T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/208 ESAS
KARAR NO:2025/487
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ:20.03.2023
KARAR TARİHİ:10.06.2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ----- karşı tarafların maliki ve trafik sigortacısı olduğu ----- plakalı aracın çarpması nedeniyle hasara uğradığı, Meydana gelen kazada ---- Şirketinin, sigortalı------ plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle (25.591,46-TL tevkifat tutarı dahil) 239.665,00-TL sigorta tazminat ödemesinde bulunduğu, Ödemeye esas ekspertiz incelemesinde; "29.10.2021 tarihinde saat 08:00 sularında ---- olan ikamet adresinden ---- gitmek üzere seyir halinde olduğu, SAAT 09:00 sularında--- mevkiine geldiği esnada orta şeritte seyir ederken sağ tarafında seyir eden ----plakalı ------markalı araç sağ ön kısımlarına çarpıp kaçması sonucunda maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmiş olduğu ekli anlaşmalı trafik kaza tespit tutanağı ile ifade edilmektedir. 02.11.2021 tarihinde şirketinizden aldığım bilgi üzerine ----- giderek yukarıda poliçe detayları yazılı olan sigortalı aracın ekspertizini yapılmıştır. Yapılan ekspertiz çalışmasında ------------plakalı aracın ön kısımlarının hasarlı olduğunu tespit edilmiştir." şeklinde tespit ve değerlendirmede bulunduğunu, meydana gelen zarar kapsamında davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulmuşsa da herhangi bir ödeme gerçekleşmediğini, arabuluculuk sürecinde davalılar ile uzlaşma sağlanamadığı iddiası ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile HMK 107 ve devamı kapsamında şimdilik 10.000,00-TL sigorta tazminatının, ödeme tarihi olan 17.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan (sigortacının sorumluluğu poliçe limiti dahilinde olmak kaydıyla) müteselsilen tahsili talebi ile davanın kabulünü, arabuluculuk ücreti dahil olmak üzere yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Talep Artırım Dilekçesi: Davacı vekili 11.03.2025 tarihli dilekçesi ile HMK M.107 uyarınca anılan bilirkişi raporu doğrultusunda, dava değerinin artırımı yoluna gidilerek dava dilekçesinde 10.000,00-TL tutarındaki talebini, 49.916,25-TL arttırılarak toplam talebinin 59.916,25-TL olarak kabul edilmesini, bu tutarın sigortacı davalının teminat limiti ile sınırlı sorumluluğu olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, davanın kabulü ile asıl alacak ile asıl alacağa ödeme tarihi olan 17.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan (sigortacının sorumluluğu poliçe limiti dahilinde olmak kaydıyla) müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı ------Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; KTK 97. ve TTK M.1427 Maddeleri uyarınca müvekkili sigorta şirketine başvuruda bulunurken birlikte verilmesi gereken belgeler mevcut olduğu, bu belgelerden birinin eksik olması halinde başvuru yapılmış olsa dahi geçersiz bir başvuru sayılacağını, muaccel hale gelmemiş bir borcun ferilerinden müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun da olmayacağını, somut olayda davacının, müvekkili şirkete başvuruda dahi bulunmadığını, başvuru zorunluluğunu yerine getirmediğini, mevcut poliçede limitinin 43,000,00-TL olduğunu, müvekkili şirketten poliçe limitini aşan veya sigortalısının kusuru ile paralel olmayan bir bedel istenemeyeceğini, TTK 1427/2. Maddesinde " Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez." hükmü olduğunu, hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, hükmedilmesi gereken faizin, davacının talep ettiği avans faizi değil yasal faiz olduğunu, davacı vekilinin talep etmiş olduğu tutarın fahiş olduğunu, müvekkili şirket tarafından talep edilen miktarın kabulünün mümkün olmadığını, bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi gerektiğini, aleyhe hüküm kurulması halinde müvekkili şirketin anlaşmalı olduğu onarım merkezinde onarılsaydı uygulanacak parça, tedarik, işçilik ve diğer hususlara göre belirlenecek bedele göre hasar onarım miktarına en az %30 iskonto uygulanması gerektiğini, müvekkili şirketin KDV ödemesinden sorumluluğu bulunmadığını, tüm bu nedenlerle ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile işbu davanın öncelikle görevsizlik itirazının kabul edilerek görevli mahkemeye gönderilmesini, Mahkeme aksi kanaatte ise yetki itirazının kabul edilerek yetkili mahkemeye gönderilmesini, Mahkeme aksi kanaatte ise usule yönelik cevapları dikkate alınarak usulden reddini, Mahkeme aksi kanaatte ise esasa yönelik cevapları dikkate alınarak esastan reddini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinden anlaşılacağı üzere iddia olunan kazanın meydana geldiği tarih olarak --- gününün işaret edildiğini, ---- yapılan başvurunun tarihinin ise ----- olduğunu, ----- yapılan başvuru ile iddia olunan olay arasındaki sürenin altmış beş günlük bir süre söz konusu olduğunu, suç duyurusunun vekil aracılığı ile profesyonel olarak yapıldığı nazarı dikkate alındığında iddia olunan kazayı ispat edecek herhangi bir delilin elde edilemeyeceğini, davacının olayın oluş şeklini ispat eder mahiyette bir delili olmadığını, eldeki dosyada davacının hasar gören aracı ve bu hasara ait tamir faturaları olduğunu, olayın ne zaman ne şekilde nasıl meydana geldiğine dair bir delil yer almadığını, tüm bu nedenler ve Mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle; davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; davacının dava dışı sigortalısına ödediği hasar bedelini, kusurlu olduğunu iddia ettiği aracın işleteni ve sigortacısından talep ettiği rücuen tazminat davasıdır.Davacı vekili özetle; dava dışı sigortalısı ---ait olup davacının ------------ plakalı araç ile davalı ------- işleteni ve davalı sigorta şirketinin --- olduğu ---plakalı aracın karıştığı trafik kazası sonucunda davacı aracın hasarlandığını, hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini, bu ödemenin davalılardan rücuen tahsili gerektiğini beyan ederek davasının kabulünü istemiş; davalı sigorta vekili özetle; davalı sigorta şirketinden poliçe limitini aşan veya sigortalısının kusuru ile paralel olmayan bir bedel istenemeyeceğini beyan ederek davanın reddini istemiş; davalı -------- vekili ise; olayın ne zaman ve ne şekilde meydana geldiğine dair bir delil sunulmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, hasar dosyası ile dava konusu araçların trafik tescil kayıtları celp edilmiş, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; dava dışı ----- ait olup, davacının --- sigortaladığı --- plakalı araç ile davalı ---ait olup, davalı tarafından --- sigortalanan --- plakalı aracın karıştığı,--- tarihinde meydana gelen trafik kazasındaki kusur durumu, oluşan hasar miktarı, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına yaptığı ödemenin kaza ile uyumlu olup olmadığı ve rücu talebiyle davalılardan istenip istenemeyeceği, faizin başlangıcı ve türü noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Dosya trafik kazaları kusur konusu ile hasar konusunda uzman Makine mühendisi ile sigorta uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiştir.Bilirkişi heyetinin---- tarihli raporunda özetle; ------ plaka sayılı aracın sürücüsünün, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 56–a/2, 46–b-c.maddelerini ihlal ederek, 84-j.maddesi gereği kazaya aslen %75 kusuru sebebiyet verdiği; ----- plaka sayılı aracın sürücüsünün, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 52–a.maddesini ihlal ederek kazaya %25 kusuru ile sebebiyet verdiği; hasar onarım bedelinin 239.666,19-TL olduğu, davaya konu 29.10.2021 tarihli “çarpışma” olayının ve kasko sigortalı -------plakalı araçta bu suretle oluşan maddi zararların kasko poliçesinin teminatı kapsamında olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısı için toplam 239.665,00 TL tazminat ödemesi yapıldığı, yapılan tazminat ödemelerinin poliçe teminat limitleri ile uyumlu olduğu, taraflar arasında KTK m.97 hükmünün yerine getirilip getirilmediği hususunda uyuşmazlık olduğu, dava dosyasında örneği mevcut 27.01.2023 tarihli arabuluculuk tutanağı çerçevesinde takdirin Yüce Mahkemeye ait olduğu, yukarıda belirtilen kusur dağılımı doğrultusunda, davacı -------- dava dilekçesinde kendi sigortalısı için ödediğini beyan ettiği toplam 239.665,00 TL’lik hasar tazminatının %25’ini (59.916,25 TL’yi) davalılara rücu edebileceği, davalı ---- tazminat sorumluluğunun “Maddi Hasar / Araç Başına 43.000,00 TL” limitine kadar olduğu, 43.000,00 TL’yi aşan (59.916,25 TL – 43.000,00 TL) 16.916,25 TL’den Borçlar Kanunu m.49’daki haksız fiil hükümleri çerçevesinde diğer davalı araç maliki -------- sorumluluğunun takdir ve değerlendirmesinin Yüce Mahkemeye ait olduğu, davalıların temerrüt tarihleri ile ilgili olarak; dava dosyasında örneği mevcut ----- tarihli arabuluculuk tutanağı içeriğinden; taraflar arasındaki ilk oturumun ---- tarihinde gerçekleştiği, Sayın Mahkemece ----tarihinin davaya konu rizikonun gerçekleştiğinin ve davacı sigorta şirketinin taleplerinin davalı ----tarafından öğrenildiği tarih olarak kabul edilmesi halinde davalı ---- yönünden temerrüt tarihinin ---- tarihinden itibaren başlayacağı..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre; “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”; 85/1.maddesine göre;“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” 85/son maddesine göre; “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.”; 95. Maddesine göre ise; "(1)Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. (2) Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. Maddesine göre; “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.”Tüm dosya kapsamına göre; hasar resimleri ve kaza tespit tutanağı ile uyumlu bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere, ---- tarihinde, davacının dava dışı sigortalısı ------ ait olup, davacının -------- sigortaladığı ---- plakalı araç ile davalı ----- ait olup, davalı sigorta şirketi tarafından ---- sigortalanan ----- plakalı aracın karıştığı trafik kazasının meydana gelmesinde; ------- plaka sayılı araç sürücüsünün, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56–a/2, 46–b-c.maddelerini ihlal ederek %75 kusurlu olduğu, davacı -- plaka sayılı araç sürücüsünün, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 52–a.maddesini ihlal ederek %25 kusurlu olduğu; hasar onarım bedelinin 239.666,19-TL olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına toplam 239.665,00-TL tazminat ödemesi yapıldığı, yapılan tazminat ödemelerinin poliçe teminat limitleri ile uyumlu olduğu, davacının sigortalısına ödeme yaparak sigortalısının haklarına halef olduğu, KTK 97.maddesi gereğince, davalı araç işleteni ve ---- kapsamında davalı sigorta şirketinin araç sürücüsünün kusuru oranında yani olayda zararın %25'inden müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmakla, bedel artırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının 11/03/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi doğrultusunda KABULÜ İLE;
-59.916,25-TL'nin ödeme tarihi olan 17/01/2022'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti olan 43.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 4.092,88-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin harç ve 843,32-TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 3.069,66-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan toplam 1.023,22-TL peşin ve tamamlama harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 7.398,05-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalılar üzerinden bırakılmasına,
6-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------ bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ------- vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ----------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.10.06.2025