T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/98
KARAR NO : 2025/747
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07.02.2024
KARAR TARİHİ : 07.10.2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 30.05.2023 tarihinde davalı------ maliki olduğu ve davalı----- sevk ve idaresindeki ------ plakalı aracın, müvekkilinin maliki olduğu ve kaza sırasında dava dışı ----- sevk ve idaresindeki ----- plakalı araca çarptığını, kaza tespit tutanaklarına göre davalı sürücü ----- kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin, aracının onarımı dolayısıyla kar elde edemediğini ve kazanç kaybına uğradığını, -----sokak üzerinde gerçekleşen kazada davalı sürücünün, park halindeki müvekkilinin aracına geri geri çarparak kazaya sebebiyet verdiğini, davalının, kazada asli ve tam kusurlu olduğunu ve bu durumun kaza tespit tutanağında tespit edildiğini, müvekkiline ait aracın, karşı araç sürücüsünün kusuru nedeniyle hasara uğradığını, söz konusu kaza nedeniyle müvekkiline ait aracın onarım işlemlerine hemen başlandığını, onarım işlemleri boyunca müvekkilinin aracını kullanamadığını ve bu durumdan dolayı kârından yoksun kaldığını, müvekkilinin aracını kullanamaması sebebiyle kazanç kaybına neden olduğunu, tüm bu nedenler ve Mahkeme tarafından resen gözetilecek nedenlerle; müvekkiline ait ------- plakalı araçta 30.05.2023 tarihli trafik kazası nedeniyle oluşan kazanç kaybına ilişkin olarak şimdilik 100,00-TL kazanç kaybı bedelinin (belirsiz alacak) kaza tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılar üzerinde bırakılmasını ve HMK.nun 389-399 Maddeleri gereğince davalı adına kayıtlı ------ plakalı aracın üzerine dava kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava Değeri Artırım Dilekçesi: Davacı vekili 29.03.2025 tarihli dilekçesi ile HMK M.107 uyarınca anılan bilirkişi raporu doğrultusunda, dava değerinin artırımı yoluna gidilerek dava dilekçesinde 100,00-TL araç mahrumiyet bedelini, 1.650,00-TL artırarak 1.750,00-TL'ye çıkardıklarını, bedel artırım dilekçemizin kabulünü, 1.750,00-TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:Davalı----- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkili şirket aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını ve davaya konu bahse konu işbu icra takibine yasal süresi içerisinde vekil sıfatıyla tarafınca borca itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, müvekkili şirketin davacıya karşı herhangi bir borcunun bulunmadığını, davaya konu kazada müvekkili şirkete ait aracın ve sürücüsünün herhangi bir kusuru bulunmadığını, Mahkemece yapılacak olunan yargılama sırasında da kazanın meydana geldiği yer ve koşullar ile kaza tutanağı birlikte ele alınarak, alanında uzman bir trafik bilirkişi marifetiyle alınacak bilirkişi raporu doğrultusunda müvekkili şirkete ait aracın herhangi bir kusuru bulunmadığı ve açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunun ortaya çıkacağını, tüm bu nedenlerle; haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle; -----. İcra Dairesinin ------ numaralı dosyası ile müvekkili aleyhine ilamsız takip yapıldığını ve ödeme emrinin gönderildiğini, yasal süresi içerisinde takibe, borca, ödeme emrine, faiz oranına, işlemiş faize, ferilerine açıkça itirazları neticesinde takibin durdurulduğunu, itiraz dilekçesinde belirttikleri üzere müvekkilinin alacaklı görünen tarafa herhangi bir borcunun olmadığını, her ne kadar takip dayanağı trafik kazası tutanağına müvekkilinin ehliyet bilgileri yazılmış ise de kazanın müvekkili tarafından yapılmadığını, kazayı yapan şoförün ------- uyruklu olması ve ehliyetinin olmaması sebebi ile müvekkilinin ehliyeti ile işlem yapıldığını, bu sebeple müvekkilinin bahsi geçen kaza ile hiçbir ilgisi olmadığını ve tamamen kusursuz olduğunu,------ Otoparkında gerçekleşen kazada, müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin hastaneye teslim edilmek üzere getirmiş olduğu yükü (ilaç) indirmek için aracını hastane otoparkına park ettiğini, teslim işlemlerini tamamlamak için hastaneye girdiğini, indirme işlemi için yanında muavin olarak bulunan ------ uyruklu personele aracın yanında durmasını ve malzemeye göz kulak olmasını söylediğini, müvekkilinin hastane içerisinde olduğu sırada davacı otoparka gelerek yolu kapattığı gerekçesiyle aracın çekilmesini talep ettiğini, müvekkilinin hastanede olması sebebiyle ----- uyruklu personelin aracı çekmek için çalıştırdığını, sonrasında ise park halindeki davacının aracına geri geri çarparak kazaya sebebiyet verdiğini, ------ uyruklu personelin ehliyetinin olmaması sebebiyle tartışma yaşandığını, sonrasında müvekkilinin kazanın gerçekleştiği otoparka geldiğini, yaşanan kaza sebebiyle işvereni olan davalı------ Şirketini arayarak durumu bildirdiğini, şirketin ------ uyruklu personelin durumu sebebiyle müvekkiline kendi ehliyeti ile işlem yapmasını söylediğini ve sorumluluğun kendilerine ait olduğunu belirttiğini, müvekkilinin, davacı tarafın masraflarının şirket tarafından ödeneceğinin ve kendisine zarar verecek herhangi bir işlem yapılmayacağının söylenmesi sebebiyle kaza tutanağını kendisinin imzaladığını ve kendi ehliyeti ile işlem yaptığını, müvekkilinin kazanın gerçekleştiği sırada otoparkta olmadığını ve aracı ----- uyruklu personelin kullandığı ------- Hastanesi'ndeki kamera kayıtları incelendiğinde görüleceğini, tüm bu nedenlerle; fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava; trafik kazasından kaynaklı araç mahrumiyet bedeline ilişkindir.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren kişi bu zararı karşılamakla yükümlüdür. Yine TBK m. 50 gereğince zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 gereği, davalının meydana gelen zarardan sorumluluğu, kusurunun varlığına bağlıdır. İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir. Bu sebeple araç maliki işleten sıfatıyla zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Dava konusu olaya ilişkin olarak düzenlenen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre 30.05.2023 günü saat 13.42 sıralarında ----- ili, ---- ilçesi, ----- mahallesi, ----- sokakta sürücü ---- yönetimindeki ----- plakalı ------ marka ticari yük aracıyla park yerinde geri manevra yaptığı sırada aracının ------ plakalı aracın sol tarafına çarparak çizilmesine neden olduğunu belirtmiştir.
Dava konusu kazadaki kusur durumu ve davacıya ait araçta meydana gelen zarar ile ilgili makul onarım süresinin ve kaza tarihi itibariyle araç mahrumiyet bedelinin tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan raporda dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün yüzde yüz oranında kusurlu olduğu, davacının kusurunun bulunmadığı, makul onarım süresinin 3 gün olduğu, toplam araç mahrumiyet bedelinin 2.250,00 TL olduğu, amortisman, sabit giderler ve gelir vergisi gibi giderler için takdiren 500,00 TL indirim yapılması gerektiği, davacının araç mahrumiyet zararının 1.750,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle rapora itibar edilmiştir.
Somut davanın belirsiz alacak davası olarak açılması sebebiyle davacı tarafça dava değer artırım dilekçesi sunulmuş, talebin haklı olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın kabulüne, 1.750,00 TL araç mahrumiyet bedelinin 30.05.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 615,40-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harç ve 30,00-TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 157,80-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan toplam 457,60-TL peşin ve tamamlama harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından 427,60-TL başvurma harcı, 121,60-TL vekalet harcı, 3.500,00-TL bilirkişi ücreti, 318,00-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 4.367,20-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına,
6-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 1.750,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ------Şirketi'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı -----. vekilinin yüzüne karşı, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.