T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/780
KARAR NO: 2025/963
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 18.10.2024
KARAR TARİHİ: 25.11.2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29.03.2024 tarihinde --- plakalı araç ile müvekkili şirket nezdinde kasko sigortası temin olunan ----- plakalı aracın çarpışması sonucu müvekkili şirket tarafından --- plakalı araç için tazminat ödenmek zorunda kalındığını, --- ait ----- plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 230297402/0 poliçe numaralı -------Katılım Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, kazanın meydana gelmesine sebebiyet veren --- plakalı ----- otobüsünün ----nolu Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Avantaj Trafik Sigorta Poliçesi ile davalı----- Şirketi tarafından sigortalandığını, davalı yanın sigortalısı ---otobüs sürücüsünün aniden şerit değiştirmesi ve diğer tüm trafik kurallarını ihlalinden kaynaklı kazanın meydana geldiğini, yapılan ekspertiz incelemesi sonucu ve Kasko Sigortası Genel Şartları uyarınca müvekkili şirket tarafından 15.05.2024 tarihinde dava dışı -----Şirketine 6.583,74-TL, 17.05.2024 tarihinde dava dışı ----- 15.500,00-TL olmak üzere toplamda 22.083,74-TL ödeme yapıldığını, (fatura düzenlendiğinden ödemelerde ki farklılık KDV, Tevkifat ve Stopoj kesintisinden dolayı farklılık gösterebilmektedir.), kazaya sebebiyet veren aracın zorunlu trafik sigorta limitleri dahilinde olmasına rağmen davalıca müvekkili şirkete hiç bir ödeme yapılmadığını, davalının işbu hasar dosyasından kaynaklı borcu kabul etmediğini iddia etmesine rağmen borcu olmadığına dair herhangi bir delil ibraz edemediğini, haksız ve hukuka aykırı olarak kötü niyetle itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini, taraflar arasındaki uyuşmazlık kasko sigorta sözleşmesine dayalı rücuen tazminat isteminden kaynaklanmakta olup mal sigortalarında halefiyet ilkesini düzenleyen TTK.nun 1472. Maddesi uyarınca; sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçtiğini, tüm bu nedenlerle; fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile davalı/borçlunun ----. İcra Dairesi'nin ---- esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının iptali ile takibin devamını, davanın kabulü ile müvekkili şirket tarafından ödenen meblağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak, müvekkili sigorta şirketine ödenmesini, davalının borcu olmadığına dair icra dosyasına herhangi bir delil ibraz etmemiş olmaları sebebi ile davalıca haksız ve kötü niyetle yapılmış olan itiraza karşılık, davalı aleyhine hükmolunan meblağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, davanın kabulünü, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kabul anlamına gelmemekle birlikte kazaya karışan ----plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ------ numaralı ve 26.07.2023-26.07.2024 vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza tarihi itibari ile poliçe limiti maddi hasarlarda araç başına 200.000,00-TL; kaza başına 400.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu kaza sebebiyle sorumluluğundan bahsedebilmek için müvekkili şirket nezdinde sigortalı olan araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, zarar gördüğü iddia olunan ----- plaka sayılı araçta mezkur kaza dolayısı ile oluşan gerçek zararın tespit edilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle; müvekkili sigorta şirketi aleyhine ikame edilen haksız ve dayanaksız davanın reddini, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava; trafik kazası sebebiyle davacı tarafından kasko sigortası ile sigortalanan araçta meydana gelen zarar sebebiyle davacı tarafından sigortalısı için ödenen hasar bedelinin, kazaya karışan karşı taraf aracı ZMMS kapsamında sigortalayan davalıya halefiyet hükümlerine göre davalıya rücu edilmesi amacıyla başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.----plakalı araç 25.07.2023 tarihi ile 25.07.2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davacı ----- tarafında genişletilmiş kasko katılım sigorta poliçesi kapsamında sigortalanmıştır. ----- plakalı araç 26.07.2023 tarihi ile 26.07.2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı ----- tarafından karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında sigortalandığı, araç başına maddi zarar teminatının 120.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
29/03/2024 tarihinde ---- Hava Meydan Komutanlığı lojmanları içerisinde ---- plakalı ----- otobüsü kendi şeriden aniden çıkarak ve diğer trafik kurallarını ihlal ettiğinden ----- plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasına neden olmuştur.
Davacı tarafından, dava dışı sigortalısı ---- plakalı araç) için ---- adına ---- Bankası kanalıyla 17.05.2024 tarih ------ sorgu nolu dekont ile 15.500,00 TL ödeme yapıldığı, ----- hesabına ----- Bankası kanalıyla 15.05.2024 tarihinde 6.583,74 TL ödeme yapıldığı, buna göre davacı tarafından toplam 22.083,74 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından davalı aleyhine---- İcra Müdürlüğü'nün ----- esas sayılı icra dosyasında 22.083,74 TL asıl alacak ve 3.181,03 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.264,77 TL üzerinden icra takibine geçildiği, davalı tarafça borca ve ferilerine karşı itiraz dilekçesi sunulduğu, itiraz üzerine takibin durduğu, davacı tarafça itirazın iptalinin talep edildiği anlaşılmıştır.TTK'nın "Halefiyet" başlığı altındaki 1472. (eski TTK 1301.) maddesinde; "sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder" hükmüne yer verilmiştir.TTK'nın 1472.maddesinde (eski TTK 1301) düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için sigortalı hangi mahkemede dava açabilecek ise sigortacının da aynı mahkemede dava açması gerekir. Davalının ZMMS kapsamında sigortalayan sigorta şirketi olması sebebiyle mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.Dava konusu kazadaki kusur durumunun ve davacı tarafından sigortalanan araçtaki hasar durumunun tespit edilmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından hazırlanan raporda, dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün yüzde yüz oranında kusurlu olduğu, davacı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, davacı tarafından sigortalanan araçtaki hasar bedelinin 15.500,00 TL olduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle rapora itibar edilmiş ve dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün yüzde yüz oranında kusurlu olduğu, davacı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, davacı tarafından sigortalanan araçtaki hasar bedelinin 15.500,00 TL olduğu sonucuna varılmış ve davacı tarafın davalıya rücu edebileceği asıl alacak miktarının 15.500,00 TL olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İcra ve İflas Kanunu'nun 67.maddesinin 2. fıkrası gereğince, icra tazminatına karar verilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötü niyetli olması ise yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan başka, alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından hesap edilebilecek durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü gerekir.Dava konusu alacak kaleminin bilirkişi raporu ile belirli hale geldiği, alacağın limit olmadığı anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabul, kısmen reddine; ----İcra Dairesi'nin ----- esas sayılı dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin takip tarihi itibariyle 15.000,00 TL asıl alacak ve 2.160,55 TL işlemiş faiz üzerinden devamına,
2-İcra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 1.172,24-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harç ve icra dosyasına yatırılan 126,32-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 618,32-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan toplam 553,92-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından 427,60-TL başvurma harcı, 60,80-TL vekalet harcı, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti, 91,00-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 8.579,40-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre; 5.827,37-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2.752,03-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından 60,80-TL vekalet ücreti olarak sarf edilen yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre; 19,50-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 41,30-TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 17.160,55-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 8.104,22-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ret oranına göre; 2.445,22-TL'nin davalıdan, 1.154,78-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
10-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.