T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/427
KARAR NO : 2025/1174
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 08.06.2023
KARAR TARİHİ : 30.12.2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili işletmenin ---- marka -----Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde tek yetkili satıcısı ve münhasır tek mümessili olduğunu, şirketin, 2.000 avro değerindeki mal için mikro ihracat yaptığını, malın göndericisi müvekkilinin, alıcısı ise ---- olduğunu, mikro ihracat kapsamında, değeri 2.000 avro olan malını Türkiye'den ------- taşınması için davalı ile anlaştığını, malı teslim ettiğini, malın faturasının da sunulduğunu, davalı yanın teslim aldığı emtia için elektronik beyanname açtığını, ------ formu içeriğinin dosyaya sunulduğunu ancak davalı şirketin henüz gümrük işlemleri aşamasında davalı deposunda kaybettiğini, taraf yetkilileri arasındaki mail yazışmalarında bu hususun açık olduğunu, davalının malı kaybettiğinin kabulünde olduğunu, icra dosyasına yapmış olduğu kısmi ödeme ile de malı kaybettiğinin açıkça kabul edildiğini, kayıp neticesinde malın taşınmak üzere davalı şirketçe teslim alındığını ve davalı şirket uhdesinde kaybedildiğinin sabit olduğunu, bu hususta malın bedelinin davalıdan talep edildiğini ancak davalının reddettiğini, bunun üzerine ----. İcra Dairesinin ------ esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davalının yalnızca 1.253,00-TL kısmi ödeme yaptığını ve takibin durdurulmasını istediğini, arabulucu sürecinde tarafların anlaşamadığını, tüm bu nedenlerle; davanın kabulünü, davalı borçlunun----. İcra Dairesinin ----- esas sayılı icra dosyasına yaptığı haksız, dayanaksız ve kötü niyetli itirazının iptalini, takibin tam olarak devamını, müvekkili şirketin takibe konu alacağının davalı borçludan alacağın tahsiline kadar fiili ödeme günündeki kur üzerinden bankaların avro mevduata uyguladığı en yüksek faiz ile tahsilini, likit alacağa haksız ve kötü niyetli itiraz eden davalı - borçlu aleyhine itiraz ettiği kısım olan dava konusu alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilerek davacı müvekkili şirkete verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ilgili süreçte taşıma hukukunda söz konusu olan uluslararası konvansiyonların uygulanması gerektiğini, ---- numaralı uyuşmazlık konusu gönderinin Türkiye çıkışlı ----- varış adresli olması sebebiyle Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekeceğini, bununla ilgili Yargıtay ----. H.D. 17.10.2014 tarih, ---- esas, ------ kararın emsal olarak cevap dilekçesinde yer verildiğini, davacının müvekkili şirketten doğrudan ve dolaylı zararlara ilişkin herhangi bir tazminat alacağında bulunmasının mümkün olmadığını, müvekkil şirketin taşıma kural ve koşulları gözetildiğinde gönderinin alıcıya teslim edilememesi sebebiyle zarara uğradığını, gönderilerin müvekkiline teslim eden müşterilerin bu konşimento ve internet sitesinde yer alan koşulları kabul ettiğinin sayıldığını, müvekkili şirketin Taşıma Kural ve Koşulları İçerisinde Üstlenilmeyen Yükümlülükler başlıklı 21. Madde içeriğinin “21.1. - aşağıdakiler için hiçbir yükümlülük üstlenmemektedir. Alternatif ulaşım yöntemlerinin, maliyetleri, gelir, hasılat, kullanım veya kar, beklenen tasarruf, itibar kayıpları veya fırsat kaybı da dahil olmak üzere, özel, arızi, dolaylı veya nihai zarar ve hasarları.” ifadesine yer verildiğini, davacının müvekkili şirketten doğrudan ve dolaylı zararlara ilişkin talepte bulunmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin somut olayda konvansiyon uyarınca sınırlı sorumluluğunun olduğunu, bunun MK.nun 22/3 Maddesi uyarınca sabit olduğunu, özel fayda beyanında bulunulmamasının ve gönderi hakkında ek ücret ödenmek suretiyle taşıyıcı sigortası yaptırılmadığı durumlarda taşıyıcının beyan edilen tutar ile sınırlı sorumluluğunun bulunduğunu ancak ürün bedelinin sınırlı sorumluluk hesaplamasının altında kalması halinde beyan edilen tutarı ödemekle sorumlu olduğunun belirtildiğini, ilgili gönderiye ilişkin özel fayda beyanında bulunulmadığını, ek ücret ödenmediğini, bu hususta Yargıtay ---- Hukuk Dairesinin 01.11.2010 tarihli, ---- esas, ---- kararı ve ------. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.10.2016 tarihli kararı, Yargıtay -----. Hukuk Dairesinin 01.11.2010 tarihli ------ esas, ----- kararının emsal olarak gösterildiğini, davacıya MK uyarınca ödenmesi gereken tutarın İcra Müdürlüğü kapsamında ödenmiş olduğunu, somut olayda müvekkili şirketin sınırsız sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, buna dair Yargıtay emsal kararlarının paylaşıldığını, MK.nun 22/5 Maddesi uyarınca çalışan veya acentenin fiil ya da ihmalinin gerçekleşmesi durumunda çalışan ya da temsilcinin istihdamları kapsamında hareket ettiklerinin de ispatlanması kaydı ile sınırsız sorumluluğundan söz edilebileceğini, müvekkilinin ihmal veya kastının olduğuna ilişkin bir iddianın olmadığını, müvekilinin işletmenin tüm operasyonu; gönderinin, göndericiden teslim alınması ile hasarsız şekilde alıcıya teslim edilmesi üzerine kurulduğunu ve bu doğrultuda hiçbir güvenlik, kontrol ve izleme tedbirleri atlanmadan çalışıldığını, bu sebeple yalnızca sınırlı sorumlu olabileceğini, sınırlı sorumluluk kapsamında davacıya ödeme yapıldığını, tüm bu nedenler ve Mahkemece resen gözetilecek nedenlerle; davanın esastan reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava; taşıma sözleşmesine konu malın zarar görmesi sebebiyle oluşan zarar iddiasının tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.Taraflar arasında 2.000,00-EURO bedelli malın Türkiye'den ------ taşınması konusunda anlaşma yapıldığı, bu anlaşma gereği davacının taşıtan, davalının taşıyan olduğu görülmüştür.-----. İcra Dairesi'nden ------ esas sayılı icra dosyasında 2.000,00 Euro asıl alacak üzerinden icra takibine geçildiği, davalı tarafça itiraz edildiği, somut davada itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talep edildiği, takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığının gösterilmediği anlaşılmıştır. Yargıtay -----. Hukuk Dairesi'nin 24.02.2025 tarih, ----- esas, ----- karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair kararı;"İİK'nın 58/3. maddesinde; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı Kanun'un 60/1-1. maddesinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.
Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır (HGK'nın 12.05.1999 tarih ve -----. sayılı kararı). Somut olayda, takip dosyalarının incelenmesinde; takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmeden takip başlatıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, takip talebinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmesinin takip talebinde bulunması gerekli zorunlu unsur olduğu (Dairemizin 09.09.2024 tarihli ve ------ sayılı ilamı ve 31.05.2022 tarihli ve------ sayılı ilamı ile Yargıtay ----- Hukuk Dairesinin 10.12.2024 tarihli ve ----. sayılı ilamı ve 03.12.2024 tarihli ve ------. sayılı ilamı), bu konuda Adalet Bakanlığının yazı cevabına göre sistemsel bir sorunun da olmadığı anlaşıldığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır." Şeklindedir. Yargıtay ilamındaki açıklamalar ve takip talebi ile ödeme emrinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığının gösterilmemesi dikkate alındığında usulüne uygun icra takibi yapılmadığı anlaşılmıştır. İtirazın iptali davasının incelenebilmesi için öncelikle usule uygun şekilde yapılmış icra takibi bulunması gerektiğinden ve somut davada usule uygun şekilde yapılmış icra takibi bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın usulden reddine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 615,40-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 660,10-TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, artan 44,70-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL peşin harcın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından 99,20-TL vekalet harcı olarak sarf edilen yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize dilekçe ile başvurarak veya zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutanağa geçirilmesi ve hakime onaylatılmak suretiyle ----- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.