin yapmadığını, davalı ------ vekili ise; motorun belirli çalışma saatine ulaşıldığında yapılması gereken periyodik bakımlarının yetkili servislerde yaptırılmadığını beyan etmiş; ayrıca davalılar vekilleri ayrı ayrı, davacının jeneratör için dava dışı ----- Sigorta'dan hasar ödemesi aldığını,-----Sigortanın kendilerine rücu ettiğini beyan ederek davanın reddini talep etmişlerdir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, bilirkişi heyet raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın; satım ilişkisine konu jeneratörde davacının iddiası doğrultusunda üretimden kaynaklı bir ayıp olup olmadığı, var ise ayıbın giderilmesi için onarım bedelinin ne kadar olduğu, davalı şirketlerin bu bedelden kısmen yahut tamamen bir sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, aksi halde davacının bedeli iadesine konu sözleşmeden dönme talebinde yasal koşulların oluşup oluşmadığı, davalıların savunması doğrultusunda dava dışı sigorta şirket tarafından davacı şirkete davaya konu ayıp ve neticesinde hasar dolasıyla bir ödeme yapılıp yapılmadığı, iş bu davada davalıların kısmen yahut tamamen bir sorumluluklarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.-----İcra Dairesi'nin ----- esas sayılı dosyası, -----.ATM'nin ------esas sayılı dosyası,------Asliye Hukuk Mahkemesinin-----Değişik İş sayılı dosyası dosyamız içerisine alınmış,------müzekkere yazılarak, ------numaralı poliçe ile bu poliçe kapsamında açılan hasar dosyası ve varsa ödemelere ilişkin tüm belgelerin eksiksiz olarak mahkememize gönderilmesi istenmiştir.------ gelen cevaba göre; davaya da konu olan 24/08/2020 tarihinde yatta meydana gelen hasar ile ilgili yapılan ekpertiz raporunda; yatı sigorta ettiren dava dışı ------sigorta şirketinden jeneratörün değişim bedelinin de ödenmesini talep ettiği, eksperin incelenmesinde jeneratörün yenisi ile değiştirilmesi bedelinin de hasar hesabında dikkate alınması gerektiğini bildirdiği, sigorta şirketinin jeneratörün değişim bedelini de ekleyerek hesapladığı bedelden muafiyet tenzili yaparak; 48.121,77-TL'yi sigortalı -----ödediği, ------ 48.121,77-TL'ye kadar ibra ettiği ve bu bedel kadar temlik ettiği anlaşılmıştır.
-----ATM'nin ------ATM'nin ----- ESD ile birleştirildiği, davanın; ----- Tarafından -----İcra Müdürlüğü'nün-----esas sayılı dosyasına istinaden, borçlular -----karşı açılan itirazın iptali davası olduğu; itirazın iptaline esas icra dosyasındaki alacak iddiasının; ------ dava dışı sigortalı ------yapılan 48.121,77-TL'lik ödemeye dayandığı anlaşılmıştır.-----Sigorta'nın sigortalısı olarak evraklarda------ adı geçtiği, davacının ise şirket olup ------ yetkili görünmediği, jeneratör faturasının da sunulduğu beyan edilmiş ise de fiziken dosyada bulunmadığı, ---- da evrak eki olarak görünmediği anlaşılmakla, öncelikle faturayı sunmak ve bu konuda açıklama yapmak üzere davacı vekiline iki haftalık kesin süre verilmiş, jeneratörün faturasının davacı adına düzenlendiği ancak davacı vekilinin hasar ödemesi yapılan -----ile aralarındaki hukuki durumu açıklamadığı anlaşılmıştır.İcra dosyası evrakları,----- ATM ve-----ATM evrakları ve-----Sigorta'dan gelen evraklar birlikte değerlendirildiğinde; esasen ön inceleme aşamasında tespit edilen uyuşmazlığın, 48.121,77-TL'nin üzerinde kalan bir zarar olup olmadığına dair incelenmesi gerektiği anlaşılmakla; dosyanın makine mühendisi ve sigorta hukuku konusunda nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir.
Bilirkişilerin 28/08/2023 tarihli raporlarında özetle; "...Jeneratör içim bakım ve yedek parça bedeli KDV dahil 944,00-TL ve -----firmasının 07.10.2020 KDV dahil,----- Jeneratör yenileme ve montajının 7.681,00-EUR kadri maruf olduğu, davacı tarafça satın alınan jeneratörün ----ait----- isimli yata
takıldığı, hasardan sonra yatın sigortacısı bulunan -----. tarafından sigorta ettiren-----jeneratör yenileme bedelinin ödenmiş olduğu, işbu davadaki talebin mükerrer olarak görüldüğü..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.Davacı vekilinin sunduğu faturaya göre; davaya konu jeneratörün kendisi ile birlikte toplam 4 kalem malzeme ile 10/07/2018'de 10.602,49-EURO'ya alındığı,----- Sigorta tarafından dava konusu jeneratör için yat sahibine 09/02/2021 tarihinde 48.121,77-TL ödendiği, ----- tarafından aldırılan ekspertiz raporunun 8.sayfasında; jeneratörün yenileme bedelinin 79.095,28-TL, onarım bedelinin 66.721,77 olarak belirtildiği, bu bedellerin de bir alt paragrafta montaj dahil yenileme bedelinin 7.681,00 EUR+KDV; motorun değişimi ile onarım bedelinin 3.500,00 EUR+KDV olarak belirtildiği; sigortalıya ödenen bedelin, onarım bedeli olarak tespit edilen 66.721,77-TL'den poliçe gereği 18.500,00-TL muafiyet tenzili yapılarak ödendiği, bu nedenle uyuşmazlığın davacının 48.121,77-TL'nin üzerinde bir zararı bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı anlaşılmakla; davacı vekilinin itirazları doğrultusunda ek rapor tanzimi için dosyanın aynı heyete tevdiine karar verilmiştir.Bilirkişilerin 16/11/2023 tarihli ek raporlarında özetle; "...Nihai bakiye zarar tutarının 30.339,92 TL olarak tespit edildiği, dava dışı sigorta şirketi tarafından KDV hariç olarak sigorta ettiren----muafiyet ve sovtaj tenzili sonrasında jenaratör yenileme bedeli olarak 48.121,77 TL ödeme yapıldığı, hasar gören jenaratörün bulunduğu ----- isimli teknenin -----ait olduğu, sigorta poliçesinde sigortalı olarak yer aldığı, davacı ile sigortalı-sigorta ettiren tekne sahibi arasında bağlantı kurulamadığı, tespit
dosyasında tespit isteyenin ------ olduğu ve yaptığı tespit masraflarınn ise iş bu davada davacı şirket tarafından talep edilmiş olduğu..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür. Dava şartı, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi ve esasa ilişkin bir hüküm verebilmesi için gerekli şart olarak tanımlanmaktadır. Hukuki yarar da açıkça 6100 sayılı Kanun'un 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde genel dava şartları arasında sayılmıştır. Hukuki yarar, dava ikamesiyle mahkemeye yöneltilen talebin esası hakkında incelemede bulunulabilmesi ve esasa ilişkin karar verilebilmesi için varlığı aranan olumlu bir dava şartı olarak kabul edilmektedir. Dava hakkı, Anayasa'nın 36 ncı maddesi gereğince herkese tanınmış anayasal temel bir haktır. Bununla birlikte dava hakkına sahip olmak, davada hukuki yararın varlığını göstermez. Zira bir dava şartı olarak hukuki yararın varlığını kabul etmek için davacının, mevcut hukuki durumunu değiştirecek ve iyileştirecek bir hükme ihtiyaç duyması gerekir. Davacının bu ihtiyacı kişisel, güncel ve hukuki nitelikte olmalıdır. Hukuki yararı dava şartı olarak düzenleyen 6100 sayılı Kanun'un 114 üncü maddesinin gerekçesinde de bu husus açıkça vurgulanmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu jeneratörün 10/07/2018 tarihli faturasının davalı----- tarafından davacı adına düzenlendiği, beyanlardan anlaşıldığı üzere 2018 Ağustos'ta-----isimli tekneye monte edildiği, ----- isimli teknenin------- tarafından düzenlenmiş ------- göre, teknenin işleteni ve donatanının dava dışı ------olduğu, tenkeyi dava dışı ------Sigorta'ya sigorta ettiren kişinin ise dava dışı ----- olduğu, ------ Sigorta'nın------ 09/02/2021 tarihinde 48.121,77-TL ödemede bulunduğu, sigorta şirketi tarafından karşılanmayan KDV tutarı ile tenzil edilen muafiyet tutarının da bir zarar kalemi olup, bilirkişilerce raporda 30.339,92-TL olarak hesaplandığı, ancak bu bedelin ancak zarar gören jeneratörün bağlandığı tekne sahibi tarafından talep edilebileceği, davacının faturaya konu jeneratörü, dava dışı ----- veya sigortalı ----- ile arasındaki hangi hukuki ilişkiye dayalı olarak------ isimli tekneye bağlattığına dair bir açıklamada bulunmadığı gibi bakiye zararı tekne sahibine veya sigortalıya bizzat kendisinin ödediğine dair bir ödeme belgesi de sunmadığı, bu itibarla eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla; hukuki yarar dava şartı yokluğundan açılan davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir:
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının HUKUKİ YARAR YOKLUĞUNDAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 427,60-TL karar harcının HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 170,78-TL peşin harç ve 618,21-TL ıslah harcının alınması gereken 427,60-TL karar harcından mahsubu ile artan 361,39-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL harcın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 8.265,00-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar ------ve -------tarafından vekalet harcı olarak sarf edilen 23,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak müştereken ve müteselsilen davalılar -----ve ------ verilmesine,
7-Davalı------ tarafından vekalet harcı olarak sarf edilen 23,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı -------verilmesine,
8-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalılar lehine takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak müştereken ve müteselsilen davalılara verilmesine,
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.160,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
10-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde------- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.6.02.2024