T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/439 ESAS
KARAR NO:2025/462
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:14.06.2023
KARAR TARİHİ:27.05.2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ----yılında ticari hayatına başladığını, kurulduğu günden bu yana endüstriyel zemin kaplamaları alanında faaliyetlerini sürdürdüğünü, davalı şirket ile davacı şirket arasında ------ tarihli ----- akdedildiğini, bu sözleşme ile tarafların----- parselde yer alan ----- Yapım İşi kapsamında epoksi zemin kaplama işinin davacı şirketçe yerine getirilmesi hususunda anlaşma sağlandığını, taraflar arasında akdedilen ------- tarihli alt yüklenicilik sözleşmesinin 15. maddesi ile alt yüklenici davacı şirket tarafından yüklenici davalı şirkete teminat verilmesinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin nakit teminat başlıklı 15.1. maddesi uyarınca yüklenici davalı şirket tarafından her hak ediş tutarının yüzde beşi oranında nakit teminat kesintisi yapılmasının kararlaştırıldığını, davacı şirketin sözleşmeden kaynaklanan tüm edimlerini eksiksiz bir şekilde yerine getirildiğini, işin tamamlanmasına binaen --- tarihli geçici kabul tutanağının düzenlendiğini, ----- tarihinde de kesin kabul tutanağının düzenlendiğini ancak davacı şirket tarafından tüm edimler eksiksiz bir şekilde yerine getirilmiş ise de davalı şirket tarafından davacı şirkete ödenmesi gereken hak ediş tutarlarının tam ödenmediğini, davacı şirketin sözleşmede kararlaştırılan edimlerini yerine getirmesi sebebiyle davalı şirket tarafından kesilen nakit teminat tutarlarının iadesi amacıyla ------ yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ödenmesi talep edildiğini, davalı şirket tarafından ödeme yapılmaması üzerine------ esas sayılı icra dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine yasal süresi içerisinde itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğu hususları ileri sürülerek davanın kabulünü, davalı tarafından ------esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında davalı şirketin genel inşaasını üstlendiği ---- kapsamında davacı taraf ile ---- akdedildiğini, sözleşme konusu işlerin tamamlanma tarihi olarak ----- olarak belirlendiğini, davacı tarafın işin tesliminde bu süreye riayet etmediğini ve işi zamanında teslim etmediğini, dosyaya sunulan geçici kabul tutanağında işin bitirildiği tarih olarak ----belirtildiğini, buradan görüleceği üzere davacı tarafın işi altı ay gecikmeli teslim edebildiğini, davacının işin teslimi geciktirmesi nedeniyle davalı şirketin ana işveren İdareye karşı zor duruma düştüğünü, davacı şirketin de işi İdareye teslim sürecinde gecikmeler yaşandığını, kamu zararının meydana gelmemesi için davalı şirketin talepleri ve baskıları neticesinde davacının işi altı ay sonra teslim edebildiğini, davacının alacak iddiası kabul edilmemekle birlikte sözleşmede kararlaştırılan sürede teslim etmemesi nedeniyle sözleşmenin 8.2. maddesi uyarınca 5.000,00-TL gecikme cezası ödenmesi kararlaştırıldığını, davacı lehine bir alacak iadesi tespit edilmesi halinde gecikme cezası yönünden takas/mahsup definde bulunulduğunu, davacının sözleşmeden kaynaklı hak ediş alacağını talep edebilmesi için de bu belgeleri davalı şirkete ibraz etmesi gerektiği hususları ileri sürülerek davanın reddini ve kötü niyetli alacaklı hakkında %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; cari hesap alacağına dayalı olarak----esas sayılı dosyasında başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali davasıdır.Davacı vekili özetle; taraflar arasında 14/06/2019 tarihli epoksi zemin kaplama işi konulu alt taşeronluk sözleşmesi yapıldığını, sözleşmeye göre, davalının her hak edişin %5'i oranında nakit teminat kesintisi yapacağının ve geçici kabulden sonra iade edeceğinin kararlaştırıldığını, 26/03/2020'de geçici kabulün yapıldığını, 18/09/2020'de kesin kabule engel bulunmadığının tespit edildiğini ancak hak edişlerinin ödenmediğini beyan ederek, başlattıkları takibe yapılan itirazın iptalini dava ve talep etmiş; davalı vekili ise özetle; işin zamanında teslim edilmediğini, 6 aylık geç teslimden ötürü gecikmeye dair cezai şart alacakları olduğunu, davacının ----- borcu yoktur yazısı veremedikleri için teminatı iade etmediklerini beyan ederek, takas-mahsup defi ileri sürmüş ve davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilerek deliller toplanmış, taraf şirketlerin cari hesaba konu yıllara ilişkin --- kayıtları bağlı oldukları vergi dairelerinden getirtilmiş, icra dosyası celp edilerek incelenmiş, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlanmıştır. Taraflar arasında 14/06/2019 tarihli 'epoksi zemin kaplama işi' yapılması konusunda sözleşme yapıldığı, sözleşme ile ana yüklenici olan davalının, söz konusu işi alt yüklenici olarak davacıya taşere ettiği, davalının, davacının her hak ediş tutarının %5'i oranında nakit teminat kesintisi yapması ve geçici kabulden sonra teminatın iade edilmesi konusunda anlaştıkları, davalının ayıp iddiasında değil geç teslim iddiasında bulunduğu hususlarının ihtilafsız olduğu; taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacının üstlendiği işi zamanında teslim edip etmediği, davacının ödenmeyen hak edişi bulunup bulunmadığı, davalı geç teslim iddiasında bulunmakla, geç teslim varsa davacının cezai şart gereği tazminat ödemesi gerekip gerekmediği ve bu kapsamda takas-mahsup definin yerinde olup olmadığı, davacının sözleşme gereği ---------- belgesini sunması gerekip gerekmediği, sunulması gerekiyor ise sunulup sunulmadığı, sunulmamış ise bunun tek başına teminatın alıkonması hakkını davalıya verip vermeyeceği, bu kapsamda davalı tarafça icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd maddeleri gereğince iptali ve icra inkar tazminat şartlarının oluşup oluşmadığının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.---- esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde; dosyanın alacaklısının davacı, borçlusunun davalı olduğu, davacı alacaklının, 29/04/2022 tarihli cari hesap ekstresine dayalı olarak, 8.553,83-Euro nakit teminat kesintisi+ 250,91-Euro cari hesap bakiyesi+ 441,44-Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 9.246,18-Euro üzerinden takip başlattığı görülmüştür.Davacı Tanığı----------Ben davacı şirketin çalışanıyım, uygulama müdürü olarak çalışırım, 2012 yılından bu tarafa çalışmaktayım, davaya konu sözleşmede belirtilen işleri zamanında eksiksiz olarak davalı şirkete yapıp teslim ettik, ancak davalı teminat ödemelerini iade etmedi, gerekçe olarak da sözleşmede belirtilen işleri süresinde yapılmadığını söylemişler, bu doğru değildir, işler süresinde yapıldı, olay hakkında bilgi ve görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.Davacının merkez adresi ---- olmakla, davacının ------- yıllarına ilişkin tüm yasal ticari defterleri üzerinde mahkememizce resen seçilecek bir mali müşavir bilirkişi eşliğinde bilirkişi incelemesi yapılması için ---- talimat yazılmıştır.Talimat Bilirkişisinin -------- tarihli raporunda özetle; "...Davanın; davalı yüklenicinin taahhüdü altında bulunan ve davacı alt yükleniciye -------- tarihli sözleşme ile taşere edilen "epoksi zemin kaplamaları temin ve uygulaması işleri" nde davacının sözleşme ve eklerine uygun şekilde edimlerini yerine getirmesi ve işi tamamlamasına rağmen hakedişlerden kesilen % 5 nakit teminat kesintisi ve cari hesap bakiyesinin ödenmediği gerekçesiyle ödenmeyen toplam 9.246,18-EUR alacağın davalı yükleniciden tahsili istemiyle açıldığı; Sayın Mahkemenin görevlendirmesi doğrultusunda, tarafıma verilen yerinde inceleme yetkisi kapsamında temin edilen davacı --------- ticari defter kayıtları, muavin defter kayıtları, faturalar ve cari hesap ekstreleri ile ---formlarının ayrı ayrı incelenmesi neticesinde; Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre, davacı alt yüklenici ---- uyuşmazlığa konu ------ kapsamında davalı ------ alacağı bulunduğu..." şeklinde kanaat bildirildiği görülmüştür.Davacının defter ve belgelerinin incelenmesinden sonra, hem davalı defter ve belgelerinin incelenmesi hem de teknik inceleme için dosya ------alanında sözleşme yorum ve denetim uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.Bilirkişi heyetinin 15/01/2025 tarihli raporunda özetle; "...A- Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Sayın Mahkemenin vermiş olduğu görev ve yetki ile raporun 4.a. bölümünde davalının yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde; ---------- yıllarına ilişkin fiziki ortamda tutulan Envanter defterinin noter onayları ile
elektronik ortamda tutulan Yevmiye ve Defter-i Kebir GİB onaylı e-defter beratlarının süresinde alındığı, ticari defterlerin T.T.K’nu ve V.U.K’nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davalı şirketin kendi ticari defter ve kayıtlarının birbirlerini doğruladığı ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı görülmüştür. Davacının ticari merkezinin ----- ilinde olduğu, -----Asliye Ticaret Mahkemesinin görevlendirdiği S.M. Mali Müşavir Bilirkişi ---- tarihli raporunda; “…davacı şirketin ---yıllarına ilişkin incelenen ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacının incelenen kendi ticari defterlerinde davalı
açık hesabından 8.789,35 EUR ve 1.665,58 TL tutarında alacaklı gözüktüğü…” şeklinde tespit edildiği görülmüştür.
B- Davacının Alacak Talebi Yönünden; Mali İncelemeler Neticesinde; Davacı alacaklının----E, sayılı takip dosyasındaki 8.553,83 EUR Teminat tutarı ve 250,91 EUR cari hesap bakiyesi alacağı talebine ilişkin Sayın Mahkemenin vermiş olduğu görev ve yetki ile davalının raporun 4.b. bölümünde yapılan defter incelemesinde; davalı şirketin kendi ticari defterlerinde davacının 320.08.467 no.lu açık hesabından 01.03.2023 takip tarihi itibariyle 250,91 EUR tutarında davacı tarafa borçlu gözüktüğü, aynı şekilde 326.01.290 no.lu Teminat kesintisinin izlendiği açık hesabından da takip tarihi itibariyle 8.553,83 EUR tutarında davacı tarafa borçlu gözüktüğü görülmüştür. Her iki tarafın ticari defter kayıtları karşılaştırmalı olarak incelendiğinde de; raporun
4.b.1. bölümünde davacı ------ talimat mahkemesinde incelenen ticari defterlerinde davalı taraftan 8.789,35 EUR ve 1.665,58 TL tutarında alacaklı gözüktüğünün tespit edildiği, bu durumda davacının takipte talep etmiş olduğu toplamda 8.804,74 EUR (8.5553,83 EUR, Teminat Tutarı+25,91 EUR cari hesap alacağı) asıl alacak talebi tutarı kadar davalının incelenen kendi ticari defterlerinde davacı tarafa borçlu gözüktüğü görülmüştür. Öte yandan; raporun 4.c.1. bölümünde her iki tarafın bağlı oldukları vergi dairesine yapmış oldukları ---- yıllarına ilişkin--- bildirim formlarının birbirleri ile uyumlu olduğu görülmüştür. Aynı şekilde Sayın Mahkemenin müzekkere ile dosyaya kazandırmış ----- borç durum tablosu raporun 4.c.2.bölümünde incelendiğinde davacı şirketin davalı --- alt işvereni olarak takip edilen dosyasında -----dönemlerinde ------- prim borcunun gözükmediği görülmüştür.
C- Davalı tarafın geçici kabul, kesin kabul ve hak ediş tutanakları sırasında davacının geç ifasına dayalı ifaya eklenen ceza koşulu hakkının saklı tutmamış olduğu, bu nedenle davalının geç ifaya dayalı karşı alacağından bahsedilmeyeceği, bu konuda nihai takdirin Sayın Mahkemede olduğu,
D- Davacı tarafından davalıya ---- alınması gereken “borcu yoktur” belgesinin sunulduğunun ispata muhtaç olduğu, bu belge sunulmadığı sürece davacı alacağının muaccel olmadığı, mali incelemede davacının bir borcunun olmadığının tespit edildiği..." şeklinde kanaat bildirildiği görülmüştür.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davalı yüklenici, davacı ise alt süklenicidir.Eser sözleşmesi, iş sahibinin ödemeyi taahhüt ettiği ücret karşılığında yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi ve teslim etmeyi üstlendiği iki taraf için hak doğuran ve borç yükleyen bir sözleşmedir. TBK’nın 470 ve devamı maddelerine göre, yüklenici bir bedel karşılığında iş sahibine bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de yapılan iş karşılığı bir bedel ödemeyi yükümlenmiştir. Yüklenici, eseri sözleşmeye fen ve sanat kurallarına ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak imal edip, tam ve eksiksiz olarak süresinde iş sahibine teslim ettiğini, iş sahibi de iş bedelini ödediğini ispatla yükümlüdür. Eser sözleşmesi ilişkisinin bulunduğu durumlarda kural olarak işin yüklenici tarafından yapılıp tamamlandığı karine olarak kabul edilir.Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur--------İspat yüküne ilişkin bu genel kural, itirazın iptali davaları için de geçerlidir. Yani, itirazın iptali davalarında da ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.Öncelikle taraflar arasında akdi ilişki bulunduğu, davalının, davacının her hak ediş tutarının %5'i oranında nakit teminat kesintisi yapması ve geçici kabulden sonra teminatın iade edilmesi konusunda anlaştıkları, davalının ayıp iddiasında değil geç teslim iddiasında bulunduğu ihtilafsızdır. Uyuşmazlık; davacının ödenmeyen hak edişi bulunup bulunmadığı ile davalının geç teslim iddiasından kaynaklanan cezai şart alacağına dayalı takas-mahsup definin yerinde olup olmadığı; bu kapsamda nakit teminat kesintisinin iade edilip edilmeyeceği noktasındadır.Davacının hak ediş alacağını ispat etmesi halinde, davalının geç teslim iddiasını ve cezai şart koşullarının oluştuğunu ispat etmesi gerekir.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia, savunma, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde; tarafların ticari defter ve kayıtları karşılaştırmalı olarak incelendiğinde, defter ve belgelerdeki kayıtların birbirleri ile çelişkisiz olduğu, davacının kendi defterlerinde davalıdan 8.789,35 EUR ve 1.665,58 TL tutarında alacaklı gözüktüğü, davalının da incelenen kendi ticari defterlerinde davacı tarafa aynı miktarda borçlu gözüktüğü; tarafların bağlı oldukları vergi dairesine yapmış oldukları ---- yıllarına ilişkin --- bildirim formlarının da birbirleri ile uyumlu olduğu; davalı taraf, davacının ---- borcu yoktur belgesi sunmamasından ötürü nakit teminat kesintilerini davacıya iade etmediğini beyan etmiş ise de; dosyaya kazandırılan--- borç durum tablosundan anlaşıldığı üzere, davacı şirketin davalının alt işvereni olarak takip edilen dosyasında ----dönemlerinde ---- prim borcunun bulunmadığı, davalı tarafın geçici kabul, kesin kabul ve hak ediş tutanakları sırasında davacının geç ifasına dayalı ifaya eklenen ceza koşulu hakkını saklı tutmadığı, bu nedenle davalının geç ifaya dayalı cezai şart alacağı talep edemeyeceği ve takas-mahsup definin yerinde olmadığı, davacının davalıyı temerrüde düşürdüğüne dair bir ihtar olmadığından takipte işlemiş faiz talebinde bulunamayacağı anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kabul edilen asıl alacak miktarı olan 8.804,74-Euro'nun takip tarihindeki kur üzerinden TL karşılığının %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE,
-Davalının ------------ esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile, takibin 8.804,74-EURO asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince faiz işletilmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Asıl alacak miktarı olan 8.804,74-Euro'nun takip tarihindeki kur üzerinden TL karşılığının %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 15.378,22-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 4.037,31-TL peşin harç ve icra dosyasına yatırılan 923,31-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 10.417,60-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan toplam 4.960,62-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 17.525,05-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre; 16.688,35-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 836,70-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından vekalet harcı olarak sarf edilen 125,90-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre; 6,01-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 119,89-TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 36.019,84-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 11.286,96-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ret oranına göre; 2.971,04-TL'nin davalıdan, 148,96-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
11-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ---------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.27.05.2025