T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/299 ESAS
KARAR NO:2025/361
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:18.04.2022
Birleşen ---- Esas Sayılı Dosyasında;
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16.08.2024
KARAR TARİHİ: 06.05.2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ----- tarafından ihale edilen ------- arası toprak işleri, sanat yapıları ve üst yapı işi kapsamında yapılacak olan -----yapılması konulu ---- tarihli sözleşmenin akdedildiğini, davalının sözleşmeye aykırı tutum ve davranışlarından ve işin yarım bırakılmasından ötürü davacının zarara uğradığını, davacının davalı tarafa sözleşmenin başında işin ifası için avans mahiyetinde 50.000,00-TL nakit, 75.000,00-TL tutarlı çekler verdiğini ve işin ifası için davacı tarafından davalı tarafa ---- teslim edildiğini, davacı tarafından işin tamamı için mobilizasyon ödemesi yapıldığını, ------ primi ve yapılandırma bedeli olarak da 22.833,66-TL, ödendiğini ancak davalı tarafından iş için avans bedeli tahsil edilmiş olmasına rağmen davalı tarafından işin ancak 1/3'ünün tamamlanabildiğini ve davalının şantiyeyi davacıya haber vermeksizin terkettiğini, işleri yarıda bıraktığını, bunun üzerine davacının, davalı yana ------- tarihinde ---yevmiye sayılı ihtarnamelerin gönderildiğini, zarardan ötürü davalı aleyhine davacı tarafından ---- esas sayılı dosyasıyla icra takibinin başlatıldığını, davalı tarafından icra takibine itiraz edildiğini ve itirazın iptali ile takibin devamını, kötü niyetli itirazdan ötürü %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın, davalı ------ ile adi ortaklık kurmak suretiyle dava dışı ----- ihale edilen------ arası toprak işleri, sanat yapıları ve üst yapı işi" için ihaleye girdiğini ve ihaleyi kazanarak ihale işi kapsamında davalı ile ---- ------ yapılması konusunda sözleşme yapıldığını, ilgili forekazık imalatı işlemleri için davalı tarafından iş sözleşmeye aykırı halde ifadan imtina ederek işi yarıda bıraktıklarını, bu sebeple davalı olan -----aleyhine icra takibi başlatıldığını ve mezkur davalı tarafınca ilgili icra takibine itiraz edildiği için ------ Sayılı itirazın iptali davası açıldığını, ancak mezkur davada; adi ortaklıkta müvekkiline açıkça verilmiş bir “ortaklık namına dava açma” yetkilendirmesi olmadığından ötürü, adi ortaklığı teşkil ettiren diğer davalı olan ------ firmasına da sadece taraf teşkili sağlanabilmesi adına dava açma zorunluluğu hâsıl olduğunu beyan ederek iş bu dosya ile ------ esas sayılı dava dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan H.M.K'nun 166/1-4 maddesi gereğince iş bu dava dosyasının ----- esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, yargılamanın ----- esas sayılı dosyası üzerinden yürütülmesine, birleştirme kararının ----- esas sayılı dosyasına bildirilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı ---- tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının dava konusu sözleşmeye konu forekazık imalatı ve iksa işlerine ilişkin, ilk olarak dava dışı ------ tarihli sözleşmeyi imzaladığını, bu sözleşme kapsamında, davalı şirketin sözleşmenin ifa edileceği iş sahasına gerekli personel ile makine, teçhizat ve malzemenin mobilizasyonunu (intikalini) ---- tarihinde gerçekleştirdiği, aynı tarihte dava dışı ---- şirket tarafından davalıya ---- yapıldığını, davalı şirketin iş sahasındaki yirmi beş günlük bir bekleyişten sonra --------- tarihinde deneme delgilerine başladığını, bu süreçte davalı şirket tarafından dava dışı ------yapılan tüm aramalara rağmen telefonla ulaşılamadığını, iş sahasına mobilizasyonun sağlandığını, gerekli ekipman ve teçhizatların hazır hale getirilmesine rağmen kendilerince herhangi bir yetkili kişinin sahaya sevk edilmediğini ve bu nedenle imalata başlanamadığını, bu nedenle işin uzadığını, her iki tarafın da zarara uğramaması adına gerekli tedbirlerin derhal alınması talepli mail gönderilmişse de herhangi bir olumlu yada olumsuz yanıt alınamadığını, davalı şirkete bu yirmi beş günlük boşta bekleme süresi için ne dava dışı -------de arz edileceği üzere sonrasında bu şirket yerine geçerek kendileriyle sözleşme yapılacağını davalıya bildiren davacı---- da ortağı olduğu---- tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, aksine ------- davacı tarafından davalının hak edişinden haksız yere mahsup edildiğini, davalı şirketin sözleşmeye bağlı kalarak iş sahasına gerekli sevkiyatı/mobilizasyonu yaptığı halde dava dışı şirketin kusurlu hareketi nedeniyle yirmi beş günlük boşta bekleme süresine ilişkin olarak dava dışı şirket yerine geçerek davalıya sözleşme akdeden davacı taraftan ödeme talebi saklı kalmak kaydıyla davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte takas def'inde bulunduklarını, daha sonrasında davacı tarafın işlerini takip eden ----- ismindeki muhasebecisi davalı şirketi arayarak dava dışı---- yerine kendileriyle sözleşme yapılacağını söylediğini ve davalı şirket ile----- adi ortaklığı arasında -------- tarihli sözleşme akdedildiğini, davacı tarafça sözleşme öncesi görüşmelerde davalı şirkete bildirilen “zemin logları"da belirtilen zemin yapısı ile gerçekte/sahada karşılaşılan zemin yapısının çok farklı çıkması nedeniyle (sözleşme öncesi loglarda, boru sürme derinliği 5,5 ve 8,5 metre olarak işlenmiş iken, gerçekte karşılan sahanın zemin yapısı gereği boru sürme derinliği 15-16 metreye kadar artış gösterdiğini) davalı şirketin delgi makinası olarak kullandığı ----- marka modelli iş makinası yerine elinde bulunan ----- makinasını ----- tarihinde iş sahasına sürdüğünü, zemin yapısından kaynaklı sorunlar nedeniyle bu makinede çıkan arızaların tamiri için ciddi bir külfet yüklenmekle birlikte davacı tarafın tüm baskı ve ısrarlarıyla güç de olsa imalata tüm iyi niyetiyle birlikte devam edebildiğini, davacı taraftan kaynaklanan "sözleşme öncesi ik" ile bu durumdan kaynaklı olarak davalı bakımından "aşırı ifa güçlüğü" nedeniyle sözleşmenin karşılıklı feshi talep edilse de davacı işveren şirket tarafından bu haklı talebin kabul edilmediğini, davalı açısından belirtilen haklı fesih nedenlerine bağlı olarak sözleşmenin feshedildiğini, tüm bu nedenlerle; davayı ve talepleri kabul anlamına gelmemekle birlikte dava konusu sözleşmenin taraflarının davalı ile ------- olduğunu, aksine bir iddia ve/veya tevsik edici belge sunulmadığından adi ortaklık taraflarının talep ve dava edebileceği kısımın, ortaklık payları nispetinde olacağından, davacı tarafın sözde alacak olarak talep edebileceği kısımın, adi ortaklığın sözde alacağına terettüp edecek kısmın yarısından ibaret olması gerektiğini ve davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte takas defilerinin kabulü ile davacı taraftan alacaklar ile sözde davacı alacaklarının mahsuplaştırılmasını, aksi halde davanın reddini, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen dosya dava dilekçesi ve tensip tutanağı birleşen dosya davalılarına usulüne uygun tebliğ edilmiş, birleşen dosya davalıları davaya cevap vermemiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Asıl dava;----sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali; birleşen dava; asıl davadaki taraf teşkilinin sağlanması için açılan alacak davasıdır.Davacı vekili özetle; taraflar arasında ----- yolu arasındaki işler için fore kazık imalatı-iksa işleri konulu bir sözleşme yapıldığını, davalıya bu iş için 50.000,00-TL nakit avans ve 75.000,00-TL'lik çek verildiğini, ayrıca ----- yapılandırma bedeli olarak 22.883,66-TL verildiğini, davalının işin ancak 1/3'ünü yaptığını, sözleşmeden kaynaklı alacakları ve ----- yapılandırma bedeli alacakları için başlattıkları takibe davalının itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptalini dava ve talep etmiş; davalı vekili ise özetle; dava dilekçesinde belirtilen iş için önce dava dışı ------- sözleşme yaptıklarını, ----- tüm makine ve teçhizatlarını işin yapılacağı yere intikal ettirdiklerini, kendilerine yine dava dışı bir şirketin avans ödemesi yaptığını, yer tesliminin belirlenen zamanda yapılmadığını, sonrasında davacı ile sözleşme yaptıklarını, sözleşme öncesi kendilerine verilen bilgi ile fiili durumun farklı çıktığını, ellerinde o zemine uygun makine bulunmadığını, aşırı ifa güçlüğü nedeniyle sözleşmenin feshini istediklerini ancak davacının makine ve teçhizatlarına el koyduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde ise özetle; davacı ve birleşen dosya davalısı ----- ile bir adi ortaklık kurduklarını, asıl dosyaya konu eser sözleşmesinin tarafının da bu adi ortaklık olduğunu, adi ortaklığın diğer ortağı olan ----şirketini dava açmaya ikna edemediklerini, asıl dosyada taraf teşkilinin sağlanabilmesi için adi ortaklık ortağı olan davalıya karşı birleştirme talepli dava açılması gerektiğini beyan ederek davasının kabulünü dava ve talep etmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilmiş, icra dosyası celp edilmiş, dava konusu yerde keşif yapılması için talimat yazılmış, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasında------eser sözleşmesi bulunduğu noktasında uyuşmazlık bulunmayıp, taraflar arasında uyuşmazlığın; davacının davalıya avans mahiyetinde --- nakit, 75.000,00 TL çek ile; ----prim ve yapılandırma bedeli olarak 22.833,66 TL ödeme yapıp yapmadığı, davalıya iş için ------edip etmediği; davacının bu alacak kalemi iddialarına ilişkin; davalının cevap dilekçesindeki beyanlarına göre işi tamamlayamadığı anlaşılmakla; davalıya işe başlama ile ilgili geç teslim yapılıp yapılmadığı, davalının işin ne kadarlık kısmını bitirdiği, davalının 'sözleşme öncesi öngörülmezlik' ve 'aşırı ifa güçlüğü' nedenleriyle sözleşmeyi haklı nedenle feshedip etmediği, davalı vekili takas-mahsup defide bulunmuş olmakla; davalının davacıda teçhizat ve malzemeleri kalıp kalmadığı, davacının takip tarihi itibariyle davalıdan alacağı olup olmadığı, alacağı varsa davalının kalan eşyalarının bedelinin takas-mahsup edilip edilemeyeceği, bu kapsamda itirazın iptali ve icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı; birleşen dosya ile adi ortaklık açısından taraf teşkilinin sağlanıp sağlanamayacağı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.İtirazın iptali istemine konu ----- esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; başlatılan takibin alacaklısının asıl ve birleşen dosya davacısı, borçlusunun davalılardan ----olduğu; davacı tarafça ---- tarihinde, sözleşmeden doğan alacak kalemi 86.658,53-TL, ------ yapılandırma bedeli 4.654,00-TL, asıl alacağa işleyen faiz 30.831,94-TL ve----yapılandırma bedeline işleyen faiz 1.422,98-TL olmak üzere toplam 123.567,45-TL üzerinden takibin başlatıldığı, davalı tarafından süresinde borca ve ferilerine itiraz edildiği, itirazın alacaklıya tebliğine ilişkin dosyada bilgi ve belge bulunmadığı, mahkememizde açılan davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı ve birleşen dosya davalılarından ---- kurduğu adi ortaklık iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.Davalara konu ------adlı eser sözleşmesinin iş sahibinin, davacı ve birleşen dosya davalısı ---- oluşturdukları -------olduğu çekişmesizdir. Adi ortaklıkta davanın, tüm ortaklar tarafından birlikte açılması zorunlu olduğundan, mahkememizce; davacıya davada yer almayan adi ortağın davaya muvafakatinin sağlanması, muvafakat sağlanamazsa; adı geçen hakkında bu davayla birleştirilmek üzere dava açması için süre verilmiş, asıl dosya davacı vekili Adi Ortaklığın davada yer almayan ortağı -----aleyhine birleştirme talepli dava açmış, açılan dosya işbu dosyamız ile birleştirilmiştir.6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesine göre, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiyenin gönderilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine mahkemece gönderilen ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi ayrıca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.Belirtmek gerekir ki, arabuluculuk özel dava şartı tamamlanabilir bir dava şartı değildir.Somut olayda; birleşen davanın ---- tarihinde açıldığı, dava açılmadan önce davalı------yönünden arabuluculuk faaliyetinin yerine getirilmediği anlaşıldığından davanın bu davalı yönünden 6325 Sayılı HUAK 18/A ve TTK 5/A maddesi gereğince usulden reddine karar verilmiştir.Asıl dosya davacı vekili, asıl dosyada birlikte taraf olması gereken, ---- davada yer almayan ortağı ----aleyhine, sadece taraf teşkilini sağlayabilmek için birleşen davayı açmış olup, birleşen dosyada yüklenici ------ bir kez daha davalı olarak göstermiştir. Bu davalı yönünden zaten mahkememizde görülmekte olan---- esas sayılı işbu asıl dava dosyası mevcut olduğundan ----- yönünden derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.Asıl dosyada ise; davalara konu ------ adlı eser sözleşmesinin iş sahibinin, davacı ve birleşen dosya davalısı -----oluşturdukları ------- olduğu çekişmesiz olup, -----davanın, tüm ortaklar tarafından birlikte açılması zorunlu olduğundan, davacı vekilinin, ---- ortağı olan -------aleyhine açtığı birleştirme talepli dava dava şartı yokluğundan reddedilmiş olup, artık esas dosya bakımından taraf teşkilinin sağlanması mümkün değildir. Bu nedenle asıl davanın da aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A.1-Asıl davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 615,40-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 1.492,39-TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, artan 876,99-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL karar harcının davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 12.412,95-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından vekalet harcı, bilirkişi ücreti gideri olarak sarf edilen 3.413,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------ bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
B.1-Birleşen davanın davalı --------yönünden arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
C.1-Birleşen davanın davalı ---------- yönünden derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 615,40-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 187,80-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harcın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı olarak sarf edilen 488,40-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı----lehine takdir olunan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı----- verilmesine,
7-Ret olunan dava yönünden karar tarihinde davalı------kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden davalı----- lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ------Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.06.05.2025