T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/609
KARAR NO : 2025/1101
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 19.08.2024
KARAR TARİHİ : 16.12.2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket adına kayıtlı ve ticari faaliyetler kapsamında kullanılmakta olan ------ plakalı aracın davalıya ait ----- plakalı araç ile 01.12.2022 tarihinde trafik kazasına karıştığını, davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, HMK.nun 16. Maddesi uyarınca haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğunu, davaya konu kaza sebebiyle müvekkili şirkete ait aracın ikinci el piyasa değerinde ciddi bir düşüş meydana geldiğini, söz konusu değer kaybı zararının Mahkeme tarafından atanacak bilirkişi marifetiyle tespitini ve şimdilik 100,00-TL’nin haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte hem araç sahibi hem araç sürücüsü hem de sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsilini ve müvekkili şirkete ödenmesini, tüm bu nedenler ve Mahkemece re’sen gözetilecek nedenlerle; esasa, usule ve fazlaya ilişkin her türlü yasal hakları saklı kalmak kaydı ile haklı davanın kabulünü, değer kaybı zararına istinaden şimdilik 100,00-TL tutarındaki tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesini, araç mahrumiyet zararına istinaden şimdilik 100,00-TL tutarındaki tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte hem araç sahibi hem de araç sürücüsünden müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesini, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Islah Dilekçesi: Davacı vekili 27.10.2025 tarihli dilekçesi ile HMK M.107 uyarınca anılan bilirkişi raporu doğrultusunda, dava değerinin artırımı yoluna gidilerek dava dilekçesinde 100,00-TL değer kaybı bedeli ve 100,00-TL araç mahrumiyeti bedeli talebini; fazlaya dair her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, değer kaybı bedelini 11.124,00-TL'ye, araç mahrumiyet bedelini 1.480,00-TL'ye yükselttiklerini, toplam 12.604,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı ------ Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; poliçeden dolayı müvekkili şirketin sorumluluğunun, sigortalısının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 100.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, uyuşmazlık öncesinde müvekkili şirketçe davacının hesabına 09.08.2022 tarihinde 22.525,00-TL tutarında hasar ödemesi gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketçe huzurdaki başvuru öncesi yapılan ödemelerle, davacının araç hasarına yönelik zararının tamamen karşılandığını, davacının bakiye araç hasarı zararını ispatlar herhangi bir delil sunmadan ikame ettiği kötü niyetli başvurunun reddini, uyuşmazlık konusu kazanın müvekkili şirkete ihbarı üzerine, müvekkili şirketin gerekli incelemeleri yapmak üzere eksper atamasının gerçekleştirildiğini, atanan eksperce, aracın bulunduğu onarım servisine gidilerek, araç fiziki olarak yerinde incelenerek, araçta meydana gelen zarara ilişkin tespit ve değerlendirmelerde bulunulduğunu, müvekkili şirketçe işbu rapor doğrultusunda, huzurdaki başvuru öncesinde araç hasar onarım tazminatı ödemesinin gerçekleştirildiğini, işbu ödemeye esas ekspertiz raporunu mahkemeye sunduklarını, ZMM Sigortası Genel Şartları’nın B.2.2.maddesinde sigorta şirketinin ödenecek tazminattan anlaşmalı merkezde uygulanacak iskonto oranını düşebileceğinin düzenlendiğini, hiçbir surette kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin KDV'den sorumlu tutulmamasını, tüm bu nedenlerle; müvekkili şirkete usulüne uygun bir başvuru gerçekleştirilmemesi (aracın geçmiş hasar ve ağır hasar sorgularının şirkete başvuruda sunulmamış olması) nedeniyle, işbu hususun tamamlanamaz dava şartı olması nedeniyle başvurunun reddine yönelik hüküm kurulmasını, müvekkili şirketçe başvuru öncesinde, araç hasar tazminatı yönünden ödeme yapılarak başvuranın bu husustaki tüm zararının giderilmiş olması nedeniyle aksini ispatlar hiçbir delilin dosyada mevcut olmaması nedeniyle başvurunun reddini, aracın modeli, kilometresi ve kullanılmışlık düzeyi göz önünde bulundurulduğunda araçta değer kaybı meydana gelmeyeceğinden başvurunun reddini, aksi taktirde ZMSS Genel Şartlar uyarınca hesaplama yapılmasını, aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin dikkate alınmasını, Yargıtay İçtihatları doğrultusunda üç kişilik bilirkişi heyetine dosyanın atanmasını, karşı vekalet ve yargılama giderlerinin karşı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalılar -----usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, davalılar ------ Şirketi ve ----- davaya cevap vermemiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davacıya ait araç ile karşı tarafın ZMMS poliçesi ile sigortalayanı, araç işleteni ve sürücüsü olduğu araç arasında meydana gelen trafik kazası sebebiyle davacıya ait araçtaki değer kaybının davalılardan, araç mahrumiyet bedelinin davalı araç işleteninden ve sürücüsünden alınmasına ilişkindir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi: "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklindedir.Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-I. maddesi: "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde, "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır. İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir. Bu sebeple araç maliki işleten sıfatıyla zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur. Davacı taraf, talebini zarara sebep olan araç sürücüsüne, araç malikine ya da her ikisine karşı ileri sürebilir.
01.12.2022 tarihinde ---- plakalı aracın davacı tarafa ait ----- plakalı araca arkadan çarpması neticesinde iki taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.
---- plakalı araç, davalı sigorta şirketi tarafından ------- numaralı poliçe ile 14.10.2022 tarihi ile 14.10.2023 tarihi arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile sigortalanmış olup poliçede araç başına 100.000,00 TL maddi teminat bulunmaktadır.
---- plakalı araç kaza tarihi itibariyle davalı -----ait olup, araç sürücüsü davalı ----.
Dava konusu kazadaki kusur durumu ve davacıya ait araçtaki değer kaybı, aracın makul onarım süresi ve kaza tarihindeki araç mahrumiyet bedelinin tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan raporda özetle; dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacıya ait araç sürücüsünün kusursuz olduğu, davalı sürücüsünün %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araçtaki değer kaybının 11.124,00 TL olduğu, araç mahrumiyet bedelinin 1.480,00 TL olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle rapora itibar edilmiş ve dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacıya ait araç sürücüsünün kusursuz olduğu, davalı sürücüsünün %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araçtaki değer kaybının 11.124,00 TL olduğu, araç mahrumiyet bedelinin 1.480,00 TL olduğu sonucuna varılmıştır.Zorunlu mali mesuliyet sigortasının doğrudan zararları kapsaması ve dolaylı zararları kapsamaması sebebiyle hasar onarım zararı ile değer kaybı zararları zorunlu mali mesuliyet sigortasından karşılanabilir olup araç mahrumiyet bedeli zararı dolaylı zarar olduğundan zorunlu mali mesuliyet sigortasından karşılanamayacak ve zarara sebep olan araç malikinden talep edilebilecektir. Somut davada davacının değer kaybı zararı davalı sigorta şirketinden (sigorta poliçesindeki teminat ile sınırlı olmak üzere) ve davalı araç maliki ile sürücüsünden, araç mahrumiyet bedeli zararı ise davalı araç malikinden ve sürücüsünden talep edilebilecektir.6098 sayılı TBK'nın 117. maddesi gereğince, haksız fiilden kaynaklı alacaklarda davalının haksız fiil tarihinde temerrüte düşmesi sebebiyle davalılar araç maliki ve sürücüsü yönünden haksız fiil (kaza) tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmıştır.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesinde; “...Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içerisinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." düzenlemesi yer almaktadır.
Davalı sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihi, davaya konu kazanın sigorta şirketine ihtar ya da ihbar edildiği tarihten itibaren sekiz iş günü sonrasıdır. Somut davada davacı tarafından davalı sigorta şirketine 09.07.2024 tarihinde başvuru yapıldığı, sekiz iş günü sonunda 20.07.2024 tarihinde temerrüt gerçekleşmiş olup 20.07.2024 tarihinden itibaren faiz uygulanmıştır.
Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın kabulüne;
A) 11.124,00 TL değer kaybı bedelinin davalı ------ Şirketi'nden 20.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle, davalılar -----yönünden 01.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
B) 1.480,00 TL araç mahrumiyet bedelinin 01.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ------- alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 860,98-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harç ve 211,84-TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 221,54-TL'nin davanın kabul oranlarına göre; 195,53-TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 26,01-TL'nin davalılar ------ müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan toplam 639,44-TL peşin ve ıslah harcın davanın kabul oranlarına göre; 564,35-TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 75,09-TL'nin davalılar ----- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından 427,60-TL başvurma harcı, 60,80-TL vekalet harcı, 4.500,00-TL bilirkişi ücreti, 795,00-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 5.783,40-TL yargılama giderinin davanın kabul oranlarına göre; 5.104,29-TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 679,11-TL'nin davalılar ------ müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına,
6-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 12.604,00-TL vekalet ücretinin davanın kabul oranlarına göre; 11.124,00-TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 1.480,00-TL'nin davalılar ------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul oranlarına göre; 3.353,79-TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 446,21-TL'nin davalı -----Şirketi'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluklarında, kesin olmak üzere karar verildi.