T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/1238 ESAS
KARAR NO:2024/382
DAVA: Alacak (Cari Hesap veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 14.11.2017
KARAR TARİHİ: 30.04.2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, ------ doğa/gaz ve madencilik alanında hizmet verdiğini, sektörün önde gelen kuruluşlarından olduğunu, davacı şirketin, davalı şirketin talebi üzerine davalı şirkete elektrik dağıtım hizmeti vermiş olduğunu, verilen bu elektrik hizmetinin karşılığı olarak da faturalar düzenlendiğini, bu ticari ilişki nedeniyle de davalı şirketten 55.499,08.-TL (faiz ve masraflar hariç) tutarında alacaklarının bulunduğunu, davalı şirket ile davacı şirketin aralarında sözleşme olduğunu, davalı sözleşmeden kaynaklanan elektrik kullanım ve dağıtım hizmet bedelini ödemediğini, davalı şirkete alacağın tahsili için yazılı ve sözlü olarak defalarca müracaat ettiklerini, netice alamamaları üzerine, davalı şirkete, ----- dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin, itiraz dilekçesinde 15.000,00-TL tutarında borcunu kabul ettiğini ve ödediğini, ilgili tutar dışındaki borca ve tüm fer'ilerine itiraz ettiğini, davalı şirketin bu itirazları haksız olduğunu, davacı şirket tarafından davalı şirkete elektrik dağıtım hizmeti tam ve eksiksiz olarak verilmiş olduğunu, verilen elektrik dağıtım hizmetinin bedelini davalı şirketinin haksız ve kötü niyetli olarak ödemediğini, davalı şirkete tarafından sunulan itiraz dilekçesindeki savunmayı kabul etmediklerini, davacı şirket tarafından, sözleşmeye istinaden davalı şirketin ödemediği fatura için ceza bedeli talep edildiğini, davacı şirketin alacağının likit olduğunu, davalı şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davalı aleyhine, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere i/K 67. maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davalı şirketin itirazları üzerine icra takibinin durduğunu ve itirazın iptali talebi ile bu davayı açmak zorunda kaldıklarını, fazlaya ilişkin tüm dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydı ile davalı şirketin haksız ve kötü niyetli borca, faize ve faiz oranına ilişkin itirazlarının iptaline, davalı aleyhine %20 'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalı tarafa usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; elektrik aboneliği sözleşmesine dayalı, ödenmemiş fatura bedeli ve cezai şart istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 ve devamı maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.Davacı vekili; davalıya elektrik hizmeti verildiğini, ancak davalının faturaları ödemediğini, bundan ötürü cezai şart da kesildiğini, davalının takipten sonra sadece 15.000,00-TL'lik ödeme yaptığını beyan ederek, itirazın iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiş; davalı davaya süresinde cevap vermemiş, HMK 128. maddesi gereğince, davacının, dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmıştır.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda yazılı yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış,------ sayılı icra dosyası celp edilmiş, abonelik sözleşmesi ve ekleri celp edilmiş, yasa değişikliği nedeniyle basit yargılama usulüne geçilmiş, bilirkişi raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır.Dava konusu uyuşmazlığın; taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle düzenlenen faturalar nedeniyle davacının alacaklı olup olmadığı, davalının bu faturalar nedeniyle borçlu olup olmadığı, davacının icra takibinde haklı olup olmadığı, itirazın iptali hüküm ve koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.Dosya Elektrik Mühendisi, Mali Müşavir ve TBK alanında sözleşme yorum ve denetim uzmanı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.
Bilirkişi heyetinin ----- tarihli ek raporlarında özetle; "...Davacı şirket tarafından ibraz edilen ------yılına ilişkin ticari defterlerin davacı şirket lehine delil kabiliyetinin bulunduğu, davalı şirket tarafından ----- yılına ait ticari defterler ibraz edilmediği için inceleme yapılamadığı,----yılına ait ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırılmadığı, bu nedenle lehine delil kabiliyetinin bulunmadığı, davacı şirket ile davalı şirket arasından ticari ilişkinin var olduğu, davacı şirketin, dava tarihi olan, 14.11.2017 tarihi itibari ile davalı şirketten kaydi olarak 55.172,43-TL alacaklı olduğu, yapılan teknik incelemede fatura içeriğinden sadece 23.547,54 TL'lik kısmın enerji bedeline karşılık geldiği, davacının faturalarının içeriğini oluşturan gecikme zammı, sözleşme bedeli gibi kalemlerin soyut olduğu ve ispata muhtaç olduğu, davalı tarafın takip sonrası 15.000 TL ödeme yapmış olduğu nazara alındığından davacı alacağının 8.547.54 TL olduğu..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.Bilirkişi kök ve ek raporu ile taraf vekillerinin iddia ve savunmaları dikkate alındığında, öncelikle düzenlenen bilirkişi kök raporunda davalı tarafın defter ve kayıtlarında, davalının davacıya borcu olduğunun yazıldığı ancak mahkememizin denetimine elverişli olacak şekilde raporda dayanak belgelerin belirtilmediği, davalının hangi faturalardan kaynaklı borcunun bulunduğu, takip konusu faturaların defterlerde kayıtlı olup olmadığı, davacıya takip konusu faturalardan dolayı ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ne kadar bir ödeme yapıldığı, takip sonrası ve dava öncesi yapılan 15.000,00-TL ödemenin neye istinaden yapıldığı gibi hususlarda inceleme yapılmadığı, yine davalının ödeme savunmasında bulunduğu görüldüğünden ek raporda da bu yönde bir tespit yapılmadığı ve defterlerin -------- olması sebebiyle inceleme yapılamadığının belirtildiği, ancak mahkememize de bu yönde bir talepte de bulunulmadığı görülmekle, uyuşmazlığın çözümü için öncelikle ödeme savunmasında bulunan ve dosyada toplanan deliller itibariyle de bir kısım ödemeler yaptığı anlaşılan davalının bu savunmasının incelenmesi esas olup, davalının şirket merkezinin ---- bulunduğu da görülmekle,-------- Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi'ne talimat yazılarak davalı şirkete ait uyuşmazlık konusu 2016- 2017 yıllarına ilişkin tüm yasal ticari defter ve kayıtlar üzerinde yerinde inceleme yapılarak (bilirkişinin ihtiyaç duyması halinde uyuşmazlık konusu ile sınırlı olmak kaydı ile diğer yıllar) seçilecek mali müşavir bilirkişi tarafından, davanın faturalardan kaynaklı itirazın iptali davası olduğu göz önünde bulundurularak, öncelikle takip konusu faturaların davalı tarafın defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, bu faturalara istinaden davalı tarafından davacı tarafa ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise hangi faturaya istinaden ne kadar ve hangi tarihte ödeme yapıldığı, takip tarihi ve dava tarihi itibariyle davalının davacıya kayıtlarında ne kadar borcunun bulunduğu, yine aynı hizmete ilişkin davalı tarafından dava dışı ---- bir ödemede bulunulup bulunulmadığı, buna ilişkin bir kaydın davalı defterlerinde yer alıp almadığı, ödemelere ilişkin dayanak belgelerin bulunup bulunmadığı hususlarında inceleme yapılıp, kök raporda yer alan davacı defterleri ile de karşılaştırma yapılmak suretiyle mahkememizin denetimine elverişli olacak şekilde rapor hazırlanması istenmiştir.Davalı defterlerini inceleyen bilirkişinin 22/02/2022 tarihli raporunda özetle; "...2016 yılına ait ticari defterlerini ibraz etmediğinden inceleme yapılamadığı, 2017 yılına ait ticari defterleri üzerinde yapılan usul incelemesi neticesinde açılış tasdikinin yasal süresi içerisinde yapıldığı, kapanış tasdikinin yapılmadığı, dava konusu faturaların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, fatura bazlı ödeme yapılmadığı, cari hesaba mahsuben ------- tarihleri arasında 87.000,00-TL ödeme yapıldığı, ticari defter kayıtlarına göre davacıya; takip tarihi itibari ile 40,989,91-TL, dava tarihi itibari ile 25.663,26-TL barçlu olduğu, dava dışı --------- şirketinden elektrik hizmeti satın aldığı, ödemede bulunmadığı, takip ve dava tarihi itibari ile 22.692,62-TL borcunun bulunduğu, kök rapor ve eki belgeler ile karşılaştırıldığında, davacı ile arasında 26.509,17-TL fark olduğu, bu farkın 26.509.17-TL'lik kısmının 2016 yılından 2017 yılma devir bakiyesinden, 3,000,00-TL'lik kısmın ise ---- aracılığı ile -----borcun davalının defter kayıtlarına 13.000,00-TL olarak kaydedilmesinden kaynaklandığı, kök raporun sonuç ve kanaat bölümünün 4.maddesinde belirtilen --- kısmın gecikme zammı ve sözleşme bedeli gibi soyut kalemlerden oluştuğu ve ispata muhtaç olduğu hususunun sayın mahkemenizin takdirinde olduğu, kök raporun sonuç ve kanaat bölümünün 5.maddesinde belirtilen 15.000,00-TL ödemeye ait herhangi bir belgeye rastlanılmadığından hesaplama dışı tutulduğu..." şeklinde kanaat belirttiği görülmüştür.Dosyada mevcut olan kök ve ek rapor sonrası toplanan deliller davalı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi suretiyle alınan talimat bilirkişi raporu ile de karşılaştırma yapılarak, taraf iddia ve savunmaları kapsamında, takibe konu faturalar yönünden, davalı şirketten takip tarihi itibariyle takibe konu faturalar yönünden alacağının bulunup bulunmadığı, davalı şirketin takip sonrası ancak dava öncesi ödeme yaptığı ve ödeme mahsup edilerek huzurdaki davanın da açıldığı göz önüne alındığında dava tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten bakiye alacağının bulunup bulunmadığı, var ise bu alacağın hangi fatura bedeline yönelik olduğu, yine davalı şirketin 15.000-TL ödeme dışında takip sonrası dava öncesi yapılan bir ödemesi bulunup bulunmadığı, var ise bu ödemelerin kapak hesabı kapsamında önce ferilerden mahsup edilerek hesaplama yapılması, yine davalının mükerrer ödeme savunmaları ve diğer itirazları ile davacının kök ve ek rapora ilişkin sunmuş olduğu itirazların değerlendirilmesi suretiyle mahkememiz denetimine elverişli olacak şekilde rapor tanzim edilmesi için dosya Mali Müşavir ve Elektrik Mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.Bilirkişi heyetinin 26/01/2023 tarihli raporlarında özetle; "...Serbest Tüketici davalı ile davacı arasında elektrik satışına ilişkin ikili anlaşma ile tedarik sözleşme ilişkisi kurulduğu, sözleşme gereği sağlanan hizmetin karşılığı faturaların kısmen ödenmediği; davalının taraflar arasında imzalanmış olan elektrik tedarik sözleşmesine aykırı olarak sözleşme döneminde ihbarda bulunmadan sözleşmeyi feshettiği, fesih işlemi ile davacının davalıya ceza şartı gereği faturalandırma yaptığı, ceza tahakkukunun sözleşmede düzenlendiği, faturanın 41.138,52 TL olması gerektiği, davacı şirketin davalı şirketten 50.428,27-TL alacaklı olduğu, işbu dava konusu icra dosyasına davacı şirketin yapmış olduğu itirazın iptali talebinin alacağı nispetinde kısmen yerinde olduğu..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.
Son gelen 26/01/2013 tarihli bilirkişi heyet raporu ile davalı vekilinin itirazları değerlendirilerek, dosyanın raporu hazırlayan Mali Müşavir ve Elektrik Mühendisine sözleşme yorum ve denetim uzmanı bilirkişi eklenmek suretiyle oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdiine karar verilerek, özellikle itiraz dilekçesinin II.bendindeki itirazlar yönünden ek rapor düzenlenmesi istenmiştir.Bilirkişi heyetinin 03/09/2023 tarihli ek raporunda özetle; "...Sözleşmenin taraflardan hangisi tarafından feshedildiğine dair dosyada bir belgenin bulunmadığı fakat; davalının hizmet karşılığı borcunu ödeme edimini tam olarak yerine getirmediği; bu durumda sözleşmenin 5.5.maddesini ihlal ettiği ve davacının sözleşmenin 9.1. ve 9.5. maddeleri uyarınca ceza bedeli faturası tahakkuk ettirmesinin sözleşmeye uygun olduğu; ceza tahakkukunun ne oranda yapılacağının sözleşmede kararlaştırıldığı, buna göre
faturanın 41.138,52-TL olması gerektiği, davacının takip tarihi itibariyle asıl alacak miktarının 65.754,92-TL olduğu; davalı
şirketin 31.12.2017 tarihinde 15.326,65-TL ödeme yapmış olduğu, sayın mahkemenizce takibin devamına karar verilecek olması halinde takipten sonra yapılan ödemenin icra müdürlüğünce faiz, masraf ve vekalet ücreti alacaklarından öncelikle düşülmesinin
yapılabileceği, davalının icra müdürlüğüne sunduğu itiraz dilekçesinde “borca ve fer’ilerine itiraz ediyoruz” şeklinde beyanda bulunduğu, takipteki faiz oranına açıkça bir itirazının bulunmadığı, fakat sayın mahkemenizce bu itirazın faiz oranına itirazı da kapsadığının kabul edilecek olması ihtimaline göre raporda eksiklik kalmaması adına; davacının takip sonrası işleyecek faiz talebinin %16,8 sözleşmesel ve değişen oranlarda faiz şeklinde olduğu, ----göre TTK m. 1530/7 uyarınca takip tarihi olan 26.09.2017 tarihinde faiz oranının % 10,75 olduğu, takdirin sayın mahkemenizde olduğu..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan son bilirkişi kök ve ek raporu ve bütün deliller birliktedeğerlendirildiğinde; taraflar arasında, davalının-------ilişkin elektrik hizmeti sağlanmasına yönelik 01/08/2016 başlangıç tarihli 12 ay süreli sözleşme yapıldığı, sözleşmenin 9.maddesinin 'Sözleşmenin Feshi' ile ilgili kuralları düzenlediği açıktır.
Sözleşmenin 9.5 maddesine göre; “Tüketici Sözleşmeyi ve/veya süreli bir tarifeyi haklı bir neden olmaksızın uygulama protokolü ve Taahhüt Beyanında belirtilen sözleşme süresinin sona
ermesinden önce sonlandırması halinde ve/veya tedarikçinin Sözleşmeyi 9.1 maddesi hükmünce sonlandırması durumunda sözleşmenin sona erme tarihine kadar gerçekleşen tüketim dikkate alınarak o ana kadar tahakkuk etmiş olan aylık en yüksek faturanın 2 katı oranında ceza bedelini tedarikçi tüketiciye faturalandıracaktır. Tüketici ceza bedelini gönderilecek ödeme ihtarı/fatura üzerine en geç 10 gün içerisinde ödemekle yükümlüdür.” Anlaşıldığı üzere bu düzenleme ile; fesihten doğan ceza faturasının ne şekilde düzenleneceği taraflar arası sözleşmede kararlaştırılmış olup, davalı şirketin sözleşmesini süresinden önce herhangi bir ihbar olmaksızın iptal ederek
tedarikçiye cezai şartlı fesih imkanı verdiği anlaşılmıştır.
---- esas sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; takibin ------faturalara istinaden toplam 70.499,08-TL üzerinden başlatıldığı, 08/12/2017 tarihindeki 15.326,65-TL'lik haricen tahsilat nedeniyle davacının davasını 55.499,08-TL üzerinden açtığı anlaşılmıştır.
Davalı dava dışı ------ ödeme yaptığını iddia etmiş ise de; 2016 yılı defterlerini sunmamış, 2017 yılı defterlerinin de usulüne uygun olmaması nedeniyle kayıtlarına itibar edilmemiştir.
26/01/2023 tarihli bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere 20/041/2017 tarihli faturanın 45.882,66-TL yerine 41.138,52-TL olması gerektiğinin belirtildiği, aradaki fark olan 4.744,14-TL'nin takipteki asıl alacak miktarından düşülerek asıl alacağın 65.754,92-TL olarak hesaplandığı, haricen ödenen 15.326,65-TL'nin de mahsubu ile alacak miktarının 50.428,27-TL olduğu anlaşılmakla davalının -----takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline karar verilmiştir.İtirazın iptali davalarında davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması şarttır. ------ Dosyaya konu alacağın kredi sözleşmesine dayanması sebebiyle alacağın likit ve davalının haksız olduğu anlaşıldığından, hükmedilen asıl alacak miktarı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE,
-Davalının ------- esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile iptali ile takibin 50.428,27-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar sözleşmesel yıllık %16,80 ve değişen oranlarda faiz işletilmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Davalının borca itirazında itiraz etmeksizin kabul ettiği ve davadan sonra yaptığı 15.000,00-TL ödemenin esasen icra dosyasında infaz aşamasında değerlendirilmesi gerekmekte ise de; davacı vekilinin bu miktarı dava konusu yapmadığı anlaşılmakla, bu miktar yönünden ayrıca karar verilmesine yer olmadığına,
4-Hükmedilen asıl alacak olan 50.428,27-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 3.444,76-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 947,79-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 2.496,97-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-Davacı tarafından yatırılan 947,79-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 9.089,50-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre; 8.259,02-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 830,48-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 2.568,20-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre; 234,65-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 2.333,55-TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 5.070,81-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
11-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde----- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.30.04.2024