T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/607 Esas
KARAR NO: 2025/653
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 18.08.2024
İŞLEMDEN KALDIRILMA TARİHİ : 22.04.2025
AÇILMAMIŞ SAYILMA TARİHİ : 23.07.2025
KARAR TARİHİ:08.09.2025
İşbu davanın 22.04.2025 tarihinde işlemden kaldırıldığı anlaşılmakla, dosya ele alınıp incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, keşideci --------ticari ilişki içerisinde olduğunu, bu ilişkiye istinaden ------ çek seri numaralı ve ---------- emrine, çekin keşide edildiğini, müvekkili adına, keşideci şirket tarafından düzenlenen çekin, vade tarihi yaklaşınca müvekkili şirket kasasından tahsil için alınmak istendiğini ancak müvekkili tarafından çekin tutulduğu kasada anılan çekin bulunamadığını, çekin akıbeti hususunda araştırma yapılsa da çekin hangi tarihte ne şekilde kaybolduğunun belirsiz olduğunu ancak sonuç itibariyle dava konusu çekin müvekkilinin zilyetliğinden rızası dışında çıkmış olduğundan zayi konuma geldiğini, zayi olan çekin üçüncü kişilerin eline geçmesi, cirolanarak piyasaya dağıtılması vb. durumlarda hali hazırda mağdur olan müvekkilinin daha da fazla mağduriyet yaşayacağını tüm bu nedenlerle; üçüncü kişilerin haksız şekilde sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek amacıyla Mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını ve dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 757 vd. maddeleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150. Maddesi uyarınca, oturuma çağrılmış olan tarafların hiçbiri gelmediği veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir, işlemden kaldırılmış olan dosya, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurması üzerine yenilenebilir. Dava dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenilenirse yeniden harç alınır. Bu harç yenileyen tarafından ödenir ve karşı tarafa yüklenemez.
Dosyanın işlemden kaldırılmasını gerektiren hallerden birinin varlığını (gerçekleştiğini) tespit eden mahkeme, dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verir. Mahkeme bu konuda bir karar vermemiş olsa bile, yukarıdaki dosyanın işlemden kaldırılmasını gerektiren hallerden birinin gerçekleştiği anda, dosya işlemden kaldırılmış sayılır. Mesela, iki tarafın da gelmediği (veya taraflardan birinin gelip de davayı takip etmeyeceğini bildirdiği) oturum tarihi, dosyanın işlemden kaldırılmış olduğu tarihtir. Mahkemenin dosyanın işlemden kaldırılmasına daha sonra karar vermiş veya işlemden kaldırma kararını daha sonra yazmış olması, dosyanın işlemden kaldırılması tarihi olarak kabul edilemez ---------- Aynı şekilde, dosyanın işlemden kaldırıldığına dair kararın taraflara ayrıca tebliğ edilmesi halinde de, işlemden kaldırma kararının tebliğ edildiği tarih yenileme süresinin başlangıcına esas alınamaz, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150. maddesinde düzenlenen yenileme süresinin başlangıcı; anılan maddede öngörülen ve dosyanın işlemden kaldırılmasını gerektiren hallerden birinin gerçekleştiği oturum tarihidir.
Taraflardan biri, işlemden kaldırılmış olan bir dosyayı (üç ay içinde) yenileyebilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren bir ay içinde yenileme talebinde bulunan taraftan, hiçbir harç alınmaz. Dava, dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren bir ay geçtikten sonra (yani kalan iki aylık süre içinde) yenilenirse yeniden başvuru ve peşin harç alınır ------------ Taraf, dosya işlemden kaldırıldıktan itibaren bir aylık süreyi geçirdikten sonra yenileme isteminde bulunduğu takdirde 492 sayılı Harçlar Kanununun 7. maddesi uyarınca yeniden harç ödemek zorundadır.Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren bir ay geçtikten sonra ve fakat üç ay içinde yenileme talebinde bulunulmuş, ancak harç yatırılmamış olması halinde; 492 sayılı Harçlar Kanununun 32. maddesi uyarınca; yargı harçları ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamayacağından, mahkemenin yenileme talebinde bulunana harç yatırması için uygun bir süre vermesi gerekir.
Mahkemece verilecek süre içinde ilgilinin yenileme harcını yatırması halinde davaya kaldığı yerden devam edilmeli, harcın yatırılmaması halinde ise 492 sayılı Harçlar Kanununun 30. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150/5. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmelidir. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320/4 maddesine göre de, basit yargılama usulüne tabi davalarda, ki iş sözleşmesinden kaynaklanan davalar bu niteliktedir, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır. ---------Davacı tarafından eldeki dosyanın 22.04.2025 tarihinde takip edilmemesi sebebiyle işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. Davacı tarafından üç aylık yasal süre içerisinde dosyanın yenilenmediği anlaşılmakla davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-İşbu dava 22.04.2025 tarihinde işlemden kaldırıldığı, yasal süre içerisinde yenilenmediğinden davanın HMK 150/5. maddesi gereğince AÇILMAMIŞ SAYILMASINA;
2-Alınması gerekli karar harcı 615,40-TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Mahkememizce çek hakkında verilen ÖDEMEDEN MEN KARARININ KALDIRILMASINA, bu hususta derhal bankaya müzekkere yazılmasına,
4-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca kendisine iadesine,
6-Davacı tarafça dosyaya yatırılan teminatın Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 392/2 maddesi gereği yasal süre sonunda davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde ---------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.08.09.2025