T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2014/677 Esas
KARAR NO:2024/726
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 16/09/2014
KARAR TARİHİ: 10/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili ---- adına kayıtlı bulunan ---- model, ------- Poliçesi kapsamında 3no'lu davalı konumundaki sigorta şirketi nezdinde sigortalandığını, müvekkili şirket nezdinde şoför olarak çalışmakta bulunan ----- tarafından, 18.08.2012 tarihinde, ---- yer alan davalı konumundaki --- ait park yerine, ------ no'lu çekicinin park edildiğini, bayram nedeni ile izine ayrılan araç şoförünün ----- tarihinde, saat 18.00 sularında çekiciyi almak için park etmiş olduğu park alanına geldiğinde, aracı bıraktığı park alanında bulamadığını, davaya kanu aracın çalındığını fark eden müvekkili şirket çalışanı-------, durumu şirket ilgilerine bildirdiğini, 2 no'lu davalı şirkete ait bulunan park alnında yapılan incelemelerde, park alanının giriş-çıkış güvenlik kayıtlarının ve kamera kayıtlarının tutulduğu müvekkili şirket çalışanlarınca tespit edildiğini, bu kayıtların incelenmesi neticesinde, ------ tarihinde, saat 20.22 sıralarında müvekkili şirket nezdinde eskiden çalışmış bulunan davalı------, bu alana başka bir şirketin şoför listesinde yer alarak -park alanına şoför listesinde yer almayan herhangi bir kimsenin giriş yapması yasak olmakla beraber- giriş yaptığını, öncelikle etrafı kontrol ederek çıktığı ve 20.30 sıralarında tekrardan giriş yaparak müvekkili şirket aracını gizlice çalarak park alanından çıkış yaptığının tespit edildiğini, iş bu aracın çalınması olayı nedeni ile, müvekkili şirket çalışanları--------------giderek, ------- olay numarası ile açılmış bulunan dosyaya ilişkin ifade verdiklerini, kamera kayıtlarından tespit etmiş oldukları ----- hakkında şikayetçi olduklarını,------------ sayılı soruşturma dosyasını açıldığını, müvekkiline ait ------------ plaka no'lu çekicinin, çalınması nedeni ile ortaya çıkan zararın karşılanması hususunda, davalı sigorta şirketine gerekli bildirimlerin yapıldığını, davalı sigorta şirketi nezdinde ------------- nolu hasar dosyası açıldığını, davalı sigorta şirketine dava konusu zarar nedeni ile ------------- yevmiye nolu ihtarname yollandığını, davalılar arasında yer alan sigorta şirketi tarafından, mevzuat gereği yasal süre geçmiş olmasına rağmen herhangi bir ödemede bulunulmadığını, müvekkilinin zararının karşılanması maksadıyla herhangi bir işlemde yapmadığını, müvekkiline ait -----------plaka sayılı aracın çalınması nedeni ile meydana gelen zararın ödenmesi hususunda yapılan başvuruların sonuçsuz kalması nedeni ile iş bu davanın açıldığını, açıklanan nedenlerle, davanın kabulü ile;------------ plaka no'lu aracın çalınması nedeni ile uğramış olduğu, şimdilik 110,750,00 TL zarar bedelinin fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydı ile, ihbar tarihi olan 31.08.2012 tarihinden itibaren işlemiş ve dava tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizleri ile birlikte, davalılardan (---------poliçedeki sorumluluk limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsiline ve şimdilik 10.000 TL yoksun kalınan gelir kaybının----nolu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
SAVUNMA:Davalı----------vekili cevap dilekçesinde özetle; Aracın çalındığı -------- yapılan araştırmalarda ve güvenlik ile yapılan görüşmeler ile çalındığı iddia edilen çekiciyi sürücü ---------- saat 20.22 sıralarında ------- kendisine almış olduğu giriş kartı ile içeri girerek bir süre içeride dolaştıktan sonra ve aracın kapılarında zorlama olmadan alarak gittiğini, bu şahsın da--------- firmasında çalıştığının bilindiğini, bu durum üzerine emniyet yetkililerinin de araca çalıntı şerhi koymadığını, kasko poliçesinde zorlama olmadan anahtar ile çalınma teminat dışı olduğunu, bu tespitler sonunda; hırsızlığın beyan edildiği şekilde gerçekleşmediği için müvekkili şirket tarafından haklı sebeple hasar talebinin reddedildiğini, müvekkili sigorta şirketinin, temerrüdü ve kötü niyeti olmadığını, dava konusu talebin cezai işlemi gerektiren bir olaydan kaynaklanmadığını, davacı yanın avans faiz talebini de yasal dayanaktan yoksun olduğunu, açıklanan nedenlerle; davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle; --------tamamen devletin tasarruf ve denetimi altında olduğundan huzurdaki davada müvekkili şirkete husumet yöneltilmesinin hukuken mümkün olmadığını, taleplerin zamanaşımına uğradığını, meydana gelen hırsızlık olayına davacı şirketin sebebiyet verdiğini, aracı çalan şahsın davacı şirket elemanı olduğunu, davacı şirketin --------daha öncede araçlarının çalınması sebebi ile işten çıkardıklarını beyan etmelerine rağmen sahaya alınmaması yönünde talimat vermediklerini, hırsızlığa konu aracın anahtarlarının genel uygulama gereği saha görevlilerine teslim edilmediğini, hırsızlığa konu aracın muhtemelen anahtarla çalıştırılmak sureti ile çalındığını, müvekkili şirketin kusuru bulunmadığını, açıklanan nedenlerle; husumet itirazlarının kabulü ile davanın müvekkili şirket açısından husumet yokluğundan reddine, zamanaşımı itirazlarının kabulü ile davanın zamanaşımı yönünden reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ---- usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap sunmadığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacıya ait aracın çalınması nedeniyle davalılardan araç bedeli ve ikame araç bedelinin tahsili talebine ilişkindir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda yazılı yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları incelenmiş, yargılama sırasında kabul edilen 7251 sayılı kanun ile T.T.K.'nın 4. maddesinin değiştirilmesi sebebiyle basit yargılama usulüne geçilmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, -------sayılı dosyası ------- üzerinden celp edilmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası celp edilmiş, 17.05.2023 tarihli bilirkişi heyet kök ve 29.04.2024 tarihli bilirkişi heyet ek raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır. Mahkememizce bekletici mesele yapılan ------- sayılı dosyasının incelenmesinde; dosyanın iş bu davaya konu olaya ilişkin olduğu, yapılan yargılama neticesinde davacıya ait aracın davalı ---- tarafından çalınmış olması nedeniyle davalı sanığın TCK'nun 142/1.e maddesi gereğince mahkumiyetine karar verildiği, kararın temyiz incelenmesinde onanarak kesinleştiği görülmüştür.Bilirkişi heyetinin 17.05.2023 tarihli raporunda özetle, ------ nezdindeki ---- kapsamında sigortalı bulunan-----plakalı çekicinin 28.08.2012 tarihinde------- firmasına ait park alanında ---------- isimli şahıs tarafından çalınması (Kesinleşmiş Mahkeme Kararı ile sabittir.) şeklinde zuhur eden olaya ilişkin olarak davac------müdafii tarafından talep edilen çekici bedelinden ve gelir kaybından -----müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varıldığını, b) Teknik Yönden; Dava konusu çalınan ----- şase nutnaralı, kasko kodu ----- adına tescilli çekicinin; a) Çalındığı 28.08.2012 itibariyle 2.el piyasa rayiç değerinin 130.000 TL olduğu; b) Çalınması nedeniyle davacının 15 gün için ikame araç bedeli talep edebileceği 15 gün için ikame araç zararının 2.000 TL olduğu; 2) Taraflar tacir ve 28.08.2012 tarihinde çalınan -----plakalı çekici ticari araç olduğu için, davalı ----- itibariyle avans faizi talebinin uygun olduğu; 3) Daval----- plakalı çekicinin --------- tarihleri arasında ve çalındığı 28.08.2012 tarihini de kapsayacak şekilde rayiç değeri ile sigorta teminatı altında olduğu; a) Poliçede çalınma, çarpışma, yanma, deprem, sel su baskını, anahtar kaybı rizikolarına karşı teminat verildiği; b) Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.1/a maddesi gereğince ------- plakalı çekicinin kasko sigortası teminatı altında olduğu; c) Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.2.4 maddesi gereğince de -------- plakalı çekicinin çalınma tarihindeki 2.el piyasa rayiç değeri 130,000 TL'nin sigortaleya ödenmesi gerektiği ancak poliçenin muafiyet kısmındaki, her bir hasarda %5 oranında muafiyet uygulanır maddesi dikkate alındığında----- yönünden tazminat tutarının 123.500 TL olduğu; d)----Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3,3.4.1 maddesi gereğince temerrüt tarihi 24.01.2013 itibariyle avans faizi talep edilebileceği; 4) Tahsilatta tekrarhlık (mükerrerlik) olmaması ve davalıların birinden yapılan tahsilatın diğerinin de borcundan mahsup edilmesi kaydıyla, a) -------- plakalı çekici bedeli karşılığı; 130.000 TL tazminatın ---- itibariyle, -------temerrüt tarihi 24.01.2013 itibariyle, avans faizi ile müştereken ve müteselsilen talep edilebileceği; b) İkame araç bedeli karşılığı 2.000 TL tazminatın ------ 31.08.2012 itibariyle avans faizi ile müştereken ve müteselsilen talep edilebileceği; " yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Bilirkişi heyetinin 29.04.2024 tarihli ek raporunda özetle,----- nezdindeki ----- kapsamında sigortalı bulunan ----- plakalı çekicinin ---- tarihinde----- firmasına ait park alanında ---- isimli şahıs tarafından çalınması (Kesinleşmiş Mahkeme Kararı ile sabittir.) şeklinde zuhur eden olaya ilişkin olarak davacı ----- müdafii tarafından talep edilen çekici bedelinden ve gelir kaybından ------- müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varıldığı, b) Teknik Yönden; 1) Dava konuşu çalınan ------ şase nutnaralı, kasko kodu --------------- adına tescilli çekicinin; a) Çalındığı 28.08.2012 itibariyle 2.el piyasa rayiç değerinin 130.000 TL olduğu; b) Çalınması nedeniyle davacının 15 gün için ikame araç bedeli talep edebil, ği ve 15 gün için ikame araç zararının 2.000 TL olduğu; 2) Taraflar tacir ve 28.08.2012 tarihinde çalınan-----plakalı çekici ticari araç olduğu için davalı----------- itibariyle avans faizi talebinin uygun olduğu; 3) Davalı ----------- tarihleri arasında ve çalındığı 28.08.2012 tarihini de kapsayacak şekilde rayiç değeri ile sigorta teminatı altında olduğu; a) Poliçede çalınma, çarpışma, yanma, deprem, sel su baskını, anahtar kaybı rizikolarına karşı teminat verildiği; b) Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.1/a maddesi gereğince ---------plakalı çekicinin kasko sigortası teminatı altında olduğu; c) Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.2.4 maddesi gereğince de --------plakalı çekicinin çalınma tarihindeki 2.el piyasa rayiç değeri 130,000 TL'nin sigortaleya ödenmesi gerektiği ancak poliçenin muafiyet kısmındaki, her bir hasarda %5 oranında muafiyet uygulanır maddesi dikkate alındığında-----yönünden tazminat tutarının 123.500 TL olduğu; d) ----------- Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3,3.4.1 maddesi gereğince temerrüt tarihi 24.01.2013 itibariyle avans faizi talep edilebileceği; 4) Tahsilatta tekrarhlık (mükerrerlik) olmaması ve davalıların birinden yapılan tahsilatın diğerinin de borcundan mahsup edilmesi kaydıyla, a) --------------------- plakalı çekici bedeli karşılığı; 130.000 TL tazminatın ----- itibariyle, 123.500 TL tazminatın ------- temerrüt tarihi 24.01.2013 itibariyle, avans faizi ile müştereken ve müteselsilen talep edilebileceği; b) İkame araç bedeli karşılığı 2.000 TL tazminatın------------- itibariyle avans faizi ile müştereken ve müteselsilen talep edilebileceği; ''yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Davacı vekilinin 20.05.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 140.000,00-TL'ye arttırdığı, buna ilişkin harcı ikmal ettiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacıya ait davalı konumundaki sigorta şirketi nezdinde, ---- Poliçesi kapsamında sigortalı bulunan ---- plakalı çekicinin, ---tarihinde, davalı----- bulunan park alanından, davalı ---- tarafından çalındığı yukarıda anılan mahkeme kararı ile sabit olup, Borçlar Kanunu'nun 579. maddesi; “Garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenler, kendilerine bırakılan veya çalışanlarınca kabul edilen hayvan, at arabası, bunlara ait koşum ve benzeri eşya ile motorlu taşıt ve eklentilerinin yok olmasından, zarara uğramasından veya çalınmasından sorumludurlar.Ancak işletenler, zararın saklatan veya ziyaretçisi ya da beraberinde veya hizmetinde bulunan kimseye yükletilebilecek kusurdan, mücbir sebepten ya da eşyanın niteliğinden doğduğunu ispat etmekle, bu sorumluktan kurtulurlar.Ancak, garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlerin sorumluluğu, kendilerine veya çalışanlarına bir kusur yüklenmedikçe, saklananların her biri için alınan günlük saklama ücretinin on katını aşamaz.İşleten böyle bir sorumluluk üstlenmediğini veya sorumluluğu bu Kanunda gösterilmemiş olan bir koşula bağladığını, herhangi bir yolla ilan etse bile, sorumluluktan kurtulamaz,” hükmüne haizdir.----- plakalı çekicinin çalındığı park alanının işleticisi konumda olan davalı ---------- açısından cereyan eden fiili irdelediğimizde; her ne kadar davalı tarafından, aracın bulunduğu alanın gümrük sahası olduğu, gümrük sahasına giriş-çıkış yapacak araç ve şahısların gümrük personelinin denetimi altında olduğu ifade edilmiş ise de, gerek kamera kayıtlarının ilgililerce incelenmesi gerekse dosya içeriğinde yer alan bilgi, belge ve beyanlar bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu sahaya giriş-çıkışların birden fazla kapıdan gerçekleştiği, gümrük idaresinin denetiminin, gümrüklü malları sahaya sokan veya sahadan çıkaran komple araçların ------fiziki ve evrak kontrolünü yapmaktan ibaret olduğu, mezkur çekicinin çıkışının ise gümrük memurlarının bulunmadığı diğer kapıdan yapıldığı zira çekicinin herhangi bir gümrüklü mal ile yüklü olmadığı, mezkur kapının ise sahanın işleticisi firmanın gümrük personeli ile kontrol altında tutuktuğu, bu hareketliliğin kamera kayıtları ile de sabit olduğu, dolayısıyla aracın çıkış yaptığı kapının saha güvenliğinden sorumlu olan----- kontrolünde olduğu ve bu noktada görevli güvenlik personelinin, başka bir firmanın şoför listesinde kayıtlı kişinin davacı şirkete ait çekiciyi alan dışına çıkarmasına sebebiyet verdikleri dolayısıyla, ----- 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 579. maddesi çerçevesinde sorumluluğu bulunduğu kanaati edinilmiştir.----- plakalı çekicisinin, Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında sigorta işlemini yapan ---- firması açısından süreci irdelediğimizde; mezkur araca ait --------------maddesi ile; araç anahtarlarının ek sözleşmede belirlenen haller sonucunda ele geçirilmesi suretiyle aracın çalınması ve çalınmaya teşebbüsü sonucu meydana gelecek ziya ve hasarların poliçe teminatı kapsamına alınabileceği, ancak sigorta şirketi ile sigorta ettiren arasında yapılacak ek sözleşmeler ile teminat kapsamına alındığı takdirde sigortacı tarafından karşılanabileceği belirlenmiş, dava konusu olayda sigortalı araç için düzenlenmiş kasko poliçesine anahtarla çalınma teminatı dahil edilmesine karşın, mezkur poliçede, teminat harici haller başlığı altında, “zor-şiddet-cebir kullanmaksızın anahtar ele geçirilerek aracın çalınması, kapalı ve kilitli olmayan ev veya işyerinde bulunan ve herhangi bir koruma önlemi alıtımadan muhafaza edilmekte olan anahtarın ele geçirilerek aracın çalınması, kişinin iş yerinden, evinden, üzerinden, çantasından el çabukluğu ile anahtarın alınması, anahtarın başkalarınca kolayca ele geçirilerek aracın çalınması vb. çalınmalar teminat haricidir” hükmüne yer verildiği, --------, müdafii tarafından 07.05.2013 tarihinde kayda alınan dilekçede de çalındığı iddia edilen aracın çalınmadığı, daha önce firmada çalışan ve gümrük sahasına girip çıkma ve araç çıkarma yetkisi bulunan ----- aracı rahatlıkla alıp gittiği savunmasında bulunulmuş ise de, bu noktada ------- onaylı, yukarıda bahsi geçen kararı nedeniyle dikkate alınmamış ve çalınma olayının sigorta şirketinin teminatı altında bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere; dava konusu aracın çalındığı 28.08.2012 itibariyle 2.el piyasa rayiç değerinin 130.000 TL olduğu, çalınması nedeniyle davacının 15 gün için ikame araç bedeli talep edebileceği ve 15 gün için ikame araç zararının 2.000 TL olduğu, kanaati ile davanın kısmen kabulü ile; Çekici bedeli olan 130.000,00-TL'nin (sigorta şirketinin sorumluluğunun 123.500,00-TL ile sınırlı olmak üzere) davalılar ------- tarihinden, sigorta şirketi yönünden 24.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2.000,00-TL ikame araç bedelinin davalılar----- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (bu kalem yönünden faiz talebi bulunmadığından faize hükmedilmemiştir.) fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.Islah edilen miktar yönünden davalı sigorta şirketi her ne kadar zaman aşımı itirazında bulunmuş ise de, ceza zaman aşımı süresinin 12 yıl olduğu göz önüne alındığında, olay tarihinden itibaren bu sürenin dolmadığı anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
1-Çekici bedeli olan 130.000,00-TL'nin (sigorta şirketinin sorumluluğunun 123.500,00-TL ile sınırlı olmak üzere) davalılar ---------yönünden 31.08.2012 tarihinden, sigorta şirketi yönünden 24.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-2.000,00-TL ikame araç bedelinin davalılar -----------müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Alınması gerekli karar harcı 9.016,92-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 24,30-TL harcın, 2.049,00-TL tamamlama harcı ve 328,75-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.402,05-TL harcın mahsubu ile ile bakiye 6.614,87-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, (sigorta şirketinin sorumluluğunun 6.188,87-TL ile sınırlı olmak üzere)
4-Davacı tarafça yatırılan 24,30-TL harcın, 2.049,00-TL tamamlama harcı ve 328,75-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.402,05-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (sigorta şirketinin sorumluluğunun 2.247,36-TL ile sınırlı olmak üzere)
5-Davacı tarafından yapılan 24,30-TL başvuru harcı, 830,20-TL tebligat ve müzekkere gideri, 7.969,80-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.824,30-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 8.320,05-TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,(sigorta şirketinin sorumluluğunun 7.784,24-TL ile sınırlı olmak üzere)
6-Davalı-------tarafından yapılan 180,00-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 10,29-TL sinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, kalan tutarın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ------ tarafından yapılan 50,00-TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Davanın kabul edilen kısmı için davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2 maddesindeki esaslara göre belirlenen 21.120,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ,(sigorta şirketinin sorumluluğunun 19.760,00-TL ile sınırlı olmak üzere)
9-Davanın reddedilen kısmı için davalı --------- kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2 maddesindeki esaslara göre belirlenen 8.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair karar, davacı vekilinin yüzüne karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde -------------- Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 09/10/2024