T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/1002 Esas
KARAR NO:2024/789
DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:12/12/2022
KARAR TARİHİ:26/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili, ---- tarihinde davalıdan ------- satın aldığını, satın alınan tarih itibariyle makina bedelinin KDV dahil 550.000 TL olduğunu, makinaya dıştan bakıldığını, dışta herhangi bir sorun olmadığının gözlemlendiğini, daha sonra makine müvekkili işletmesinde kurulup çalıştırıldıktan sonra gözle açıkça görülmeyen yerlerde kızakların patlakolduğu vidalı millerde boşluklar olduğu ve rulbanlanın bozuk olduğu bu sebeple makinanın reaksiyongöstermediğinin görüldüğünü, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesinde ayıplımallardan dolayı satıcının sorumluluğunun açıkça belirlendiğini, bu durumun teknik servis tarafından da kanıtlandığını ve davalı tarafa yazılı olarak bildirildiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından davalıya bedel iadesi istemini de içeren sözleşmeden dönmeiradesiyle müracaat edilmiş olup, davalı tarafından bedel iadesi yapılamayacağını, kendilerinden kaynaklanan bir ayıpbulunmadığı ve hasarın büyütülecek bir sorun olmadığı sebeplerinin taraflarına bildirildiğini, örtülü şekildekusuru kabül ettikleri müvekkilinin iyi niyetini suistmimal etmekle beraber gözle görülmeyen ayıptanhaberdar oldukları ve 1 ay süre içer ide kendilerini aramaları karşılığında büyütülecek bir sorun olmadığı gerekçesiyle ürünü iade almadıkları, tamir edin masrafınız neyse atarız demeleri üzerinemakinanın bir kaç tamirciye ve servise gösterildiğinde en düşük 50.000 TL çıkacağının teyit edilip bu hususun davalıya bildirildiğini, akabinde makina kullanılmaz halde olması sebebiyle------- yedek parça hizmetleriyapan servise götürülerek faturalı ve açıklamalı bir şekilde kusurlarının giderildiğini, davalı tarafın aranıp,faturanın müvekkili tarafından davalı tarafa gönderildiği halde herhangi bir ücret ödemeyeceklerini söylediklerini, işbu sebeple ayıplı malın satımını örtülü kabul etmeleri, makinayı iade almadıkları, ayıplı malın ayıbını gidermedikleri ve çıkan masrafları ödememeleri sebebiyle dava açmanın zaruri bir hal aldığını, makine satın alınırken KDV dahil 550.000 TL'ye anlaştıklarının kendi aralarındaki protokolde demevcut olduğunu, fakat, daha sonra çıkan kdv nedeniyle 27 bin TL daha eklenmesi gerektiğisöylenerek anlaşma sağlandığını, 177.000 TL -------makinaya hesabına gönderilmesininistendiğini, müvekkili ------------makine hesabına bu parayı attığını, dekontların ekte olduğunu, geriye kalan 400.000 TL için --------hesabı verilerek buraya gönderim sağlandığını, dekontun ekte olduğunu, 177.000 TL makinayı alırken şirket hesabına atıldığını ve faturasının kesildiğini, 21.10.2022 tarihinde------- hesabına 400.000 TL gönderildiğini, akabinde ayıplı mal olması sebebiyle kendilerini aramamız neticesinde 400.000 TL.nin faturasını dahi kesmeyip, bu masrafi talep etmeleri halindefatura kesmeyeceklerini belirterek fatura kesmediklerini, müvekkilinin, bedel iade: de içeren sözleşmeden dönme hakkının kullanılması için işbu davayı açma zorunluluğunun doğduğunu, tüm bu nedenlerle ayıplı malın iadesine, ayıpsız bir emsaliyle değiştirilmesine, ayıplı malın tamir olan 82.600-TL ve satım tarihinden itibaren hesaplanacak en yüksek mevduat faizi ile birlikte olmak üzere davalıdan tahsiline karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından----- sahibinden.com isimli satış sitesinde ---- satışı için ilan verildiğini, akabinde ---------- müvekkili şirket ile irtibata geçerek makineyi almak istediğini belirttiğini, davacı satılık makineye ilk tezgahi incelemek istediğini belirterek yanında usta olan arkadaşını incelemeleri ve kontrolleri yaptıktan sonra araştırma yapacağını belirterek ayrıldığını, davacının bir süre sonra satılık makineyi araçla takas etme teklifinde bulunduğu ancak müvekkili şirket tarafından bu teklifinin kabul edilmediğini, davanın 10 gün sonra tekrar müvekkili şirket ile iletişime geçerek tezgahın satılıp satılmadığını sorduğu ------- dolarının olduğunu kabul edilmesi halinde makineyi satın almak istediğini belirterek teklif sunduğunu, bu teklif üzerine müvekkili şirket 2 gün sonra teklifi kabul ettiğini davacıya beyan ettiğini, davacı taraf satın almak istediği makineyi son kez kez daha detaylı şekilde kontrol ettirmek istediğini beyan ettiğini ve tezgahı kontrol ettirmek için ------- gelerek tezgahın detaylı şekilde kontrol ve muayenesini yaptırdığını, davacı tarafın iddialarının aksine makineyi mevcut haliyle satın almayı kabul ettiğini, müvekkili şirket tarafından davacıya sıfır (orjinal) bir ürün satışı yapılmadığını, makinenin 2. el bir ürün olduğu davacının da kabulünde olup, makinenin kullanımından kaynaklı bakım gerektiren parçalarının olduğunu bilerek ve isteyerek satın aldığını, mevcut durumun hayatın olağan akışında basiretli bir tacir tarafından her zaman öngörülebilecek bir durum ve gerçeklik olduğunu, görüldüğünü, iş bu nedenlerle müvekkili yönünden husumet itirazında bulunduklarını ve davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili yönünden dava şartının eksik olduğunu, müvekkili hakkında ticari davalarda kanuni dava şartı olan arabuluculuk şartı ve arabuluculuk işlemleri tamamlanmadan dava açıldığını, dava şartının eksik olduğunu, kanuni dava şartı olan arabuluculuk şartı ve arabuluculuk işlemleri tamamlanmadan dava açıldığını, müvekkili -------- usulüne uygun şekilde, bir arabuluculuk görüşmesine ilişkin davet yapılmadığını, müvekkiline Arabuluculuk Görüşme Daveti yapılması gerekmekte iken arabuluculuk görüşmesi daveti yapılmadığını, 7036 sayılı kanun 3.maddeye göre dava şartının gerçekleşmediğini, davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkili tacir olmadığından ticaret mahkemesinin müvekkili yönünden görevli mahkeme olmadığını, müvekkili -------- tacir olmayıp, halihazırda diğer davalı şirketin çalışanı olup, yetkilisi de olmadığını, iş bu sebeplerle Ticaret Mahkemesinin müvekkili yönünden görevsiz mahkeme olup, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, tüm bu nedenlerle, davaya cevaplarını ve delillerini sunduklarını; haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, dava konusu makinenin ayıplı olması sebebiyle uğranılan zararın tahsili talebine ilişkindir.
Davacı, davalı ile aralarında -------- işleme ----- makinanın alım satımı sebebiyle satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye konu makinenin arızalandığını, davalının makineyi iade almayı kabul etmediğini, bunu üzerine makinenin dava dışı kişi tarafından onarıldığını beyanla ayıplı malın iadesini, bunun mümkün olmaması halinde yenisiyle değiştirilmesini, yine tamir masrafı olan 82.600 TL'nin satış tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış,---- tarafların ---- kayıtları celp edilmiş,---- davalının esnaf kaydı bilgileri celp edilmiş, ------- davalının gerçek kişi ticari işletme kaydı bilgileri celp edilmiş,------ davalı şirketin ticari sicil kayıtları dosya arasına alınmış, 28.09.2023 tarihli bilirkişi raporu ve 03.06.2024 tarihli bilirkişi ek raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 28.09.2023 tarihli raporunda özetle, "...Davacı tarafından davalılardan ---------- ödeme yapıldığı, davalı şirket tarafından da davacı adına 177.000,00TL.lık fatura tanzim edilerek bu cari hesabın kapandığı, Ayrıca davacı tarafından davalılardan-------gönderildiği, Davacı tarafından değişim esnasında fotoğraflanan parçaların fotoğrafları ve video kaydı incelendiğinde söz konusu makinenin satın alınd umlu olup olmayacağı, davacının makineyi gizli ayıpları ile birlikte kabul etmiş sayılıp sayılmayacağının tespiti noktasındadır.
Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).Eldeki davada, davacı tarafça dava konusu makinenin gizli ayıplı olması sebebiyle zarara uğradığı beyan edildiğinden anılan hususların davacı tarafça yöntemince ispat edilmesi gerekmekte olup ispat yükü davacı taraftadır.TBK m. 227 uyarınca, ayıp halinde alıcının hakları şöyledir;
- Alıcı dilerse malı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,
- Dilerse malı alıkoyarak maldaki ayıp oranında satış parasının uygun bir miktarda
indirilmesini isteme,
- Alıcı bu yollara başvurmadan, malın misli eşya olması koşuluyla ayıpsız misliyle
değiştirilmesini isteme,
- Aşırı masraf gerektirmediği takdirde tüm masraflar satıcıya ait olmak üzere ücretsiz
onarılmasını isteme,
- Zararların tazminini isteme.
Somut olayda, alınan kök ve ek bilirkişi raporu gereğince dava konusu makinenin gizli ayıplı olduğu ve ayıp sebebiyle makinenin tamiri için yapılan masrafın 82.600,00-TL'nin kadri maruf olduğu tespit edilmiştir. Dosya kapsamında dinlenen tanık beyanları, tarafların isticvap beyanı, taraf iddiaları ve sunulan ihtarnameler dikkate alındığında davacı tarafça gizli ayıp tespit edildikten sonra davalıya süresi içerisinde bildirimin yapıldığı ve 02/11/2022 tarihli ihtarında maldaki ayıpları için bir takım masraflar yapıldığını, bu masrafın 3 gün içinde ödenmesi gerektiğini bildirmiş ve bu yolla zararlarının tazmin edilmesini istemiştir. Dosya kapsamında alınan kök ve ek bilirkişi heyet raporu ve TBK 227. maddesi dikkate alındığında davacının dava konusu makinedeki gizli ayıp sebebiyle yapmış olduğu 82.600,00-TL masrafı davalıdan talep etmesinin yerinde olduğu anlaşılmış, davacının talebinin kabulüne karar verilmiştir.Her ne kadar davalı tarafça taraflar arasındaki satım sözleşmesinde ---- şirket yetkilisi --------- tezgahı incelemiş, bu haliyle almayı kabul etmiştir." şeklinde ibarenin bulunduğunu, bu sebeple davacının makineyi açık, gizli ayıpları ile kabul ettiğini, davacının gizli ayıp sebebiyle talepte bulunmasının mümkün olmadığını beyan etmiş ise de; dosya kapsamında dinlenen tanık ve davacı-------- ve davalı şirket yetkilisinin beyanları dikkate alındığında davacının dava konusu makinenin gözle görülür kısımlarını incelendiği, dava konusu makinenin davacı tarafça incelenirken çalışır halde olması sebebiyle sökülmeden tespiti mümkün olmayan kısımlardaki ayıpları görmesinin ve tespit etmesinin mümkün olmadığı, bu hususun dinlenen tanık (21/03/2024 tarihli celse tanık---- davalı şirket yetkilisi beyanları) ve taraf beyanları ile sabit olduğu, bu itibarla sözleşmede yer alan ------ şirket yetkilisi ----- tezgahı incelemiş, bu haliyle almayı kabul etmiştir." ibaresinin mahkememizce yorumlanmasında sadece açık ayıpları kapsayacağı, gizli ayıpları kapsamayacağı değerlendirilmiş, aksi yöndeki davalı itirazlarına itibar edilmemiştir.Ayrıca belirtmek gerekir ki, satış sözleşmesindeki ayıp sebebiyle TBK 227. maddesindeki haklardan herhangi birisi bozucu yenilik doğuran bir hak olup kullanmakla bu hak sona ermektedir. Örneğin, ayıp sebebiyle satış sözleşmesinden dönerek bedel iadesi talep edildikten sonra talep değiştirilerek ayıp sebebiyle bedelde indirim talep edilemez. Davacı tarafından davalıya gönderilen 02/11/2022 tarihli ihtarname ile ayıp sebebiyle uğranılan zarar yönünden talepte bulunulmuş olup TBK 227. md. hakkı kullanmıştır. Bu sebeple eldeki dava ile talep edilen "ayıplı malın iadesini, bunun mümkün olmaması halinde yenisiyle değiştirilmesine" yönelik talepte bulunulması mümkün olmayıp mahkememizce bu taleplere meri mevzuat gereği itibar edilmemiştir.Eldeki davada, davacı tarafından davalı -------- hakkında da talepte bulunulmuş ise de; dava konusu satış sözleşmesinin davacı ve davalı şirket arasında imzalandığı, bu hususun cevap dilekçesi ile sunulan satış sözleşmesinden açıkça anlaşıldığı, davalı şirket tüzel kişi tacir olup ortak ve yetkililerinin kanundaki istisnai haller dışında şirketin işlemlerinden sorumluluğunun olmadığı, sözleşmenin tarafı olmayan davalı ----- ayıp sebebiyle oluşan zarardan herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmış, davalı ----yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-82.600,00-TL'nin 06/11/2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı -------- alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalı ---- yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle REDDİNE,
4-Alınması gerekli karar harcı 5.642,41-TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 85,39-TL harç ile tamamlama harcı olarak yatırılan 1.325,22-TL harç olmak üzere toplam 1.410,61-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.231,80-TL harcın davalı ------ tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafça yatırılan toplam 1.410,61-TL peşin ve tamamlama harcının davalı -------alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 11,50-TL vekalet harcı, 236,50-TL tebligat ve müzekkere gideri, 10.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.328,70-TL yargılama giderinin davalı ----- tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ------ alınarak hazineye irat kaydına,
9-Davanın kabul edilen kısmı için davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2 maddesindeki esaslara göre belirlenen 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalı --------- alınarak davacıya verilmesine,
10-Davanın reddedilen kısmı için davalı ------kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2 maddesindeki esaslara göre belirlenen 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı------ verilmesine,
11-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ----------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.26/09/2024