T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/297
KARAR NO : 2025/1102
DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 25.04.2024
KARAR TARİHİ : 16.12.2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, 5363 Sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında kurulduğunu ve konusu Devlet Destekli Tarım Sigortaları olan Tarım Sigortaları Havuzu’nun işleticisi olduğunu, 5363 Sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamındaki riskleri teminat altına alınması, standart sigorta poliçelerinin belirlenmesi, hasar organizasyonları, aktüerya çalışmaları, tazminat ödemelerinin yapılması, reasürans teminatının sağlanması, tarım sigortalarının geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve izlenmesi ile diğer teknik hizmetlerin yürütülmesi amacıyla tüzel kişiliği haiz Tarım Sigortaları Havuzu'nun kurulduğunu, Tarım Sigortaları Havuzunun işletilmesine ilişkin iş ve işlemlerin, Havuza katılan sigorta şirketlerinin eşit oranda pay sahibi olduğu anonim şirket statüsünde kurulan ----. tarafından yürütüldüğünü, dava dışı sigortalısına ait “------" kulak küpe numaralı küçükbaş hayvanın, ------ numaralı Devlet Destekli Küçükbaş Hayvan Hayat Sigorta poliçesi ile müvekkili kurum nezdinde sigortalandığını, işbu poliçeyle sigortalı küçükbaş hayvanın 23.11.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, ----- plakalı aracın çarpması sonucu telef olduğunu, söz konusu aracın, davalı sigorta şirketi nezdinde Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde ----- plaka sayılı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, tüm bu nedenlerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere dava dışı sigortalıya ödenen 2.137,50-TL'nin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın; 23.11.2023 tarihinde gerçekleşen kazada telef olan sigortalısı küçükbaş hayvanlar için ödemiş olduğu tazminatı rücuen müvekkili şirketten talep ettiğini, davacının talebinin huzurdaki davadan önce karşılandığından davanın reddini, müvekkili şirketin sigortalısı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu yönündeki iddialarını kabul etmediklerini ve itiraz ettiklerini, başvuranın her halde davasını, kusur durumunu ve zararını belgeler ile şek ve şüpheye yer vermeyecek şekilde ispat etmek zorunda olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla faiz başlangıcının ancak dava tarihi olarak kabul edilebilir ve uygulanması gereken faiz türünün yasal faiz olduğunu, tüm bu nedenlerle; aleyhe haksız olarak açılan davanın müvekkili şirketin sorumluluğu olan tüm ödemeyi davadan önce yapmış olması sebebiyle reddini, kusur hususundaki itirazlarının yargılama aşamasında dikkate alınmasını, davacının davasının ispatı halinde; müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmamasını, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava; 23/11/2023 tarihinde, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ----- plakalı aracın, davacı sigortalısına ait küçükbaş hayvana çarpması sonucunda, davacı tarafından sigortalısına ödenen bedelin rücuen tahsili talepli tazminat davasıdır. Dava dışı sigortalıya ait “------" kulak küpe numaralı küçükbaş hayvan, ------- numaralı Devlet Destekli Küçükbaş Hayvan Hayat Sigorta poliçesi ile davacı nezdinde sigortalanmıştır. Sigorta policçesinde küçükbaş hayvanlar için zayi veya telef olmaları durumunda her küçükbaş hayvan için bedel 4.500,00 TL olarak düzenlenmiştir.----- plakalı araç, 18.02.2023 tarihi ile 18.02.2024 tarihi arasında davalı sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında sigortalanmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi: "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklindedir.
Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-I. maddesi: "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde, "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır.TTK'nın "Halefiyet" başlığı altındaki 1472. (eski TTK 1301.) maddesinde; "sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder" hükmüne yer verilmiştir.TTK'nın 1472.maddesinde (eski TTK 1301) düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için sigortalı hangi mahkemede dava açabilecek ise sigortacının da aynı mahkemede dava açması gerekir. Davanın ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketine karşı açılması sebebiyle mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
23.11.2023 günü saat 18:10 sıralarında, sürücü ---- idaresindeki ---- plakalı otomobil ile --- ili ----- ilçesi ---- köyü istikametinden ------ ilçesi yönüne doğru seyir halindeyken olay mahalli 21.500. metresine geldiğinde ön ilerisinde kaplama içerisinde yürütülmekte olan sürücü ------- idaresindeki koyun sürücüne çarpması neticesi dava konusu trafik kazası meydana gelmiştir. Devlet Destekli Küçükbaş Hayvan Hayat Sigorta poliçesiyle sigortalı küçükbaş hayvan----- plakalı aracın çarpması sonucu telef olmuştur. ------15.04.2024 tarihinde araç dışı hasar bedeli olarak davalı tarafından 2.137,50 TL ödeme yapılmıştır.Dava konusu olaydaki kusur durumu ve zarar miktarının tespiti için dosya bilirkişilere tevdi edilmiş, hazırlanan raporda; davalı tarafından ZMMS kapsamında sigortalanan araç sürücüsünün 2918 Sayılı K.T.K'nın 67/a maddesini ihlal ettiğinden %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, kaplama içerisinde yürütülmekte olan koyun sürücüsü ----- K.T.Y'nin 139/b maddesini ihlal ettiğinden %70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu, koyun bedelinin 6.300,00 TL olduğu, davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kusuruna 1.890,00 TL isabet ettiği, davalı tarafından davacıya 2.137,50 TL ödeme yapıldığı, davacının bakiye talep edebileceği miktar olmadığı belirtilmiştir. Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle rapora itibar edilmiş ve dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı tarafından ZMMS kapsamında sigortalanan araç sürücüsünün 2918 Sayılı K.T.K'nın 67/a maddesini ihlal ettiğinden %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, kaplama içerisinde yürütülmekte olan koyun sürücüsü --- --- K.T.Y'nin 139/b maddesini ihlal ettiğinden %70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu, koyun bedelinin 6.300,00 TL olduğu, davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kusuruna 1.890,00 TL isabet ettiği, davalı tarafından davacıya 2.137,50 TL ödeme yapıldığı, davacının bakiye talep edebileceği miktar olmadığı sonucuna varıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 615,40-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 187,80-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harcın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından 148,30-TL vekalet harcı, 5.616,00-TL bilirkişi ücreti, 45,00-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 5.809,30-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 2.137,50-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.