T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/1190
KARAR NO : 2025/1146
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/12/2025
KARAR TARİHİ : 23/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı şirket ile davalı şirket arasında, 09.07.2024 tarihli Şube Lisans Sözleşmesi ( Franchising) ve 09.10.2024 tarihli Araç Kiralama Genel Koşulları ve Sözleşmeleri akdedildiğini, davalı şirketin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve sözleşmelerin feshi sebebiyle sözleşmeden kaynaklanan alacakların tahsili için, davalı şirket aleyhine, --- İcra Müdürlüğü'nün /-----. Sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin haksız ve kötü niyetli itirazı üzerine takibin durduğunu, taraflar arasında imzalanan Şube Lisans Sözleşmesi ( Franchising) ve Araç Kiralama Genel Koşulları ve Sözleşmeleri'nde lisans verenin/ kiralayanın ticari defter ve kayıtlarının bağlayıcı ve kesin delil teşkil edeceğini, bu maddenin, HMK 193. Maddesi uyarınca yazılı münhasır delil sözleşmesi olduğu hükmünü haiz olduğunu, müvekkil şirketin ticari defter ve kayıtlarının münhasır delil olduğu yönünden taraflar arasında delil sözleşmenin mevcut olduğunu, davalı şirket aleyhine, sözleşmeden kaynaklanan alacakların tahsili için --- İcra Müdürlüğü'nün ------. sayılı icra dosyasıyla başlatılan icra takibine, davalı tarafça haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, davalı ile yapılan arabuluculuk görüşmesinde de anlaşma sağlanamadığını, bu sebeplerle davalarının kabulü ile davalının, ---. İcra Müdürlüğü'nün ---. Sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, "Araç Kira Sözleşmesi" uyarınca başlatılan takibe vaki İİK 67. Maddesi uyarınca İtirazın İptali Talebidir.Davaya konu ---İcra Dairesi ---- Esas sayılı dosyasının incelenmesi sonucu; faturalara dayalı ilamsız takip başlatıldığı görülmüştür.
Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, dava şartı olması sebebiyle yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin TBK 299 ve devamı maddeleri uyarınca Kira Sözleşmesi niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.
6102 Sayılı TTK’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.
Her ticari dava ticari iş olmakla birlikte, her ticari iş ticari dava olmamaktadır. TTK' nun 5(1) maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine aittir. Dolayısıyla ticari iş kapsamında olmakla birlikte ticari dava sayılamayan durumlarda ticaret mahkemeleri görevli olmayacak, uyuşmazlığın niteliğine göre diğer mahkemelerin görev hususu değerlendirilecektir.
HMK 4/1-a maddesi gereğince kira sözleşmesinden kaynaklı tüm davalarda Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Hemen belirtmek gerekir ki, tarafların sıfatına bakılmaksızın kira hukukundan kaynaklanan tüm davalarda görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. ( Yargıtay ----HD. -- Esas ----- Karar sayılı ilamı, Yargıtay ---- HD. ---- Esas ----- Karar sayılı ilamı)
Mahkememizce görev husus öncelikli olarak incelenmiştir.
"Kambiyo senedinden kaynaklanan davalarda göreve ilişkin değerlendirme yapılırken senedin düzenlenmesine esas temel hukuki ilişki ve tarafların sıfatına da bakılması gerekmektedir.
Davacı vekili, takibe konu senedin, kiralama sözleşmesine istinaden teminat senedi olarak verildiğini iddia ederek işbu menfi tespit davasını açmıştır. Bu tür davalarda görev konusu davacının ileri sürdüğü maddi vakıalar ve talep sonucuna göre belirlenmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlık, senedin, kira sözleşmesi kapsamında teminat senedi olarak verilip verilmediği, verilmiş ise karşılıksız kalıp kalmadığı noktasında toplandığına ve bunların ispatı meselesi sübut ve esasa ilişkin olup, görevin belirlenmesine bir etkisi olmamasına göre, davanın, kira uyuşmazlıklarında münhasır görevli olan sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Yargıtay -----. Hukuk Dairesi esas no: --- karar no:-----24.11.2025 Tarih)
Somut Olayda; Taraflar arasında 09.10.2024 ve 20.09.2024 tarihli Araç Kiralama Genel Koşulları ve Sözleşmeleri akdedildiğini, ve davacı tarafça işbu sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla dava konusu "Araç Kiralama Genel Koşulları ve Sözleşmeleri, Franchise Sözleşmesi" gereği cari hesaba dayalı ilamsız takip başlatıldığı ,bu haliyle taraflar arasında uyuşmazlığın salt cari hesaptan değil, buna bağlı "Araç Kiralama Sözleşmesinde" kaynaklandığı anlaşılmakla davacı şirketin ilgili sözleşmeden kaynaklı alacakların tahsili için icra takibi başlatıldığı, taraflar arasında ki uyuşmazlığın "Araç Kira Sözleşmesi" çerçevesinde çözülmesi gerektiği bu gerekçe ile de mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmakla aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın 6100 sayılı HMK 114/1 - c ve 115/2 maddeleri gereği dava şartı yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE,
2-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
3-Görevli ve yetkili mahkemenin -/-/- Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna,
4-6100 sayılı HMK'nın 20. Maddesi gereğince kararın kesinleşmesine müteakiben iki hafta içinde talep halinde dava dosyasının yetkili ve görevli mahkeme olan ----- Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına (kararın tebliği ile ihtarat yapılmış sayılmasına,
5- 6100 Sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu m.331/2 uyarınca yargılama giderleri konusunda görevli ve yetkili mahkemece karar verileceğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.