T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/696 Esas
KARAR NO:2024/227 Karar
DAVA:İtirazın İptali (Yargılamanın Yenilenmesi)
DAVA TARİHİ: 27/06/2012
YARGILAMANIN İADESİ
TALEP TARİHİ:25/09/2023
KARAR TARİHİ:06/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Yargılamanın Yenilenmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili yargılamanın yenilenmesi talepli dilekçesinde özetle; Yargılamanın iadesine konu edilen somut uyuşmazlığa ilişkin olarak yerel mahkemece davanın reddine yönelik olarak verilen karar, --------sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, 6100 sayılı HMK’nın 374. madde 1. fıkra hükmünde yargılamanın iadesinin kesin olarak verilen veya kesinleşmiş olan hükümlere karşı istenebileceği düzenlendiği, ilgili hüküm doğrultusunda ------ yapılan temyiz incelemesi sonucunda yerel mahkeme kararı onanarak kesinleştiği, ancak yerel Mahkemece verilen ve kesinleşen karar; Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 375/1-ğ maddesi hükmü gereğince “Karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olması” sebebiyle davacı müvekkil şirketin yargılamanın iadesi talebinde bulunması zorunluluğu hasıl olduğu, izah edildiği üzere, müvekkili şirkete davalı ---- sistem kullanım anlaşması temelinde iletim sistem kullanım bedelini dava dışı ---adına yansıttığı, buna göre ------- “iletim ve dağıtım tarifelerinde yer alan fiyatların yansıtılmasında söz konusu tarifelerde yer alan fiyat yapısının korunması esastır.” denildiği, bu durumda, iletim tarife metodolojisine göre belirlenen bedelin davalı tarafından aynen yansıtılması gerektiği, yani iletim sistem kullanım bedeli ---- değerde ise, yansıtmaya esas değerin de---- olması gerekeceği, ancak davalı ---- onayına tabi olan iletim sistem kullanım bedelinde bir artış olmamasına rağmen, mevzuata ve kurul kararlarına aykırı olarak dağıtım sistemi içerisinde ------ olarak yansıttığı birim iletim sistem kullanım bedelini artırdığı, buna bağlı olarak müvekkil şirketten, ---- sayılı dosyası ile görülen davada talep edilen ----- dışında, metodolojiye aykırı olarak ------ fazla iletim bedeli tahakkuk ve tahsili yaptığı, buna ilişkin liste, fatura ve ödeme dekontları iptal davasına konu icra dosyasında bulunduğu, nitekim yerel Mahkemece davalı dağıtım şirketince mevzuata aykırı olarak fazladan iletim sistem kullanım bedeli tahakkuk edildiği tespit edilmiş olup, ------ bozma ilamında yer alan gerekçe dava konusu ile ilgili olmayan ------ iptal kararına bağlı olarak açılan davalarla ilgili gerekçe içermekte ve davacı aleyhine bir zenginleşme olmadığı anlaşılmakla davacının bu bedelin tüketiciye ödendiğine ilişkin bir iddiası da olmadığından davanın reddine dair karar karar olduğu, ancak yargılamanın iadesi talep edilen dosyada ---- aynı konuya ilişkin olarak vermiş olduğu aynı yöndeki -----direnme kararı verilmiş olması sebebiyle dosya ---- gündemine taşınmış olup,------ kararının yerinde olduğuna karar verildiği, mahkemenizde görülen ve kesinleşen dava ile aynı konuda verilen ve kesinleşen kararlar çerçevesinde yeniden yargılama yapılması gerektiği, ------dönemi hariç) davalının müvekkili şirketten mevzuata aykırı olarak fazladan tahsil etmiş olduğu iletim olduğu iletim sistem kullanım bedellerini talep etme hakkının bulunduğu açık olmasına rağmen, davanın reddine karar verilmiş olması yargılamanın iadesini gerektirdiği, yargılamanın iadesi talebine ilişkin duruşmalı olarak karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı--------- yargılamanın yenilenmesi dilekçesine karşı sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Sayın Mahkemeniz huzurunda yukarıdaki esas sayılı dosya kapsamında, davacı tarafından ----- tarihli dilekçesi ile ------- sayılı kararı ile ilgili HMK m.375/f.1 - (ğ) bendi uyarınca yargılamanın yenilenmesi ve yeniden yargılama yapılması talep edilmişse de, davacının söz konusu talebi HMK m.375 hükmünde sınırlı sayıda olmak üzere düzenlenmiş olan yargılamanın yenilenmesi sebeplerini ihtiva etmediğinden ve yargılamanın yenilenmesi talebi ve bu talep ile birlikte ileri sürdüğü esasa ilişkin iddia ve taleplerinin tamamı haksız ve mesnetsiz olduğundan reddini talep etme zorunluluğu doğduğu, davacı tarafından, taraflar arasındaki ihtilafın ----- dönemine ilişkin iletim sistem kullanım bedellerinde bir artış olmamasına rağmen, mevzuata aykırı olarak taraflarından fazladan alınan sistem kullanım bedelinin tahsili iddiaları ile ikame edilen dava kapsamında, ------- sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı yapılan temyiz kanun yolu başvurusu neticesinde ---- karar ilamı ile Yerel Mahkeme kararı hakkında bozma kararı verildiği, ----- tarafından bozma kararına uyularak asıl ve birleşen davanın reddine karar verildiği ve --------- sayılı kararı ile onandığını, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin tüm kanun yollarının tüketildiği ve karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalmış olması sebebiyle yargılamanın iadesi talebinde bulunulduğu, davacının yargılamanın yenilenmesi talepli dilekçesi içeriğinde belirtmiş olduğu ve ekinde Mahkemeye ibraz ettiği ---------- sayılı kararının, tarafları ve konusu, işbu yargılamanın yenilenmesine konu edilen dava ile farklı olup, karara esas alınan hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kaldırılmasına yol açacak ve yargılamanın yenilenmesine dayanak yapılacak mahiyette olmadığı, kaldı ki, hukukta benzer uyuşmazlık konularında dâhi Mahkemelerce farklı hükümler verilebilmekte olup, bilindiği üzere, ------ Kararları dışındaki Mahkeme kararları hakim için bağlayıcı değildir; aynı mahkemenin belli bir konuda daha önce verdiği karar ile tekrar aynı konuda bir dava açıldığında dâhi tekrar aynı yönde hüküm vermek gibi bir zorunluluğu bulunmadığı, kesin hükümle sonuçlanmış bir uyuşmazlığın, davacının talep ettiği yönde neticelenmemiş olması nedeniyle yeniden "yargılamanın yenilenmesi" hukuki sebebi altında yargılama konusu edilmesi, hukuki güvenilirlik ilkesi ile de bağdaşmadığı, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının yargılamanın iadesi talebini kanunda öngörülen süreler içerisinde yerine getirmemiş olması nedeniyle de, talebinin reddi gerektiği, nitekim yargılamanın iadesi süresine ilişkin HMK m.377 hükmünde, davacının işbu talebine sebep olarak ileri sürdüğü yargılamanın iadesi sebebinde süre, karara esas alınan ilamın bozularak kesin hüküm şeklinde tamamen ortadan kalmasından haberdar olunduğu tarihten itibaren üç ay olarak öngörüldüğü, yargılamanın yenilenmesine konu edilen dava dosyasında, ------- onama ilamı tarihi, bu ilamın taraflara tebliğ tarihi ve dosyanın kesinleşme tarihi gözetildiğinde, dava dosyasının kesinleşmesinin öğrenilmesinin üzerinden 3 aydan çok daha uzun bir zaman geçtiğinden bahisle davacının yargılamanın iadesi talebi HMK m.375 hükmünde sınırlı sayıda olmak üzere düzenlenmiş olan yargılamanın yenilenmesi sebeplerini ihtiva etmediğinden ve yargılamanın yenilenmesi talebi haksız ve hukuka aykırı olduğundan, davacının yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine, haksız ve mesnetsiz asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İhbar olunan -------- yargılamanın yenilenmesi dilekçesine karşı sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin yargılanmanın yenilenmesi dilekçesi haksız ve hukuka aykırıdır ve reddi gerektiği, zira iş bu dava kapsamında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 374. Maddesinde belirtilen yargılamanın yenilenmesi koşulları oluşmadığı, davacı vekilinin iddiasının aksine karara esas bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalmış olması durumu söz konusu olmadığı, görülmekte olan iş bu davanın taraflarına ihbar olunması yersiz ve mesnetsiz olduğu, ihbar edilen davanın kuruluşlarınca dağıtım şirketine düzenlenen iletim bedellerinin dağıtım şirketlerince dağıtım sistemine bağlı kullanıcılara nasıl bir yöntemle yansıtıldığı kuruluşlarının bilgi ve sorumluluk alanının dışında bulunduğu, dava konusunun kuruluşlarının sorumluluğunda bulunmadığını sadece hesaplamaların yapılması sırasında faydalanılması amacıyla kuruluşlarınca iletim faturalarının düzenlenmesine dair açıklamalar ile dava konusu döneme ait ----- düzenlenen iletim faturaları ve muhteviyat çizelgeleri ile Kurul Kararıyla onaylanmış iletim tarifeleri de delil listesi ekinde sunulduğu, davanın müvekkili kurum --- yönünden husumetten reddi gerektiği, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.İhbar olunan --- duruşmada beyanında; HMK yargılamanın iadesi sınırlı olduğu, davacı tarafın gösterdiği kararlarda huzurda görülen davayı yargılamanın iadesine götürecek kararlar olmadığı, mahkemece kabul edilebilecek olsa dahi dava süresinde açılmadığı, talebin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, Yargılamanın Yenilenmesi talebidir.Davacı ---- davalı----- arasında mahkememizde görülen ------- tarihli ilamın HMK'nun 375/1-ğ bendi uyarınca Yargılamanın İadesi talebidir.Mahkememiz tarafından ilk verilen---------- yeni kararı olmaksızın davalının aylık sistem kullanımı ve işletme bedelini değiştirdiği , bu değişiklik doğrultusunda bilirkişi raporunda belirlendiği üzere davacı şirketten faturalanmış 197.173,31 TL fazla tahsilat yaptığı , bu uygulanan fiyatlamaya --------onay verdiğine dair bir bilgi veya belge de sunulmadığı , ayrıca bilirkişi heyeti tarafından belirlendiği üzere asıl alacağı ödeme tarihinden itibaren fatura ödeme tarihleri de gözetilerek kamu alacak faizlerine göre faiz talep edebileceği (temerrüt faiz) gözetilmekle yapılan hesaplama sonucu faiz alacağının 364.486,86 TL olduğu, toplam alacağın ana para 197.173,31 TL iken davacı yanca 191.345,92 TL olarak istendiğinden talebe bağlılık ilkesi gereği asıl alacak 191.345,92 TL kabul edilerek hesaplanan faiz ile birlikte toplam alacağın 555.832,78 TL olduğu belirlenerek asıl dava açısından tüm dosya kapsamıyla dayanak icra dosyasına yapılan itirazın iptalinin yasal koşulları oluştuğundan davanın kabulüne, itirazın iptaline , takibin devamına karar vermek gerekmiş , davacı yan her ne kadar icra inkar tazminatı isteminde de bulunmuş ise de takibe ve davaya konu alacak likit olmayıp hesaplamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı isteminin reddi yoluna gidilmiş , birleşen dava açısından ise davacı yanın ana dosyada 30 adet faturadan dolayı toplam 197.173,31 TL fazla ödemeye bağlı %18 KDV üzerinden 35.491,22 TL KDV için alacak davası açtığı , bilirkişi heyeti rapor ve ek raporunda , rapora dayanak her iki yanın sunduğu deliller , özellikle davacı yanın bu ödemeye ilişkin faturaları ve banka aracılığıyla yapılan ödemeler gözetildiğinde bu meblağ üzerinden davacının 35.491,22 TL alacağının koşullarının oluştuğu görülmekle birleşen dosya üzerinden bu meblağ esas alınarak davanın alacak isteminin kabulüne" karar verilmiştir.Verilen karar --------Karar sayılı ilamı ile; ----- değişiklik yapılmasına ilişkin Kanun ile 3629 sayılı Kanun’a eklenen geçici 9. madde doğrultusunda,----- sunulan tarife tekliflerine istinaden kabul edilen -------- tarifesinin, geçiş döneminde tüketici tarifelerinin dengelenmesi bakımından kwh bazında belirlenmesine ilişkin 20 dağıtım şirketi için gelir gereksinimi hesaplaması ve tarife metodolojisinin geçiş dönemi tarife uygulamaları başlıklı 2. bölümünün (B) bendinde yer alan 1. bölümünde ‘abone başına sabit ücret olarak belirlenen parekende satış hizmeti bedeli tarifesinin geçiş döneninde tüketici tarifelerinin dengelenmesi bakımından kwh bazında belirlenmiştir’ denilmiştir. Bu karar ile ----- tarafından elektrik dağıtım şirketlerinin ---------- karşılığı tahsil ettikleri bedellerin abone başına belli bir maktu bedel olarak değil, tüketici tarafından tüketilen her bir kwh için belli bir bedel olarak tahakkuk ve tahsil edileceği hususu düzenlenmiştir.Yukarıda değinilen geçiş dönemi tarife uygulamaları başlıklı 2. bölümün (B) bendinin iptali istemiyle dava açılmış, ---------, geçiş dönemi tarife uygulamaları başlıklı 2.bölümün (B) bendinde yer alan ‘1.bölümde abone başına sabit ücret olarak belirlenen --------- tarifesi geçiş döneminde tüketici tarifelerinin dengelenmesi bakımından kwh bazında belirlenmiştir’ şeklindeki düzenleme iptal edilmiştir. İptal kararı ile birlikte elektrik dağıtım şirketleri tarafından tüketilen kwh bazında nispi olarak tahsil edilen ------- yasal dayanağı ortadan kalkmıştır. Bu nedenle de mahkemece, davalının sayaç okuma bedellerini kwh bazında nispi olarak tahsil etmesi neticesinde maktu alınan ücretle arasındaki fark kadar zenginleştiği, ancak zenginleşmenin davacı aleyhine değil doğrudan tüketici aleyhine olduğu, davacı aleyhine bir zenginleşmenin olmadığı, davacının bu bedeli tüketiciye ödediğine ilişkin bir iddia da ileri sürülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne dair ilk derece mahkemesi kararı ile bu karara karşı istinaf isteminin reddi kararı usul ve yasaya aykırı görülmüştür." gerekçesiyle bozulmuştur.Mahkememizin bozmaya uyularak yaptığı yargılama sonucu ------ "Yapılan yargılama sonucu, iptal kararı ile birlikte elektrik dağıtım şirketleri tarafından tüketilen kwh bazında nispi olarak tahsil edilen perakende satış hizmet bedeli yasal dayanağı, ------ ortadan kalktığından davalının sayaç okuma bedellerini kwh bazında nispi olarak tashih etmesi neticesinde maktu alınan ücretle arasındaki fark kadar tüketici aleyhine zenginleştiği, davacı aleyhine bir zenginleşme olmadığı anlaşılmakla davacının bu bedelin tüketiciye ödendiğine ilişkin bir iddiası da olmadığından davanın reddine dair" karar verilmiştir.----ilamı ile; mahkeme kararı onanmıştır.Davacı taraf, kesinleşmiş mahkeme ilamına karşı HMK'nun 375/1-ğ bendi uyarınca yargılamanın iadesi talebinde bulunmuştur. Esas alınan hüküm ise, ----- konuya ilişkin olarak vermiş olduğu, -------- sayılı ilamı ile yerel mahkemenin direnme kararının yerinde olduğuna ilişkin ilamına dayanılmıştır, ancak 6100 sayılı HMK'nun 375.maddesinde yer alan Yargılamanın İadesi taleplerinin incelenmesi sonucu aynı konuda farklı mahkemeler sonucu, farklı kararların verilmesi durumunun yargılamanın iade sebepleri arasında yer almadığı görülmektedir. Davacının dayandığı HMK'nun madde 375/1-ğ "Karara esas alınan hüküm, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olmasının" da somut olayda uygulanma yeri yoktur. --------- ilamında HMK'nun 375/1-ğ bendi için "Bir dava görülürken, kesin delil olarak bir mahkeme kararı ibraz edilmiş ve bu karar esas alınarak hüküm verilmiştir. Kesin olarak kullanılmış (dayanılmış) bu kararın, kesinleşmiş bir karar ile (kesin bir hükümle) tamamen ortadan kalkmış olması yargılamanın iadesi sebebidir----- Bir başka ifade ile karara esas alınan başka mahkeme kararı başka bir hüküm ile ortadan kalkmış ise kesin delil niteliğinde bir delile dayanılarak verilerek hüküm temelsiz kalmış sayılacağından yargılamanın iadesi sebebi oluşacaktır. Burada esas alınan hükmü ortadan kaldıran sonraki hükmün kesinleşmiş olması gerekmektedir. --------Somut olayda, her ne kadar davacı vekili bu dosya için --------- Karar sayılı uyarınca HMK'nun 375/1-ğ bendine dayanmış ise de yukarıda bahsedilen --- uyarınca bu olayda uygulanma yeri yoktur.6100 sayılı HMK'nun 375. maddesindeki yargılamanın yenilenmesi talepleri tahdidi olarak sayılmış olup genişletilmesi mümkün değildir. Somut olayda yargılamanın yenilenmesini gerektirir karara esas alınan bir hükmün kesinleşmiş başka bir hüküm ile ortadan kalkmış olmasının yanı sıra aynı maddede yer alan başka bir sebeple tespitedilemediğinden HMK'nun 379/1-c,2 maddeleri uyarınca ileri sürülen yargılamanın iade sebebinin kanunda yazılı sebeplerden biri olmadığı anlaşıldığından talebin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın 6100 sayılı HMK'nun 379/1-c, 2 maddeleri uyarınca REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60-TL Karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. esaslarına göre belirlenen 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
İlişkin olarak taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde --------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.06/03/2024