T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/715 Esas
KARAR NO:2025/232
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 26/09/2024
KARAR TARİHİ: 02/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Müvekkili şirketin ---- Dönemi Yönetim Kurulu Karar Defteri ---- tarafından muhasebecilik yapan ------teslim edildiğini, adı geçen şahsın sözlü uyarılara rağmen müvekkili şirket defterlerini teslim etmekten imtina etmesi nedeniyle şahısın çalıştığı iş yerine ----yevmiye no'lu ihtarname gönderilmiş, herhangi bir cevap verilmemesi nedeniyle şahsın bizzat kendisine------ yevmiye no'lu ihtarname keşide edilmiş, bir sonuç alınamadığını, ilgili şahsın haksız fiilinde direnimini sürdürmesi nedeniyle--------Başsavcılığı nezdinde güveni kötüye kullanmak suretiyle suç işleyen şüphelinin cezalandırılması talebiyle şikayette bulunulmuş olup soruşturma devam ettiğini, müvekkili şirket Vergi Usul Kanunu’nun 13’üncü maddesi 4.bendi kapsamında mücbir sebep hali ile karşı karşıya olup, dava açmalarına konu olay nedeniyle zayi belgesi alınamaması halinde genel kurul yapılamayacağından sermaye artışı da yapılamayacak, müvekkili şirket ticari işlemleri gün geçtikçe sıkıntıya girecek, işletmenin devamı mümkün olamayacağını, herhangi bir denetim durumunda defterlerini ibraz edemeyen müvekkili şirket büyük cezalar ödemek zorunda kalacağını, öte yandan müvekkili şirketin elinden rızası dışında çıkan defterler mali sorumluluk doğuracak nitelikte olmadığından defterler hakkında zayi kararı verilmesi nedeniyle devletin herhangi bir maddi zararı olması söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin ------- Dönemi Yönetim Kurulu Karar Defterlerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, davacı şirket tarafından şirkete ait pay defterinin zayi olduğu belirtilerek zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir.6102 Sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde; " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın , su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir ziyai öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasına da emredebilir. " şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Karar defteri TTK 82. Maddesi bağlamında tutulması ve tasdik edilmesi zorunlu defterlerdendir. Belirli sürelerde saklanması da kanuni zorunluluktur. TTK 82/7. Maddesi uyarınca bu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlenmiştir. TTK'nın 82/7. Maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de; tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olmamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Somut olayda; davacı şirket basiretli bir tacir gibi davranarak şirketin tutması zorunlu olan pay defterini tutmak ve muhafaza etmekle görevlidir. Ancak davacı şirket, şirket pay defterini zayi ettiğini belirterek zayi belgesi verilmesi talebinde bulunmuştur. Pay defterinin de nasıl kaybolduğuna ilişkin herhangi bir açıklama yapılmamıştır. Kaldı ki tutulması zorunlu olan pay defterinin basiretli bir tacir gibi davranarak koruması gerekirken kaybetmesi nedeniyle açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 615,40-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 187,80-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
İlişkin olarak davacı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ---------Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/04/2025