T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/129 ESAS
KARAR NO:2024/376
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 21.02.2022
KARAR TARİHİ: 30.04.2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ------ poliçe numarasıyla ---- sigortalı ---- plakalı aracın sürücüsü, ---- tarihinde kazaya sebebiyet verdiğini, kaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, sürücünün firari olduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından, meydana gelen kaza nedeniyle zarara uğrayan------ plakalı araç için ---- tarihinde ----- tazminat ödemesi, ----- plakalı aracın maddi hasarı için ---- rücu ödemesi, ----sayılı tahkim başvurusu nedeniyle--- plakalı araç için ------ tarihinde ---- değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, açıklanan hususlar çerçevesinde, müvekkili şirket tarafından toplam ---- tahsili amacıyla -------dosyasıyla icra takibi başlatıldığını ancak davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı itirazı nedeniyle takibin durduğunu, tüm bu nedenlerle ve resen dikkate alınacak nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı/borçlunun borca itirazlarının iptali ile itiraz neticesi durmuş olan takibin devamını, davalı/borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı - borçlu tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu trafik kazasından doğan zarardan müvekkilinin sorumlu olmadığını, müvekkiline ait aracın kaza tarihinde dava dışı------ kişiye uzun dönem kira sözleşmesi ile kiralanmış olduğundan müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, işleten sıfatının değiştiğini, müvekkilinin rent a car işiyle uğraştığını, cevap dilekçesi ekinde sunulan kira sözleşmesinden de anlaşılacağı üzere müvekkili ile dava dışı ------ tarihinde uzun dönem kira sözleşmesinin akdedildiğini, dava konusu trafik kazası meydana geldiğinde --- müvekkiline ait araç işleten sıfatıyla kiracının kullanımında olduğunu, fahiş miktarda rücu edilen hasar ve değer kaybı bedellerine itiraz ettiklerini, araçlarda meydana gelen hasar ve değer kaybı bedellerinin bilirkişi marifetiyle hesaplanmasını ayrıca yine davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte temerrüt tarihi olarak kusur ve hasar bedelinin hesaplanarak tanzim edilecek bilirkişi raporlarının taraflarına tebliğ edildiği tarihin esas alınmasını, kaza tarihinden, hasar bedelinin talep edildiği tarihinden itibaren işleyecek faiz ile birlikte tazminat taleplerinin reddi gerektiğini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.İhbar olunan-----cevap dilekçesinde özetle; işbu davada ihbar olunan sıfatıyla müvekkillerine gönderilen dava dilekçesi ve diğer tüm belgelerdeki aleyhe hususları kabul etmediklerini, müvekkilleri ----------tarihinde daimi ikameti olan ---- vefat ettiğini, müvekkillerinin cevap dilekçesi ekinde sunulan----- veraset ilamı ile müteveffanın mirasçısı durumunda iken müvekkiller----- murisi babasından kalan mirasını yasal süresi içinde kayıtsız ve şartsız olarak yasal süresi içerisinde reddettiklerini, bu hususta ----- sayılı ilamı ile müvekkilleri----- kayıtsız şartsız mirasın reddedildiğinin tespit edildiğini, bu nedenle işbu davada taraf sıfatının olmaması sebebiyle davanın tarafları yönünden reddine karar verilmesini, tüm bu nedenlerle ihbar edilen işbu davayı kabul etmediklerini, müvekkilleri yönünden mirasın reddedilmesi sebebiyle davanın reddine karar verilmesini, yargılama ücreti ve vekalet ücretini karşı tarafa yükletilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; davacı ------plakalı araç ile dava dışı---- aracın karıştığı trafik kazasında, dava dışı araç için ödenen bedelin sigortalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.Davacı vekili; ---- plakalı araç ile dava dışı -------- plakalı aracın karıştığı trafik kazasında, dava dışı araç için hasar bedeli ve değer kaybı ödemeleri yapıldığını, sigortalı araç sürücüsünün kaza mahallini terk ettiğini ve kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, olay yerini terk sebebiyle zararın poliçe kapsamı dışına çıktığını, ödenen bedelin rücuen tahsili için icra takibi başlattıklarını, davalının itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptalini dava ve talep etmiş; davalı vekili; müvekkili ile dava dışı ----- tarihinde uzun dönem kira sözleşmesinin yapıldığını ve bu nedenle işleten sıfatının bulunmadığını, talep edilen bedelin fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiş; ihbar olunan vekili ise; uzun dönem kiracı--- vefat ettiğini, mirasçılarının da mirası reddettiklerin beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, Davacı ----- hasar dosyası celp edilmiş, dava konusu araçların trafik tescil kayıtları celp edilmiş, davalı vekilinin cevap dilekçesi doğrultusunda sunduğu kira sözleşmesi ve ekleri dosya içerisine alınmış, icra dosyası celp edilmiş, bilirkişi heyet raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Dava konusu uyuşmazlığın; 12/03/2021 tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde kazaya karışan araç sürücüleri ile varsa üçüncü kişilerin kusurlu olup olmadığı ile orantısal kusur oranlarının ne olduğu, trafik kazası sonucunda ------ plakalı araçlarda hasar meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarının ne olduğu, değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarının ne olduğu, davacının hasar ve değer kaybı bedeline ilişkin ödemiş olduğu tutar miktarının ne olduğu, bu miktar için davalıya rücu edip edemeyeceği, davalı ile dava dışı ---------- plakalı araca ilişkin uzun dönem araç kiralama sözleşmesi bulunmasından dolayı işleten sıfatının yer değiştirip değiştirmediği, netice itibariyle davalının talep edilen tazminat kalemlerinden kısmen yahut tamamen bir sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, itirazın iptali gerekip gerekmediği ve icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.Bilirkişi heyetinin 30/11/2022 tarihli raporlarında özetle; "...KTK m. 3 hükmünde işletenin, “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir...” şeklinde tanımlandığı; aracın uzun süreli kiralanması durumunda işleten sıfatı kiracıya geçtiği, dava dosyasında yer alan araç kiralama sözleşmesi incelendiğinde, kiralama süresinin bir yıl ------olduğunun anlaşıldığı, kira ilişkisinin uzun süreli olduğu, bu sebeple kiracının işleten sıfatına sahip olduğu sonucuna ulaşmanın mümkün olduğu, mahkemenizin kanaatinin aksi yönde olması halinde; ---- plakalı araç sürücüsü----- kazanın meydana gelmesinde asli ve %60 oranında kusurlu olduğu, -----plakalı aracın firari sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %40 kusurlu olduğu; diğer araçlar olan ----- plakalı araçların kazaya karışmalarında herhangi bir kusurlarının olmadığı kanaatine varılmıştır. ----plakalı araç araç hasar bedelinin -----olduğu, ----- plakalı araç araç hasar bedelinin ------ olduğu, ---- plakalı araç değer kaybı bedelinin 2.500,00 TL olduğu..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.Kaza tespit tutanağı ile bilirkişi raporunun kusur konusundaki tespitlerinin çelişkili olması nedeniyle kati kusur raporu tanzimi için dosya----- gönderilmiştir.--------- tarihli raporunda özetle; "...A)Firari sürücü sevk ve idaresindeki otomobil ile seyri sırasında olay mahalli kavşağına yaklaşırken hızını tehlike anında tedbir alabileceği asgari seviyeye düşürüp, kavşak kollarındaki trafik akışını dikkate alarak kontrollü bir şekilde kavşaktan geçişini gerçekleştirmesi gerekirken kazanın vuku bulmuş olması dikkate alındığında bu hususa riayet etmediği, dikkatsiz ve tedbirsiz bir şekilde mevcut hızıyla kavşağa girmesi neticesi istikametine göre sol tarafından gelip, sola dönüşe geçerek ---------- sokağa katılmak isteyen sürücü idaresindeki otomobile zamanında etkin tedbir almadan çarptığı olayda tali derecede kusurludur. B)Sürücü -------sevk ve idaresindeki otomobil ile seyri sırasında olay mahalli kavşağına geldiğinde, kavşak girişinde istikametine hitaben bulunan DUR trafik levhası nedeniyle durması, kavşak kollarındaki trafik akışını kontrol etmesi, istikametine göre sağ tarafından gelmekte olan firari sürücü idaresindeki otomobilin hızını ve konumunu dikkate alarak kavşağa girmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, ilk geçiş hakkını bu otomobile vermeden sola dönüşe geçerek kontrolsüzce kavşağa girmesi neticesi otomobilin istikamet şeridine girerek sadmesine maruz kaldığı olayda asli derecede kusurludur. C)Park halinde bulunan ve kaza sonrası maddi hasara uğrayan araç sürücülerinin meydana gelen kazanın oluşumunda atfı kabil bir kusurları bulunmamaktadır. A)Firari sürücünün % 25 ( yüzde yirmi beş ) oranında kusurlu, B)Sürücü--------% 75 ( yüzde yetmiş beş ) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.Davacının yaptığı ödemelerin davalının kusuruna denk gelen %25'e karşılık gelen kısmı ile ayrı ayrı ödeme tarihlerinden takip tarihi olan ---- kadar işlemiş yasal faizin hesaplanması için ek rapor alınmak üzere dosyanın raporu hazırlayan bilirkişilere tevdiine karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetinin---- ek raporunda özetle; ---- uyarınca------ ile sigortalı ---- plakalı aracın sürücüsü davalı----gelen kazadaki kusur oranı % 25’dir. Buna göre davacı sigortacı, sigorta poliçesi çerçevesinde zarar görenlere ödemiş olduğu tazminat miktarının tamamını değil, % 25’ini davalı sigortalıdan talep edebilir. Davacı, ---- plakalı aracın uğradığı zarara ----- ilişkin tazminat ödemesini --- tarihinde yapmıştır. Sigortalının zararın %25’inden ----sorumlu olduğu dikkate alındığında,--- tarihleri arasında işlemiş olan faiz miktarı 250,98 TL’dir. Bu durumda, mahkemece davalının zarardan sorumlu tutulması halinde, davalının ödemesi gereken toplam miktar 3.197,43 TL + 250,98 TL= 3.448,41-TL’dir. Davacı,----- plakalı araca ilişkin hasar bedelini --- tarihinde yapmıştır. Sigortalının zararın %25’inden (3.793,24 TL) sorumlu olduğu dikkate alındığında,-------- tarihleri arasında işlemiş olan faiz miktarı 179, 27 TL’dir. Bu durumda, mahkemece davalının zarardan sorumlu tutulması halinde, davalının
ödemesi gereken toplam miktar 3.793,24 TL + 179, 27 TL = 3.972,51 TL’dir. Davacı ayrıca -------- plakalı aracın değer kaybına ilişkin ödemeyi (2.500,00 TL) 13.08.20221 tarihinde yapmıştır. Sigortalının zararın %25’inden (625 TL) sorumlu olduğudikkate alındığında, ----- tarihleri arasında işlemiş olan faiz miktarı17,98-TL’dir. Bu durumda, mahkemece davalının zarardan sorumlu tutulması halinde,davalının ödemesi gereken toplam miktar 625 TL + 17,98 TL = 642,98 TL’dir..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,-------Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.”; 95. maddesinde "(1)Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. (2) Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır. 01.06.2015 tarihinden sonra düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçeleri nedeniyle bedensel hasarlı trafik kazası sonucu zarar gören hak sahiplerine ödemede bulunan zorunlu trafik sigortacısı, kendi akidi olan sigortalısına karşı-------göre olay yerini terk nedeniyle rücu davası açabilecektir. Zira bedensel hasarlı trafik kazalarında------- tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların B.4 maddesinde ifade edilen haller ile benzer zorunlu haller dışında olay yerini terkin, içe rücu sebebi olduğu kabul edilmiştir. Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır.İşleten sıfatının yer değiştirdiği iddiasına ilişkin olarak ise; sigorta şirketi ile uzun dönem kiracı arasında bir poliçe olmamasına göre; sigorta şirketinin kendi sigortalısı olan davalıya rücu etmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı değelendirilmiştir.Somut olayda; kaza tespit tutanağının içeriği göz önünde bulundurulduğunda sigortalı araç sürücüsünün kaza mahallini terk ettiği sabit olup, davalı tarafça, sürücünün, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hal nedeniyle kaza mahallinden ayrıldığına dair savunma veya ispat aracı ileri sürülmediği göz önünde bulundurularak, dosya kapsamında yer alan denetime, hüküm vermeye elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve açıklayıcı bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile itirazın kısmen iptaline, takibin 8.202,92-TL asıl alacak ve 458,37-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.661,29-TL üzerinden devamına, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE,
-Davalının -------- esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 8.202,92-TL asıl alacak ve 458,37-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.661,29-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar yasal faiz işletilmesine,
2-Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 591,65-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 395,65-TL peşin harç ve icra dosyasına yatırılan 163,80-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 32,20-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 559,45-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, --------- fatura gideri, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 6.674,95-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre; 1.764,81-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4.910,14-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından vekalet harcı gideri olarak sarf edilen 11,50-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre; 8,46-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 3,04-TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 8.661,29-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------ bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ret oranına göre; 349,00-TL'nin davalıdan, 971,00-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
10-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde -----------Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.30.04.2024